Kamień Pomorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w województwie zachodniopomorskim. Zobacz też: Kamień Pomorski – dawna nazwa Kamienia Krajeńskiego.
Kamień Pomorski
Ratusz i rynek
Ratusz i rynek
Herb
Herb Kamienia Pomorskiego
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat kamieński
Gmina Kamień Pomorski
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1274
Burmistrz Stanisław Kuryłło
Powierzchnia 10,74[1] km²
Wysokość 10 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

8 921[2]
830,6 os./km²
Strefa numeracyjna
91
Kod pocztowy 72-400
Tablice rejestracyjne ZKA
Położenie na mapie powiatu kamieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kamieńskiego
Kamień Pomorski
Kamień Pomorski
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Kamień Pomorski
Kamień Pomorski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamień Pomorski
Kamień Pomorski
Ziemia53°58′08″N 14°46′45″E/53,968889 14,779167
TERC
(TERYT)
3207034
SIMC 0979113
Hasło promocyjne: U nas jest klimat
Urząd miejski
Stary Rynek 1
72-400 Kamień Pomorski
Strona internetowa
BIP

Kamień Pomorski (niem. Cammin in Pommern) – miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kamień Pomorski. Uzdrowisko położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad brzegiem Zalewu Kamieńskiego. Druga siedziba archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej i tutejszego dekanatu. Zlokalizowany jest tu port morski z basenem rybacko-żeglarskim.

Kamień to pierwsza znana stolica Pomorza[3].

31 grudnia 2012 miasto miało 9190 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj]

Kamień Pomorski położony jest na Pobrzeżu Szczecińskim (Wybrzeże Trzebiatowskie), w rozlewisku cieśniny Dziwny tworzącej Zalew Kamieński. Miasto leży nad dwiema zatokami zalewu: Karpinką od północy i Promną od zachodu, za którą znajduje się Wyspa Chrząszczewska. Miejscowość znajduje się 90 km na północny wschód od Szczecina.

Kamień Pomorski leży w północnej części Pomorza Zachodniego.

Centrum Kamienia Pomorskiego znajduje się 7 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego. Miasto ma pośredni dostęp do morza poprzez cieśninę Dziwnę.

Warunki naturalne[edytuj]

Mapa wyspy Wolin z zaznaczonym Kamieniem Pomorskim

Rozlewiska wodne (cieśnina Dziwna i jej części: Zalew Kamieński, Zatoka Cicha) są wykorzystywane do uprawiania sportów wodnych i czynnego wypoczynku na wodzie (żeglarstwa, kajakarstwa, windsurfingu oraz wędkarstwa).

Miasto położone jest na wysokości 10 m n.p.m.[potrzebny przypis]

Na obszarze miasta występują istotne w lecznictwie źródła solankowe i pokłady borowiny. Walory te przyczyniły się do rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego. Uzdrowisko wykorzystuje obecnie odwiert solanki (Edward II) w pobliżu zakładu balneologicznego oraz złoże borowiny w odległości 200 m od sanatorium[4], a także wody zmineralizowane z nowego ujęcia w Dziwnówku.

Na obszarze katedralnym znajduje się wirydarz z gatunkami drzew i krzewów[potrzebny przypis].

Pomniki przyrody[5]:

Klimat[edytuj]

Pod względem klimatycznym Kamień Pomorski należy do dzielnicy bałtyckiej. Zaznacza się tu silnie wpływ klimatu morskiego: wilgotność powietrza, długotrwałość zim, amplituda temperatur[4].

Jak wynika z danych stacji meteorologicznej w Kamieniu Pomorskim, średnia roczna temperatur na tym obszarze waha się w granicach 7–8,3 °C. Najcieplejszy miesiąc to sierpień, a najchłodniejszy – styczeń. Temperatura maksymalna mieści się w granicach 32,1 do 33,1 °C, a minimalna od -18,6 do -19,2 °C. Roczna suma opadów waha się w granicach 550–650 mm. Długość okresu wegetacyjnego wynosi 210–220 dni. Wiatry wieją najczęściej z kierunku płd.-zach. (SW) i płn.-zach. (NW)[4].

Uzdrowisko[edytuj]

Na obszarze uzdrowiska znajdują się następujące udokumentowane naturalne surowce lecznicze: złoża torfu leczniczego (borowiny), wody lecznicze (solanki)[6].

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie w następujących kierunkach: choroby reumatyczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie (w tym wczesna rehabilitacja), choroby dolnych dróg oddechowych, choroby neurologiczne, choroby ortopedyczno-urazowe, choroby dziecięce (choroby kardiologiczne, choroby dolnych dróg oddechowych, choroby górnych dróg oddechowych)[7].

