Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wybory uzupełniające do Senatu RP IV kadencji (1997–2001) odbyły się w dwóch terminach: 25 czerwca 2000 i 28 stycznia 2001 z powodu wygaśnięcia mandatów pięciu senatorów. W jednym przypadku przyczyną była śmierć deputowanego wybranego w wyborach parlamentarnych w 1997, w kolejnym przez orzeczenie o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia o pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniących funkcje publiczne, w trzech – objęcie stanowisk niepołączalnych z mandatem senatorskim. Dwa mandaty pozostały nieobsadzone i nie uzupełniono ich do końca kadencji z racji zbliżających się wyborów parlamentarnych.

Lista wyborów uzupełniających do Senatu IV kadencji[edytuj]

Okręg Data Były senator[a] Wybrany senator[a] Frekwencja Przyczyna
katowicki 25.06.2000 August Chełkowski (AWS) Adam Graczyński (SLD) 3,17% śmierć[1]
szczeciński Marian Jurczyk (KW) Zbigniew Zychowicz (SLD) 6,66% orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie[2][3]
wrocławski Bogdan Zdrojewski (KW) Marian Noga (SLD) 5,70% zrzeczenie się mandatu[4][5]
chełmski 28.01.2001 Marian Cichosz (PSL) Adam Rychliczek (PSL) 10,90% zrzeczenie się mandatu[6][7]
wrocławski Leon Kieres (KW) Bogusław Litwiniec (SLD) 4,51% zrzeczenie się mandatu[8][9]

Przyczyny zarządzania wyborów uzupełniających[edytuj]

Podstawą prawną zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu RP IV kadencji była Ustawa z dnia 10 maja 1991 r. Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 604).

Zgodnie z art. 20 w razie utraty mandatu przez senatora Prezydent RP zarządzał przeprowadzenie wyborów uzupełniających w okręgu, z którego został on wybrany, w ciągu 3 miesięcy od uchwały Senatu RP stwierdzającej wygaśnięcie mandatu senatora. Wyborów uzupełniających nie przeprowadzano w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływał termin zarządzenia wyborów do Sejmu. Głosowanie przeprowadza się wyłącznie na terytorium kraju.

Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdzał Senat w formie obwieszczenia w następujących wypadkach:

  • utraty prawa wybieralności;
  • zrzeczenia się mandatu (w tym przez odmowę złożenia ślubowania);
  • śmierci senatora;
  • zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funkcji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć z mandatem senatora;
  • powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć ze sprawowaniem mandatu senatora;
  • złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia o pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniączych funkcje publiczne.

Wybory uzupełniające 25 czerwca 2000 (okręgi: katowicki, szczeciński, wrocławski)[edytuj]

Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgach katowickim, szczecińskim i wrocławskim, które odbyły się 25 czerwca 2000, zostały zarządzone rozporządzeniem Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 19 kwietnia 2000[10] z powodu śmierci Augusta Chełkowskiego, orzeczenia o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia o pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944–1990 osób pełniączych funkcje publiczne przez Mariana Jurczyka i decyzji Bogdana Zdrojewskiego o pozostaniu na stanowisku prezydenta Wrocławia. Przeprowadziły je odpowiednio Okręgowe Komisje Wyborcze w: Katowicach, Szczecinie i Wrocławiu.

Mandaty senatorskie uzyskali: Adam Graczyński, Marian Noga i Zbigniew Zychowicz.

Kalendarz wyborczy[edytuj]

  • do 16 maja 2000 — zgłaszanie kandydatów na senatora do okręgowych komisji wyborczych w celu zarejestrowania,
  • 23 czerwca 2000 o godz. 24:00 — zakończenie kampanii wyborczej,
  • 25 czerwca 2000, godz. 6:00–22:00 — głosowanie[10].

