Górale śląscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Górale śląscy
Rejon Śląsk Cieszyński
Kraj Polska, Czechy
Język polski, dialekt śląski, gwara jabłonkowska
Grupa Ślązacy

Górale śląscygrupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca pierwotnie tereny Beskidu Śląskiego[1] Beskidu Śląsko-Morawskiego[a] w granicach dawnego Księstwa Cieszyńskiego.

Górale jabłonkowscy podczas Jubileuszowego Festiwalu PZKO w 2007 r.
Tadeusz Filipczyk podczas Gorolskiego Święta 2007

Podział[edytuj | edytuj kod]

Prof. Kazimierz Nitsch słucha krawca Ludwika Sikorę i zapisuje formy dialektu jabłonkowskiego

Oprócz wielu cech wspólnych z szeroko pojętą góralszczyzną Karpat Zachodnich, wypływających z głównej formy gospodarki – szałaśnictwa, charakteryzuje się zespołem elementów kultury duchowej i materialnej (gwara, wierzenia, obyczaje, strój itp.), wyróżniającą ją spośród innych grup górali karpackich.

Wincenty Pol badając grupy góralskie wyróżnił wśród Górali śląskich 4 grupy[2]:

Górali śląskich zwano Jabłonkowianami od pasma Jabłónek[2].

Od 1947 r. w pierwszy weekend sierpnia w lasku miejskim w Jabłonkowie odbywają się Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne „Gorolski Święto“. Impreza plenerowa trwa 3 dni i prezentuje się na niej kulturę ludową, którą organizatorzy chcą przedstawić jako źródło tożsamości i żywą wartość obecnych czasów[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Do 1968 uważanego za część Beskidu Śląskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Stanisław Bystroń: Ugrupowanie etniczne ludu polskiego. Kraków: Orbis, 1925, s. 11, seria: Krakowskie Odczyty Geograficzne.
  2. a b Wincenty Pol: Rzut oka na północne stoki Karpat. Kraków: Czcionkami drukarni Czasu, 1851, s. 120.
  3. Jabłonkowianie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
  4. O festiwalu. Komitet organizacyjny Gorolskigo Święta 2010. [dostęp 2010-11-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lipok-Bierwiaczonek Maria: Górale Śląscy, w: "Śląsk" nr 2 (76), R. VIII, luty 2002, s. 67;
  • Popiołek Franciszek: Historia osadnictwa w Beskidzie Śląskim, Katowice 1939;
  • Udziela Seweryn: Etnograficzne ugrupowanie i rozgraniczenie rodów górali polskich, w:"Przegląd Geograficzny" t. 1, 1918;

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]