W Kamieniu Pomorskim znajduje się pięć zakładów lecznictwa uzdrowiskowego[8]:

  • szpital uzdrowiskowy „Mieszko”
  • Zakład Przyrodoleczniczy „Feniks”
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Gryf” – pododdział szpitala „Mieszko”
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Chrobry”
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Dąbrówka”.

Historia[edytuj]

Obwarowania miejskie
Mury miejskie
Wieża Piastowska i Brama Wolińska - Muzeum Kamieni

W IX–XI w. była tu osada rybacka i portowa, która otrzymała prawa miejskie w 1274 roku.

W 1176 r. przeniesiono z Wolina i powołano w Kamieniu Pomorskim biskupstwo, które podlegało arcybiskupowi gnieźnieńskiemu. W latach niepokoju i rywalizacji państw ościennych o Pomorze biskup kamieński uniezależnił się od arcybiskupa gnieźnieńskiego i od ok. 1188 r. podlegał bezpośrednio Rzymowi[9].

W 1876 r. przypadkowo odkryto źródła solankowe, z czasem zaczęto też stosować borowinę z okolicznych torfowisk.

W 2013 r. z uwagi na fakt, że Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim miał 6 sędziów, został przekształcony w 4 wydziały zamiejscowe Sądu Rejonowego w Świnoujściu[10][11].

Kalendarium[edytuj]

Rycina miasta z Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego z 1618 r.
Kamień Pomorski, (1941 r.)
  • IX–X wiek – zasiedlone przez plemię słowiańskie (osada rybacka i gród) Wolinian,
  • XI wiek – był tu duży gród (siedziba książąt zachodniopomorskich),
  • 1124 – najstarsza zachowana wzmianka o Kamieniu Pomorskim,
  • XII wiek – miasto posiada fortyfikacje (wały), plac targowy u wschodniej bramy, port nad Zatoką Karpinka; następuje szybki rozwój po upadku Wolina,
  • 1176 – przeniesienie siedziby biskupstwa z Wolina,
  • 1274 – nadanie praw miejskich lubeckich,
  • XIV wiek – Kamień Pomorski przystępuje do związku hanzeatyckiego,
  • 1545 – sekularyzacja biskupstwa – powstaje biskupstwo luterańskie, istniejące do 1648 roku,
  • XVII wiek – miasto staje się własnością najpierw Szwecji, później Brandenburgii, następnie aż do końca II wojny światowejKrólestwa Prus,
  • 1876 – odkryto lecznicze właściwości tutejszych źródeł solankowych – Kamień Pomorski staje się uzdrowiskiem,
  • 1892 – otwarcie linii kolejowej łączącej miasto ze Szczecinem,[potrzebny przypis]
  • 1906 – otwarcie linii kolejowej do Trzebiatowa (linia ta w 1945 r. została rozebrana przez wojska radzieckie),[potrzebny przypis]
  • 5 marca 1945 – miasto zostaje zdobyte przez Armię Czerwoną, w wyniku czego ulega zniszczeniu 40% zabudowy, w tym prawie całkowicie na Starym Mieście; miasto następnie zostaje przekazane polskiej administracji,
  • 7 maja 1946 – urzędowe ustalenie polskiej nazwy miasta,
  • lata 60. XX wieku – wyburzenie części ocalałej zabudowy i budowa bloków mieszkalnych,
  • 13 kwietnia 2009 – pożar hotelu socjalnego, zginęły 23 osoby.
  • 1 stycznia 2014 – wypadek, w którym życie straciło 6 osób (pijany kierowca uderzył w idących chodnikiem ludzi).

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Nazwa miasta ma pochodzenie wenedyjskie i pierwszy raz pojawia się w żywotach Ottona z Bambergu (u Herborda „civitas ducis Camina”, u Eba „castrum magnum Gamin” lub „in urbe Games”). Inne występujące nazwy to Chamin i Camyna. Bulla z 14 października 1140 r. dla biskupstwa pomorskiego podaje „Chamin cum taberna et foro”. W bulli protekcyjnej z 25 lutego 1188 r. napisano „apud civitatem Camyn”. Ostatecznie w XIII w. ustaliła się forma Camin.

Nazwa łączona jest z ogromnym głazem narzutowym (obwód w najszerszym miejscu 20 m), położonym w korycie Dziwny. Ten „Głaz Królewski” służył jako oznacznik w żegludze, przyczyniając się do powstania nazwy miasta[12].

Galeria[edytuj]

Kamień, znajdujący się na północ od miejscowości Buniewice na wyspie Chrząszczewskiej, od którego wzięła się nazwa miasta Kamień Pomorski.

Architektura[edytuj]

Zabytki[edytuj]

Na obszarze Kamienia Pomorskiego historyczny układ przestrzenny z okresu średniowiecznej lokacji zniszczony w 1945 roku, został w latach 60. XX w. zabudowany wielopiętrowymi blokami. Pomimo tego cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków[13]. Zespół katedralny w Kamieniu Pomorskim został zakwalifikowany jako pomnik historii. Miasto znajduje się na szlaku zabytków sztuki romańskiej.

