Szeregowiec Ryan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szeregowiec Ryan
Saving Private Ryan
Ilustracja
Gatunek dramat wojenny
Data premiery Polska 11 września 1998
Ziemia 24 lipca 1998
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski, niemiecki, francuski
Czas trwania 162 minuty
Reżyseria Steven Spielberg
Scenariusz Robert Rodat
Główne role Tom Hanks
Tom Sizemore
Matt Damon
Jeremy Davies
Edward Burns
Vin Diesel
Muzyka John Williams
Zdjęcia Janusz Kamiński
Scenografia Thomas E. Sanders
Montaż Michael Kahn
Produkcja Ian Bryce, Mark Gordon, Gary Levinsohn, Steven Spielberg
Wytwórnia Amblin Entertainment
DreamWorks
Mark Gordon Productions
Mutual Film Company
Paramount Pictures
Dystrybucja DreamWorks, ITI
Budżet $ 70 000 000
Nagrody
5 Oscarów w 1999 roku

Szeregowiec Ryan (ang. Saving Private Ryan) – wyprodukowany w 1998 roku dramat wojenny, opowiadający o wydarzeniach z czasów II wojny światowej. Tłem fabuły jest operacja Overlord, czyli lądowanie aliantów w Normandii w czerwcu 1944 r.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Akcja filmu rozpoczyna się w czasach współczesnych, kiedy starszy mężczyzna, weteran II wojny światowej, wraz z rodziną odwiedza amerykański cmentarz wojenny w Normandii. Przy jednym z nagrobków pada na kolana z płaczem.

W następnej scenie akcja przenosi się w formie retrospekcji do dnia 6 czerwca 1944 r. Amerykańscy żołnierze lądują na plaży Omaha w ramach inwazji na Normandię. Ponoszą ciężkie straty podczas szturmu na ufortyfikowane, niemieckie pozycje obronne. Kapitan Miller z 2. Batalionu Rangerów prowadzi żołnierzy do wyjścia z plaży. W innym miejscu pola bitwy martwy żołnierz leży na piasku twarzą do ziemi; jego ekwipunek jest oznaczony jako Ryan, S.

W Waszyngtonie, w Departamencie Wojny Stanów Zjednoczonych, generał George Marshall dowiaduje się, że w ciągu ostatniego tygodnia trzech z czterech synów rodziny Ryan zginęło w akcji, a czwarty syn, James Francis Ryan, wylądował wraz ze 101 Dywizją Powietrznodesantową gdzieś w Normandii (patrz: bracia Niland). Marshall nakazuje zorganizowanie misji ratunkowej z zadaniem odnalezienia Ryana.

Trzy dni po D-Day Miller otrzymuje rozkaz odszukania Ryana i sprowadzenia go z powrotem do domu. Wybiera siedmiu ludzi ze swojej kompanii: sierżanta Horvatha, starszych szeregowców Reibena i Caparzo, szeregowców Mellisha i Jacksona, sanitariusza Wade'a i technika Uphama, tłumacza z centrali. Wyruszają do wioski Neuville, gdzie spotykają oddział 101 DPD walczący z Niemcami. Caparzo zostaje zabity przez niemieckiego snajpera, którego następnie zdejmuje Jackson. Pozostali członkowie drużyny lokalizują w mieście szeregowca Jamesa Ryana, tylko po to, by dowiedzieć się, że to James Frederick Ryan, a nie osoba, której szukali. Od przechodzących drogą żołnierzy Miller dowiaduje się jednak, że poszukiwany przez niego Ryan broni ważnego mostu w miejscowości Ramelle.

W drodze do Ramelle Miller postanawia zneutralizować pozycję niemieckiego karabinu maszynowego przy opuszczonej stacji radarowej, pomimo obaw swoich ludzi. Wade zostaje zabity w trakcie szturmu. Za namową Uphama, dowódca nie zabija wziętego do niewoli niemieckiego żołnierza i uwalnia go. Tracąc wiarę w przywództwo Millera, Reiben deklaruje zamiar dezercji, co prowadzi do konfrontacji z Horvathem. Miller rozładowuje impas, opowiadając o tym, że w cywilu był nauczycielem języka angielskiego w prowincjonalnym liceum; Reiben postanawia zostać.

W Ramelle żołnierze znajdują Ryana pośród małej grupy spadochroniarzy przygotowujących się do obrony kluczowego mostu przed nieuchronnym kontratakiem Niemców. Miller mówi Ryanowi, że jego bracia nie żyją i że kazano mu zabrać go do domu. Ryan nie chce jednak zejść ze stanowiska, wiedząc, że w obliczu niemieckiej przewagi każdy człowiek i karabin ma znaczenie. Miller postanawia połączyć swoją jednostkę ze spadochroniarzami w celu obrony mostu. Obmyśla plan zasadzki na wroga za pomocą dwóch karabinów maszynowych kalibru 0,30, butelek zapalających, min przeciwpancernych oraz improwizowanych ładunków wybuchowych włożonych do kieszeni wykonanych ze skarpet.

Elementy 2 Dywizji Pancernej SS „Das Reich” przybywają z dwoma czołgami Tygrys i dwoma niszczycielami czołgów Marder III, osłanianymi przez piechotę. Chociaż obrońcy zadają Niemcom ciężkie straty, prawie wszyscy spadochroniarze oraz Jackson, Mellish i Horvath giną w walce; Upham jest sparaliżowany strachem i ukrywa się. Miller próbuje zniszczyć most, ale zostaje postrzelony przez uwolnionego niemieckiego jeńca spod stacji radarowej, który ponownie dołączył do swojej jednostki. Miller strzela nieskutecznie, chcąc trafić w detonator, widząc przed sobą nadjeżdżający czołg. Gdy Tygrys dociera do mostu, niszczy go amerykański samolot P-51 Mustang. Przybywają amerykańskie posiłki i rozprawiają się z resztą Niemców; tymczasem Upham wychodzi z ukrycia i rozstrzeliwuje niemieckiego jeńca, który strzelał do Millera, ale pozwala jego towarzyszom uciec.

Reiben i Ryan są z Millerem, kiedy ten umiera z powodu odniesionych ran. Gdy akcja przechodzi się do teraźniejszości, to Ryan okazuje się być weteranem z początku filmu. Stoi nad grobem Millera, wyrażając swoją wdzięczność za poświęcenie, jakie on i jego ludzie ponieśli w czasie bitwy o Normandię. Ryan pyta swoją żonę, czy był godny takiej ofiary, na co ona odpowiada, że tak, bo jest dobrym człowiekiem. Ryan wstaje i salutuje nad grobem Millera, a film kończy się ujęciem na amerykańską flagę.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Ekipa[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Szeregowiec Ryan zdobył szereg nagród filmowych.

Oscary w 1998 roku – zdobył w 5 kategoriach (nominowany był w 11 kategoriach).

Film otrzymał też następujące nagrody:

  • 1999 – BAFTA najlepsze efekty specjalne
  • 1999 – Saturn najlepszy film akcji / przygodowy / thriller
  • 1999 – Złoty Glob najlepszy dramat
  • 1999 – Steven Spielberg Czeski Lew – najlepszy film zagraniczny
  • 1999 – Steven Spielberg Złoty Glob – najlepszy reżyser
  • 1999 – John Williams Grammy – najlepsza muzyka
  • 1998 – Złoty Ekran
  • 1998 – najlepszy film FF-Toronto
  • 1998 – Steven Spielberg najlepszy reżyser – FF-Toronto

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]