Okręg katowicki[edytuj]

Okręg katowicki na tle Polski

Kandydaci[edytuj]

Swoje kandydatury zarejestrowali:

  1. Adam Graczyński (Sojusz Lewicy Demokratycznej),
  2. Wacław Marszewski (Akcja Wyborcza Solidarność),
  3. Elżbieta Postulka (koalicja KPEiRKPN-Ojczyzna),
  4. Andrzej Roczniok (Unia Polityki Realnej),
  5. Jacek Soska (Polskie Stronnictwo Ludowe) – były poseł.

Andrzej Roczniok kandydował w poprzednich wyborach w tym okręgu.

Wyniki[edytuj]

Kandydat Komitet wyborczy Głosów
Liczba  % +/–
Adam Graczyński Sojusz Lewicy Demokratycznej 39 310 42,98
Wacław Marszewski Akcja Wyborcza Solidarność 36 488 39,89
Jacek Soska Polskie Stronnictwo Ludowe 7567 8,27
Elżbieta Postulka KPEiRKPN-Ojczyzna 4542 4,97
Andrzej Roczniok Unia Polityki Realnej 3558 3,89
Frekwencja: 3,17%
Liczba głosów ważnych: 91 465 (97,49%)
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Okręg szczeciński[edytuj]

Okręg szczeciński na tle Polski

Kandydaci[edytuj]

Swoje kandydatury zarejestrowali:

  1. Zenon Iwaszkiewicz (Obywatelski KW Zenona Iwaszkiewicza),
  2. Maciej Kopeć (KW Ojczyzna),
  3. Stefan Oleszczuk (Unia Polityki Realnej) – były burmistrz Kamienia Pomorskiego,
  4. Marek Tałasiewicz (KWW Szczecińska Konwencja Wyborcza) – radny sejmiku zachodniopomorskiego,
  5. Zbigniew Zychowicz (Sojusz Lewicy Demokratycznej) – były marszałek województwa zachodniopomorskiego.

Wyniki[edytuj]

Kandydat Komitet wyborczy Głosów
Liczba  % +/–
Zbigniew Zychowicz Sojusz Lewicy Demokratycznej 26 034 53,93
Marek Tałasiewicz KWW Szczecińska Konwencja Wyborcza 16 887 34,98
Stefan Oleszczuk Unia Polityki Realnej 2099 4,35
Maciej Kopeć KWW Ojczyzna 2057 4,26
Zenon Iwaszkiewicz KWW Zenona Iwaszkiewicza 1195 2,48
Frekwencja: 6,66%
Liczba głosów ważnych: 48 272 (96,97%)
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Okręg wrocławski[edytuj]

Okręg wrocławski na tle Polski

Kandydaci[edytuj]

Swoje kandydatury zarejestrowali:

  1. Emil Antoniszyn (Krajowa Partia Emerytów i Rencistów),
  2. Henryk Czekierda (Polskie Stronnictwo Ludowe),
  3. Stanisław Helski (KWW Stanisława Helskiego),
  4. Adolf Juzwenko (KWW Adolfa Juzwenki),
  5. Czesław Kosik (Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej),
  6. Marian Noga (Sojusz Lewicy Demokratycznej),
  7. Antoni Stryjewski (KWW Przyjaciele Rodziny Polskiej).

Wyniki[edytuj]

Kandydat Komitet wyborczy Głosów
Liczba  % +/–
Marian Noga Sojusz Lewicy Demokratycznej 18 122 37,13
Adolf Juzwenko KWW Adolfa Juzwenki 15 060 30,86
Antoni Stryjewski KWW Przyjaciele Rodziny Polskiej 9902 20,29
Henryk Czekierda Polskie Stronnictwo Ludowe 2702 5,54
Emil Antoniszyn Krajowa Partia Emerytów i Rencistów 1276 2,61
Czesław Kosik Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej 1049 2,15
Stanisław Helski KWW Stanisława Helskiego 691 1,42
Frekwencja: 5,70%
Liczba głosów ważnych: 48 802 (99,21%)
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Wybory uzupełniające 28 stycznia 2001 (okręgi: chełmski i wrocławski)[edytuj]

Wybory uzupełniające do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgach chełmskim i wrocławskim, które odbyły się 28 stycznia 2001, zostały zarządzone rozporządzeniem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z 16 listopada 2000[11] z powodu wyboru na prezesa IPN Leona Kieresa i objęcia kierowniczego stanowiska NIK przez Mariana Cichosza. Przeprowadziły je odpowiednio Okręgowe Komisje Wyborcze w: Chełmie i Wrocławiu.

