Wojsko Polskie w operacjach pokojowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żołnierze Polskiego Kontyngentu Wojskowego w UNDOF w Syrii

Wojsko Polskie w operacjach pokojowych uczestniczy od 1953 roku. Przez prawie 70 lat Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a następnie Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej zaangażowały ponad 115 tys. żołnierzy i pracowników wojska w ok. 90 operacjach obserwacyjnych, pokojowych i stabilizacyjnych w ramach sił i misji Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, Unii Europejskiej i doraźnych (ad hoc) koalicji międzynarodowych.

Misje i operacje w ujęciu chronologicznym[edytuj | edytuj kod]

Stan na 1 czerwca 2020. W części przypadków liczby przybliżone[a][b].

  • Ż – Żołnierze i pracownicy wojska w ramach kontyngentu wojskowego lub dowództwa danej misji lub operacji,
  • O – obserwatorzy wojskowi i personel w ramach komisji międzynarodowej.
Czas trwania Operacja lub misja Stan osobowy Polegli Kontyngent
Najwyższy Obecny
Początek Koniec Organizator Misja/operacja Państwa Ż O Ż O
1953 1956[c]  Korea Północna 60 Szpital PCK
1953[d] NNSC
Neutral Nations Supervisory Commission
 Korea Południowa
 Korea Północna
300 3 3 MP do KNPN
1954 1975 ICSC
International Commission for Supervision and Control
 Kambodża
 Laos
 Wietnam Południowy
214
1968 1970 OTN
Observer Team in Nigeria
 Nigeria 3
1973 1975 ICCS
International Commission of Control and Supervision
 Wietnam Południowy 187
1973 1979  ONZ UNEF II
United Nations Emergency Force II
 Egipt 1030 9 PWJS
1974 2010  ONZ UNDOF
United Nations Disengagement Observer Force
 Syria 360 9 PKW Syria
1985 1987  ONZ
 Etiopia
Tesfa  Etiopia 26 PLEPE
1988 1990  ONZ UNGOMAP
United Nations Good Offices Mission in Afghanistan and Pakistan
 Afganistan
 Pakistan
4
1988 1990  ONZ UNIIMOG
United Nations Iran-Iraq Military Observer Group
 Irak
 Iran
15
1989 1990  ONZ UNTAG
United Nations Transition Assistance Group
 Namibia 350 20 3 PKW Namibia
1990 1991  ONZ OSGAP
Office of the Secretary General in Afghanistan
 Afganistan 1
1991 1990  Stany Zjednoczone Desert ShieldDesert Storm  Arabia Saudyjska 320 PKW Zatoka Perska
1991 1992  ONZ UNAMIC
United Nations Advance Mission in Cambodia
 Kambodża 2
1991 2003  ONZ UNIKOM
United Nations Iraq-Kuwait Observation Mission
 Irak 7
1991 1993[e]  ONZ UNGCI
United Nations Guards Contingent in Iraq
 Irak 32
1991  ONZ MINURSO
United Nations Mission for the Referendum in Western Sahara
 Sahara Zachodnia 5 1 PKW Sahara Zachodnia
1991 1994 OBWE[f] CSCE special missions in former Yugoslavia  Bośnia i Hercegowina
 Chorwacja
 Jugosławia
 Macedonia
1
1992 1998  ONZ UNSCOM
United Nations Special Commission
 Irak 2
1992 1995  ONZ UNPROFOR
United Nations Protection Force
 Bośnia i Hercegowina
 Chorwacja
 Macedonia
1200 30 6 PKW Chorwacja
1992[g]  ONZ UNIFIL
United Nations Interim Force in Lebanon
 Liban 630 230 7 PKW Liban
1992 1993  ONZ UNTAC
United Nations Transitional Authority in Cambodia
 Kambodża 700 15 5 PKW Kambodża
1992 2008 OBWE[f] OSCE Mission to Georgia  Gruzja 1
1992 1993 OBWE[f] CSCE special mission to Nagorno-Karabakh  Górski Karabach 1