  • Osiedle Katedralne
    • konkatedra św. Jana Chrzcicielaromańsko-gotycka bazylika, historyczna katedra diecezji pomorskiej, obecnie świątynia pełni funkcje kościoła parafialnego i konkatedry archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej
    • pałac biskupirenesansowy budynek kurii biskupiej, wzniesiony w XV wieku, gruntownie przebudowany w XVI wieku
    • plebania katedralna – budynek kanonii wraz z zabudowaniami gospodarczymi, wzniesiony w XVIII wieku
    • dom zakrystiana – wzniesiony w XIX wieku, obecnie dom mieszkalny
    • dom dziekanadworek wzniesiony w XVIII wieku, w latach 1722–1747 mieszkał w nim wynalazca butelki lejdejskiej Ewald von Kleist
    • kanonia – wzniesiona w XVIII wieku, obecnie dom mieszkalny
    • kanonia – obecnie dom sióstr zakonnych
    • dom gminy protestanckiej – wzniesiony w 1934 roku, obecnie dom księży emerytów
    • szkoła – wzniesiona w latach 1907–1909, obecnie szkoła podstawowa
    • dom zakładu panien – wzniesiony w latach 1691–1694, obecnie dom mieszkalny
    • wirydarz katedralny – gotycki wirydarz katedralny z XIII wieku
    • obwarowania katedralne – pozostałości murów osiedla katedralnego
  • Stare Miasto
  • Żalnik
    • cmentarzysko słowiańskie z okresu przedchrześcijańskiego
    • kościół św. Mikołaja – kościół filialny z XIV wieku, rozbudowany w XVII wieku, pełnił funkcję świątyni dla stanów, które nie mogły brać udziału w nabożeństwach w katedrze

Zabytki nieistniejące

  • kościół staroluterański
  • kaplica katolicka św Ottona

Pomniki i miejsca pamięci narodowej[edytuj]

Pomnik Poległych za Polskość Tych Ziem
  • Pomnik Zwycięstwa
  • Pomnik Rybaka
  • Obelisk Ewalda von Kleista
  • Obelisk pamięci przedwojennej społeczności żydowskiej Kamienia Pomorskiego – głaz odsłonięty 3 kwietnia 2008 roku
  • Pomnik Stanisława Staszica

Demografia[edytuj]

Struktura demograficzna mieszkańców Kamienia Pomorskiego według danych z 31 grudnia 2007 roku[14]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 9138 100 4825 52,8 4313 47,2
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 1543 16,89 757 8,28 786 8,6
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 6156 67,37 3074 33,64 3082 33,73
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 1439 15,75 994 10,88 445 4,87

Piramida wieku mieszkańców Kamienia Pomorskiego w 2014 roku[2].
Piramida wieku Kamien Pomorski.png

Gospodarka[edytuj]

Marina w Kamieniu Pomorskim
Hotel „Pod Muzami”

Miasto ma status uzdrowiska.

W zachodniej części miasta nad zalewem mieści się port morski Kamień Pomorski, w którym dobrze rozwinięte jest rybołówstwo indywidualne, żeglarstwo i – od kilku lat – turystyka pasażerska. Zanikła funkcja transportowo–przeładunkowa, pomimo istniejącego w porcie potencjału technicznego[15].

W powiatowym urzędzie pracy w listopadzie 2008 r. zarejestrowanych było 532 bezrobotnych mieszkańców Kamienia Pomorskiego[16].

Transport[edytuj]

Przez miasto przechodzi droga wojewódzka nr 107, która łączy miasto z drogą krajową nr 3 oraz biegnie w kierunku wybrzeża (Dziwnówek). Na południe od miasta droga ta łączy się z drogą wojewódzką nr 106 łączącą miasto z Golczewem i drogą krajową nr 6. Do miasta prowadzi także droga wojewódzka nr 103, odchodząca z Trzebiatowa.

W mieście znajduje się stacja kolejowa, z której odjeżdżają pociągi do Wysokiej Kamieńskiej i Szczecina.

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin – Szczecin – Bałtyk.

Oświata[edytuj]

Szkoła podstawowa

Na obszarze miasta znajdują się trzy przedszkola oraz dwie szkoły podstawowe. Ponadto w Kamieniu Pomorskim znajdują się:

  • Publiczne Gimnazjum im. Noblistów Polskich,
  • Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica.