Mandaty senatorskie uzyskali: Bogusław Litwiniec i Adam Rychliczek.

Kalendarz wyborczy[edytuj]

  • do 19 grudnia 2000 — zgłaszanie kandydatów na senatora do okręgowych komisji wyborczych w celu zarejestrowania,
  • 27 stycznia 2001 o godz. 24:00 — zakończenie kampanii wyborczej,
  • 28 stycznia 2001, godz. 6:00–22:00 — głosowanie[11].

Okręg chełmski[edytuj]

Okręg chełmski na tle Polski

Kandydaci[edytuj]

Swoje kandydatury zarejestrowali:

  1. Wiesław Kociuba (KWW Wiesława Kociuby),
  2. Henryk Lewczuk (Ruch Odbudowy Polski) – radny sejmiku lubelskiego,
  3. Ryszarda Mardoń (Sojusz Lewicy Demokratycznej),
  4. Adam Rychliczek (Polskie Stronnictwo Ludowe) – były poseł.

Henryk Lewczuk kandydował w poprzednich wyborach w tym okręgu.

Wyniki[edytuj]

Kandydat Komitet wyborczy Głosów
Liczba  % +/–
Adam Rychliczek Polskie Stronnictwo Ludowe 8229 40,65
Ryszarda Mardoń Sojusz Lewicy Demokratycznej 6765 33,41
Wiesław Kociuba KWW Wiesława Kociuby 3372 16,66
Henryk Lewczuk Ruch Odbudowy Polski 1880 9,29
Frekwencja: 10,90%
Liczba głosów ważnych: 20 246 (98,61%)
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Okręg wrocławski[edytuj]

Okręg wrocławski na tle Polski

Kandydaci[edytuj]

Swoje kandydatury zarejestrowali:

  1. Leopold Gomułkiewicz (KWW Koalicja dla Polski),
  2. Bogusław Litwiniec (Sojusz Lewicy Demokratycznej) – radny miasta Wrocławia,
  3. Marek Muszyński (Akcja Wyborcza Solidarność) – były poseł.

Wyniki[edytuj]

Kandydat Komitet wyborczy Głosów
Liczba  % +/–
Bogusław Litwiniec Sojusz Lewicy Demokratycznej 18 015 46,42
Marek Muszyński Akcja Wyborcza Solidarność 17 737 45,70
Leopold Gomułkiewicz KWW Koalicja dla Polski 3057 7,88
Frekwencja: 4,51%
Liczba głosów ważnych: 38 809 (99,00%)
Źródło: Państwowa Komisja Wyborcza

Przypisy

  1. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 1999 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (M.P. z 1999 r. Nr 40, poz. 600).
  2. o złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego (M.P. z 2000 r. Nr 11, poz. 237)
  3. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 kwietnia 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (M.P. z 2000 r. Nr 12, poz. 242).
  4. Bogdan Zdrojewski zrzekł się mandatu w związku z decyzją o pozostaniu na stanowisku prezydenta miasta Wrocławia.
  5. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 marca 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (M.P. z 2000 r. Nr 9, poz. 178).
  6. Marian Cichosz zrzekł się mandatu w związku z wyborem na stanowisko kierownicze NIK.
  7. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 października 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (M.P. z 2000 r. Nr 32, poz. 655).
  8. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 października 2000 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora (M.P. z 2000 r. Nr 32, poz. 656).
  9. Leon Kieres zrzekł się mandatu w związku z wyborem na Prezesa IPN.
  10. a b Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 kwietnia 2000 r. w sprawie zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2000 r. Nr 31, poz. 385).
  11. a b Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 listopada 2000 r. w sprawie zarządzenia wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1064).

Uwagi

  1. a b W nawiasie podano skrót nazwy komitetu wyborczego, który zgłosił do wyborów danego kandydata.