1993 1995  ONZ UNAMIR
United Nations Assistance Mission for Rwanda
 Rwanda 5
1993 1994  ONZ UNOMIL
United Nations Observer Mission in Liberia
 Liberia 2
1993 1994  ONZ UNMLT
United Nations Military Leason Team
 Kambodża 2
1994 2009  ONZ UNOMIG
United Nations Observer Mission in Georgia
 Gruzja 5
1994 2000  Unia Europejska ECMM
European Community Monitoring Mission
 Albania
 Bośnia i Hercegowina
 Chorwacja
 Jugosławia
 Macedonia
2
1994 1995  Stany Zjednoczone Uphold Democracy  Haiti 56[h] PKW Haiti
1995 1995  ONZ UNCRO
United Nations Confidence Restoration Operation
 Chorwacja 1050 20 1 PKW Chorwacja
1995 1997  ONZ UNAVEM III
United Nations Angola Verification Mission III
 Angola 7
1995 2000  ONZ UNMOT
United Nations Mission of Observers in Tajikistan
 Tadżykistan 4 1
1996 1996  NATO IFOR
Implementation Force
 Bośnia i Hercegowina 670 1 PKW Bośnia
1996 2002  ONZ UNMIBH
United Nations Mission in Bosnia and Herzegovina
 Bośnia i Hercegowina 1
1996 2002  ONZ UNMOP
United Nations Mission of Observers in Prevlaka
 Chorwacja 1
1996 1999  ONZ UNPREDEP
United Nations Preventive Deployment Force
 Macedonia 2
1996 1998  ONZ UNTAES
United Nations Transitional Authority in Eastern Slavonia, Baranja and Western Sirmium
 Chorwacja 53[h] 10
1996 2000 OBWE OSCE Mission to Croatia  Chorwacja 2
1996 1999 OBWE OSCE Mission to Latvia  Łotwa 1
1996 2004  NATO SFOR
Stabilisation Force
 Bośnia i Hercegowina 500 1 PKW Bośnia
1997 1998  ONZ MONUA
United Nations Observer Mission in Angola
 Angola 4
1997 2002 OBWE OSCE Spillover Monitor Mission to Skopje  Macedonia 1
1998 2002[i]  NATO OS SACEUR (SFOR/KFOR)
Odwód Strategiczny Naczelnego Dowódcy NATO w Europie
 Bośnia i Hercegowina
 Kosowo
560 PJW OS SACEUR
1998 1998  Stany Zjednoczone Desert ThunderDesert Fox Zatoka Perska PKW Zatoka Perska
1998 1999 OBWE OSCE Mission to Bosnia and Hercegovina  Bośnia i Hercegowina 2
1999 2000 OBWE KVM
Kosovo Verification Mission
 Kosowo 6[h] 4
1999 1999  NATO Eagle Eye/Allied Force  Włochy
( Kosowo)
5[j]
1999 1999  NATO AFOR
Albania Force
 Albania 140 PJW Albania
1999  NATO KFOR
Kosowo Force
 Kosowo 800 250 4 PKW Kosowo
1999  ONZ UNMIK
United Nations Interim Administration Mission in Kosovo
 Kosowo 1 1
1999 2010  ONZ MONUC
United Nations Mission in the Democratic Republic of Congo
 Demokratyczna Republika Konga 2
2000 2000  ONZ
 Stany Zjednoczone
MIF
Multinational Interception Force
Zatoka Perska 6 PKW Zatoka Perska
2000 2008  ONZ UNMEE
United Nations Mission in Ethiopia and Eritrea
 Etiopia
 Erytrea
6 6 PKW Etiopia
2000 2007  Unia Europejska EUMM
European Union Monitoring Mission
 Albania
 Bośnia i Hercegowina
 Chorwacja
 Jugosławia
 Macedonia
2
2001 2002  NATO Amber Fox  Macedonia 25 PKW Macedonia
2002 2009  Stany Zjednoczone Enduring Freedom  Afganistan
 Bahrajn
 Kuwejt
180 PKW Afganistan
2002 2003  NATO Allied Harmony  Macedonia 25 2 PKW Macedonia
2003 2008  Stany Zjednoczone Iraqi Freedom  Irak
 Bahrajn
 Kuwejt
2500 22 PKW Irak
2003 2003  Unia Europejska EUFOR Concordia
European Union Force Concordia
 Macedonia 25 PKW Macedonia
