Górale śląscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Górale śląscy
Rejon Śląsk Cieszyński
Kraj Polska, Czechy
Język polski, dialekt śląski, gwara jabłonkowska
Grupa Ślązacy

Górale śląscygrupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca pierwotnie tereny Beskidu Śląskiego[1] Beskidu Śląsko-Morawskiego[a] w granicach dawnego Księstwa Cieszyńskiego.

Górale jabłonkowscy podczas Jubileuszowego Festiwalu PZKO w 2007 r.
Tadeusz Filipczyk podczas Gorolskiego Święta 2007

Podział[edytuj | edytuj kod]

Prof. Kazimierz Nitsch słucha krawca Ludwika Sikorę i zapisuje formy dialektu jabłonkowskiego

Oprócz wielu cech wspólnych z szeroko pojętą góralszczyzną Karpat Zachodnich, wypływających z głównej formy gospodarki – szałaśnictwa, charakteryzuje się zespołem elementów kultury duchowej i materialnej (gwara, wierzenia, obyczaje, strój itp.), wyróżniającą ją spośród innych grup górali karpackich.

Wincenty Pol badając grupy góralskie wyróżnił wśród Górali śląskich 4 grupy[2]:

Górali śląskich zwano Jabłonkowianami od pasma Jabłónek[2].

Od 1947 r. w pierwszy weekend sierpnia w lasku miejskim w Jabłonkowie odbywają się Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne „Gorolski Święto“. Impreza plenerowa trwa 3 dni i prezentuje się na niej kulturę ludową, którą organizatorzy chcą przedstawić jako źródło tożsamości i żywą wartość obecnych czasów[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Do 1968 uważanego za część Beskidu Śląskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Stanisław Bystroń: Ugrupowanie etniczne ludu polskiego. Kraków: Orbis, 1925, s. 11, seria: Krakowskie Odczyty Geograficzne.
  2. a b Wincenty Pol: Rzut oka na północne stoki Karpat. Kraków: Czcionkami drukarni Czasu, 1851, s. 120.
  3. Jabłonkowianie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
  4. O festiwalu. Komitet organizacyjny Gorolskigo Święta 2010. [dostęp 2010-11-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lipok-Bierwiaczonek Maria: Górale Śląscy, w: "Śląsk" nr 2 (76), R. VIII, luty 2002, s. 67;
  • Popiołek Franciszek: Historia osadnictwa w Beskidzie Śląskim, Katowice 1939;
  • Udziela Seweryn: Etnograficzne ugrupowanie i rozgraniczenie rodów górali polskich, w:"Przegląd Geograficzny" t. 1, 1918;

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]