Kultura i sport[edytuj]

Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej
Stadion w Kamieniu Pomorskim
Hala widowiskowo-sportowa Kamień Pomorski

Imprezy cykliczne w Kamieniu Pomorskim:

  • Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej, organizowany od 1964 roku, najstarsza tego typu impreza na Pomorzu Zachodnim
  • Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej – dwudniowa impreza folklorystyczna, odbywająca się zazwyczaj na przełomie lipca i sierpnia na błoniach nad Zalewem Kamieńskim
  • Dni Kultury Chrześcijańskiej „Ottonalia” – cykl różnego rodzaju koncertów, wystaw, odczytów oraz imprez rekreacyjnych. Impreza rokrocznie rozpoczyna się 24 czerwca dla upamiętnienia misji chrystianizacyjnej Ottona z Bambergu, który w ten dzień w 1124 r. przybył do Kamienia Pomorskiego.
  • Regaty na Zalewie Kamieńskim – sztandarową imprezą są tu Eliminacje do Mistrzostwa Świata i Europy w klasie Optimist.
  • Bieg Niepodległości – impreza organizowana od 1999 r. 11 listopada.

Kamieńska drużyna piłki nożnej to MGLKS „Gryf” Kamień Pomorski. Zespół rozgrywa mecze na stadionie przy ul. Wolińskiej. Klub powstał w 1946 r. i obecnie gra w IV lidze (grupa zachodniopomorska). Klub posiada barwy niebiesko-biało-czerwone.

Media lokalne[edytuj]

Prasa:

  • „Dziennik Powiatu Kamieńskiego” (tygodnik)
  • „Pomorzanin” (dwutygodnik)
  • „Głos Szczeciński” z piątkowym dodatkiem „Głos Pomorza”

Serwisy internetowe:

  • kamienskie.info
  • ikamien.pl
  • kamienpomorski.pl

Stacje radiowe:

Wspólnoty religijne[edytuj]

W Kamieniu Pomorskim działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Administracja[edytuj]

Sąd rejonowy

W latach 1946–1998 miasto należało administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Kamienia Pomorskiego wybierają do rady miejskiej 10 radnych (10 z 15); pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Kamień Pomorski. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz na pl. Stary Rynek.

Burmistrzowie Kamienia Pomorskiego:

  • Stefan Oleszczuk (1990–1994)
  • Anatol Kołoszuk (1994–1998)
  • Ryszard Woźniak (1998–2001)
  • Władysław Dwulit (V–IX 2001)
  • Andrzej Maciej Jędrzejewski (IX 2001 – 2006)
  • Bronisław Grzegorz Karpiński (2006 – XI 2014)
  • Stanisław Kuryłło (od 2014)

W mieście znajduje się Starostwo Powiatowe oraz sąd rejonowy.

Mieszkańcy Kamienia Pomorskiego wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Miasta partnerskie[edytuj]

Urodzeni w Kamieniu Pomorskim[edytuj]

Widok na miasto z baszty

Lista osób urodzonych w Kamieniu Pomorskim:

Ludzie związani z miastem[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Kamien_Pomorski, w oparciu o dane GUS.
  3. Jarosław Kociuba: "Pomorze - Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego", ISBN 9788361805496
  4. a b c Program Ochrony Środowiska dla Gminy Kamień Pomorski, Szczecin, październik 2004 r.
  5. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. Nr 18, poz. 298).
  6. (§5. Statutu Uzdrowiska Kamień Pomorski) Uchwała Nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. nr 18, poz. 298).
  7. (§6. Statutu Uzdrowiska Kamień Pomorski) Uchwała nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. nr 18, poz. 298).
  8. Załącznik nr 1 do Uchwały nr IV/27/10 Rady Miejskiej w Kamieniu Pomorskim z dnia 28 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2011 r. nr 18, poz. 298).
  9. „Pomorze Zachodnie w tysiącleciu”: praca zbiorowa /, pod red. Pawła Bartnika i Kazimierza Kozłowskiego; Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Szczecinie, Kuratorium Oświaty w Szczecinie, Urząd Miejski w Szczecinie.
  10. Minister Sprawiedliwości podpisał rozporządzenie ws. reorganizacji 79 sądów rejonowych. Ministerstwo Sprawiedliwości, 2012-10-06. [dostęp 2013-01-28].
  11. Wydziały. Sąd Rejonowy w Świnoujściu. [dostęp 2013-01-28].
  12. Grzegorz Wejman: Kamień Pomorski. Miasto zabytków – przewodnik. Wrocław: Wyd. ZET, 2004, s. 5–6. ISBN 83-7364-141-6.
  13. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie, nr rej. 66.
  14. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  15. Opis portu Kamień Pomorski (pol.). Urząd Morski w Szczecinie. [dostęp 2008-04-20].
  16. PUP w Kamieniu Pomorskim: Statystyka Listopad 2008 (pol.). BIP PUP w Kamieniu Pomorskim. [dostęp 2009-02-07].
  17. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 9 stycznia 2014.
  18. Powiat Kamieński – ikamien.pl » Kamień Pomorski: Burmistrz wręczył Złote Wstęgi za 2009 rok.