2003 2003  NATO Display Deterrence  Turcja PKW Turcja
2003 2007 OBWE OSCE Mission to Moldova  Mołdawia 1
2003 2020  ONZ UNAMA
United Nations Assistance Mission in Afghanistan
 Afganistan 1
2003 2016  ONZ UNMIL
United Nations Mission in Liberia
 Liberia 2
2004 2017  ONZ UNOCI
Opération des Nations Unies en Côte d’Ivoire
 Wybrzeże Kości Słoniowej 2
2004 2014  NATO ISAF
International Security Assistance Force
 Afganistan 2600 44 PKW Afganistan
2004 2004  NATO NRF: Distinguished Games
NATO Response Force
 Grecja 50 PKW Grecja
2004  Unia Europejska EUFOR Althea
European Union Force in Bosnia and Hercegovina
 Bośnia i Hercegowina 200 50 2 PKW Bośnia
2005 2011[k]  NATO Active Endeavour Morze Śródziemne 220 PKW Morze Śródziemne
2005 2011  NATO NTM-I
NATO Training Mission – Iraq
 Irak 20 PKW Irak
2005 2011  ONZ UNMIS
United Nations Mission in Sudan
 Sudan 4 2 PKW Sudan
2005 2006  NATO NRF: Swift Relief
NATO Response Force
 Pakistan 140 PKW Pakistan
2006 2020[k]  NATO Baltic Air Policing  Litwa
 Łotwa
 Estonia
140 PKW Orlik
2006 2006  Unia Europejska EUFOR RD Congo
European Union Force in RD of Congo
 Demokratyczna Republika Konga 140 PKW DR Konga
2006 2006  NATO NRF
NATO Response Force
 Łotwa 100 PKW Łotwa
2008 2009  Unia Europejska EUFOR Tchad/RCA
European Union Force in Chad and Central African Republic
 Czad 400 PKW Czad
2008 2010  ONZ MINURCAT
United Nations Mission In the Central African Republic and Chad
 Czad 330 1 PKW Czad
2008  Unia Europejska EUMM Gruzja
European Union Monitoring Mission in Georgia
 Gruzja 15 5 GO SZ RP
2009  Unia Europejska EUNAVFOR Atalanta
European Union Naval Force Somalia – Operation Atalanta
 Hiszpania
 Wielka Brytania
(Morze Arabskie)
2 2
2009 2014  NATO NTM-A
NATO Training Mission – Afghanistan
 Afganistan 70 PKW Afganistan
2010  ONZ MONUSCO
United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo
 Demokratyczna Republika Konga 3 2
2011 2011  NATO Unified Protector  Turcja
 Włochy
( Libia)
17[l]
2011 2017[m]  ONZ UNMISS
United Nations Mission in South Sudan
 Sudan Południowy 2
2013 2014  Unia Europejska EUTM Mali
European Union Training Mission in Mali
 Mali 20 PKW Mali
2013 2013  NATO Ocean Shield  Somalia
(Ocean Indyjski)
1[n]
2014 OBWE OSCE Special Monitoring Mission to Ukraine  Ukraina 2 2
2014 2014  Francja Sangaris  Francja
( Republika Środkowoafrykańska)
30 PKW Republika Środkowoafrykańska
2014 2015  Unia Europejska EUFOR RCA
European Union Force in Central African Republic
 Republika Środkowoafrykańska 50 PKW Republika Środkowoafrykańska
2014  NATO Resolute Support  Afganistan 320 320 PKW Afganistan
2015 2016  Unia Europejska EUMAM RCA
European Union Military Advisory Mission in Central African Republic
 Republika Środkowoafrykańska 2 PKW Republika Środkowoafrykańska
2015 2020  Unia Europejska EUNAVFOR MED Sophia
European Union Naval Force Mediterranean – Operation Sophia
 Włochy
(Morze Śródziemne)
100 PKW EU Sophia
2016  Unia Europejska EUTM RCA
European Union Training Mission in Central African Republic
 Republika Środkowoafrykańska 2 2 PKW Republika Środkowoafrykańska
2016  Stany Zjednoczone Inherent Resolve  Irak
 Kuwejt
 Jordania
