Wilamowianie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wymysiöejyn
Godło narodowe
Nazwa polska Wilamowianie
Rejon Podgórze Wilamowickie
Kraj Polska
Język wilamowicki, polski
Religia rzymski katolicyzm
Grupa Niemcy, Holendrzy, Szkoci, Polacy

Wilamowianie[1] (niem. Wilmesauer, wil. Wymysiöejyn) – grupa etnograficzna pochodzenia germańskiego zamieszkująca miasto Wilamowice koło Bielska-Białej, mówiąca własnym językiem wilamowickim, posiadająca własny strój ludowy i tradycje. Nazwa Wilamowianie odnosi się do mieszkańców Wilamowic utożsamiających się ze społecznością kulturową Wilamowic, mieszkańców miasta określa się słowem wilamowiczanie[2]. Wilamowianie nie są oficjalnie uznawaną przez rząd grupą etniczną[3].

Mowa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Etnolekt wilamowski.

Wilamowiczanie posługują się językiem polskim oraz etnolektem wilamowskim, nazywanym wymysiöeryś, który w powszechnym użytku był jeszcze w Wilamowicach do 1945. Po zakończeniu II wojny światowej władze komunistyczne zabroniły mówienia po wilamowsku. Mimo zniesienia tego zakazu w 1956, wymysiöeryś był stopniowo zastępowany przez polski, zwłaszcza wśród młodszego pokolenia. Obecnie tylko około 70 osób potrafi porozumiewać się tym językiem. Rozprawa doktorska Tomasza Wicherkiewicza „Język, kultura i mieszkańcy Wilamowic w świetle twórczości literackiej Floriana Biesika” na nowo wzbudziła zainteresowanie kulturą oraz mową wilamowską. W 2003 roku, w miejscowej szkole podstawowej rozpoczęto nauczanie języka wilamowskiego, którego to podjął się wilamowski poeta Józef Gara. Chętnych do nauki tego języka dzieci było ok. 20. Z powodu spadku zainteresowania grupa rozpadła się, a dalszą pielęgnacją kultury wilamowskiej zainteresowani byli jedynie Justyna Majerska i Tymoteusz Wiktor Król, którzy kontynuowali naukę. Dzięki wnioskowi Tymoteusza Króla, Biblioteka Kongresu USA 18 lipca 2007 wpisała język wilamowski w rejestr języków świata. Został on również zarejestrowany w Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej, gdzie przydzielono mu kod ISO: wym[4].

Znani Wilamowiczanie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hermann Mojmir: Wörterbuch der deutschen Mundart von Wilamowice,. cz. S-Z, s. 531, Kraków, Polska Akademja Umiejętności, 1930.
  2. Jan Grzenia: Słownik nazw własnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 370. ISBN 83-01-13710-X.
  3. Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, art. 2., ust. 4. (Dz.U. z 2005 r. Nr 17, poz. 141).
  4. SIL International, Documentation for ISO 639 identifier:wym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]