280 170 PKW Irak
PKW Kuwejt
2017 2019[k]  NATO Sea Guardian Morze Śródziemne 220 PKW Morze Śródziemne
2017  NATO NATO eFP
NATO enhanced Forward Presence
 Łotwa 170 170 1 PKW Łotwa
2017  NATO NATO tFP
NATO tailored Forward Presence
 Rumunia 230 230 PKW Rumunia
2017 2018  NATO NTCB-I
NATO Training Capacity Building in Iraq
 Irak 15 PKW Irak
2018  NATO NMI
NATO Mission in Iraq
 Irak 100 100 PKW Irak
2020  Unia Europejska EUNAVFOR MED Irini
European Union Naval Force Mediterranean – Operation Irini
 Włochy
(Morze Śródziemne)
60 60 PKW EU Irini
2020  ONZ UNTSO
United Nations Truce Supervision Organization
 Izrael
 Liban
 Syria
1 1

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Udział żołnierzy nie jest równoznaczny z całościowym udziałem Polski w danej misji lub operacji
  2. Udział kontyngentu nie jest równoznaczny z całościowym udziałem Wojska Polskiego w danej misji lub operacji
  3. Od 1953 szpital cywilny
  4. Od 1996 udział doraźny, 4 razy do roku
  5. Ponadto udział Polskiego Zespołu Medycznego w latach 1993-2003 i polskiego kontyngentu policyjnego w latach 1995-1996
  6. a b c Zorganizowana przed przekształceniem KBWE w OBWE w 1995
  7. Przerwa w latach 2009-2019
  8. a b c Żołnierze jednostki specjalnej GROM, do 1999 podlegającej MSW/MSWiA
  9. Jednostka na stałe stacjonowała w Polsce, czasowo dyslokowana do sił SFOR i KFOR w ramach ćwiczeń i doraźnych potrzeb
  10. Załogi samolotu An-26 prowadzącego loty transportowe na rzecz wojsk NATO
  11. a b c Kontyngent okresowy, angażowany według harmonogramów zmian i doraźnych potrzeb
  12. Załogi samolotów Boeing E-3 Sentry prowadzących zadania rozpoznawcze na rzecz wojsk NATO
  13. Po 2017 funkcjonariusze kontyngentu Służby Więziennej i polskiego kontyngentu policyjnego
  14. Personel sztabu SNMG-1 prowadzącego działania w operacji

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Bednarski: Polacy w służbie pokoju 1953-2003. Warszawa: Agencja Wydawnicza CB, 2002. ISBN 83-7339-016-2.
  • Grzegorz Ciechanowski: Operacje pokojowe ONZ w XX wieku. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2013. ISBN 978-83-7780-729-3.
  • Grzegorz Ciechanowski: Polskie kontyngenty wojskowe w operacjach pokojowych 1990–1999. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010. ISBN 978-83-7611-531-3.
  • Grzegorz Ciechanowski: Żołnierze polscy w misjach i operacjach pokojowych poza granicami kraju w latach 1953-1989. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2009. ISBN 978-83-7611-012-7.
  • Dariusz Kozerawski: Międzynarodowe operacje pokojowe i stabilizacyjne w polskiej polityce bezpieczeństwa w XX i XXI wieku. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej, 2016. ISBN 978-83-7523-476-3.
  • „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. Nr 5 (238), 2011. Grzegorz Jasiński – redaktor naczelny. Warszawa: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej. ISSN 1640-6281. 
  • Miesięczne i roczne raporty ONZ (ang.). UN DPKO. [dostęp 2020-03-31].
  • Misje zagraniczne (pol.). wojskopolskie.pl. [dostęp 2020-03-31].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]