Wybory prezydenckie w Polsce w 2005 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska

Wybory prezydenckie w Polsce odbyły się na terenie całego kraju oraz w kilkudziesięciu obwodach wyborczych ulokowanych za granicą Polski. W wyniku głosowania czwartym prezydentem III Rzeczypospolitej (a trzecim wybranym w wyborach powszechnych) został Lech Kaczyński, który zastąpił Aleksandra Kwaśniewskiego.

Państwowa Komisja Wyborcza zarejestrowała oficjalnie 16 kandydatów. Na kartach do głosowania znalazło się 14 kandydatów, dwóch kolejnych wykreślono przed datą wyborów. Pierwsza tura wyborów prezydenckich odbyła się 9 października 2005, druga tura, do której przeszli Lech Kaczyński oraz Donald Tusk, odbyła się dwa tygodnie później w dniu 23 października 2005.

Kalendarz wyborczy[edytuj | edytuj kod]

18 maja 2005. Konferencja prasowa marszałka Sejmu Włodzimierza Cimoszewicza i prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego – ogłoszenie terminu wyborów
  • 18 maja 2005 marszałek Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz ogłosił, że wybory odbędą się 9 października. Ewentualna II tura miała odbyć się dwa tygodnie później – 23 października
  • do 15 sierpnia komitety wyborcze musiały zgłosić się do Państwowej Komisji Wyborczej z wnioskiem o rejestrację. Do zarejestrowania komitetu trzeba było zebrać minimum 1000 podpisów popierających kandydata danego komitetu. Po zarejestrowaniu się, komitety musiały zebrać 100 tys. podpisów z poparciem dla kandydata na prezydenta, a następnie zgłosić go do PKW (do 25 sierpnia do godz. 24:00)
  • 25 sierpnia upłynął termin powołania przez PKW okręgowych komisji wyborczych
  • do 4 września PKW miała podać do wiadomości publicznej informacje o granicach i numerach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych. Pełnomocnicy komitetów wyborczych mieli czas do 9 września na zgłoszenie kandydatów do obwodowych komisji wyborczych
  • 9 września upłynął termin zgłaszania przez armatorów wniosków o utworzenie na polskich statkach morskich obwodów głosowania
  • do 18 września wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast musieli powołać obwodowe komisje wyborcze, a PKW podać informacje o numerach i granicach obwodów głosowania za granicą i siedzibach obwodowych komisji wyborczych, w których głosować mieli Polacy pozostający poza krajem
  • od 18 do 25 września żołnierze zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, ratownicy odbywający służbę zasadniczą w obronie cywilnej, policjanci z jednostek skoszarowanych, funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej pełniący służbę w systemie skoszarowanym, mieli czas na składanie wniosków o dopisanie ich do spisu wyborców w miejscowości, w której odbywają służbę

Obwody głosowania[edytuj | edytuj kod]

Obwody głosowania
Typ obwodu Liczba obwodów Dla inwalidów
Powszechny 23 633 4681
Szpital 740 163
Zakład karny 101 1
Areszt śledczy 75 0
Zakład pomocy społecznej 447 125
Oddział zewnętrzny zakładu karnego i aresztu śledczego 4 0
Obwód głosowania za granicą 162 3
Obwód głosowania na polskim statku morskim 4 0
Razem 25 166 4973

Kandydaci na Prezydenta Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

Komitety wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Zarejestrowano następujące komitety wyborcze kandydatów z wymaganą liczbą 1000 podpisów:

Oficjalni kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Zarejestrowano następujących kandydatów z wymaganą liczbą 100 000 podpisów:

Ostateczni[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci:
Zdjęcie Imię i nazwisko Przynależność partyjna kandydata Partie udzielające poparcia (łącznie z macierzystymi)
Henryka Bochniarz official photo.JPG Henryka Bochniarz bezpartyjna[a] Partia Demokratyczna – demokraci.pl
Marek Borowski10.jpg Marek Borowski Socjaldemokracja Polska Socjaldemokracja Polska, Unia Pracy, Zieloni 2004, po rezygnacji Włodzimierza Cimoszewicza także Sojusz Lewicy Demokratycznej
Leszek Bubel.JPG Leszek Bubel Polska Partia Narodowa, Stronnictwo Narodowe Polska Partia Narodowa, Stronnictwo Narodowe
Brak zdjęcia.svg Liwiusz Ilasz bezpartyjny
Lech Kaczyński Lech Kaczyński Prawo i Sprawiedliwość Prawo i Sprawiedliwość, Ruch Patriotyczny (Ruch Katolicko-Narodowy i Ruch Odbudowy Polski), Polski Ruch Uwłaszczeniowy, po rezygnacji Zbigniewa Religi także Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe
Kalinowski, Jaroslaw-2504.jpg Jarosław Kalinowski Polskie Stronnictwo Ludowe Polskie Stronnictwo Ludowe
Janusz Korwin-Mikke Janusz Korwin-Mikke Unia Polityki Realnej Platforma Janusza Korwin-Mikke, Unia Polityki Realnej
Andrzej Lepper Andrzej Lepper Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
Brak zdjęcia.svg Jan Pyszko Organizacja Narodu Polskiego – Liga Polska Organizacja Narodu Polskiego – Liga Polska, Samoobrona Narodu Polskiego
Adam Słomka.JPG Adam Słomka Polska Konfederacja – Godność i Praca, Konfederacja Polski Niepodległej – Obóz Patriotyczny Polska Konfederacja – Godność i Praca (Konfederacja Polski Niepodległej – Obóz Patriotyczny, Stronnictwo Polska Racja Stanu i Ruch Obrony Bezrobotnych)
Donald Tusk 2013-12-19.jpg Donald Tusk Platforma Obywatelska Platforma Obywatelska
Stan Tyminski.jpg Stanisław Tymiński bezpartyjny Polska Unia Gospodarcza

Wycofani[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci, którzy zrezygnowali:
Zdjęcie Imię i nazwisko Przynależność partyjna kandydata Partie udzielające poparcia (łącznie z macierzystą) Data rezygnacji kandydata
Zbigniew Religa.jpg Zbigniew Religa Partia Centrum[b] Partia Centrum, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Inicjatywa dla Polski, Stronnictwo Demokratyczne, Forum Emerytów i Rencistów, Zieloni Rzeczypospolitej Polskiej 2 września 2005
Włodzimierz Cimoszewicz (senator).jpg Włodzimierz Cimoszewicz Sojusz Lewicy Demokratycznej[c] Sojusz Lewicy Demokratycznej, Unia Lewicy III RP, Stronnictwo Gospodarcze, Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka 14 września 2005
Brak zdjęcia.svg Maciej Giertych Liga Polskich Rodzin Liga Polskich Rodzin 4 października 2005

Zmarły[edytuj | edytuj kod]

Zmarły kandydat:
Imię i nazwisko Przynależność partyjna kandydata Partie udzielające poparcia (łącznie z macierzystą) Data śmierci kandydata
Daniel Podrzycki Polska Partia Pracy Polska Partia Pracy, Antyklerykalna Partia Postępu „Racja”, Komunistyczna Partia Polski, Nowa Lewica, Polska Partia Socjalistyczna, Polska Partia Ekologiczna – Zielonych 24 września 2005

Charakterystyka zarejestrowanych kandydatów[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka kandydatów:
Kandydat Wiek Wykształcenie Hasła wyborcze
Henryka Teodora Bochniarz 57 wyższe (dr) Wybieram konkrety
Marek Stefan Borowski 59 wyższe (mgr) Zdrowa równowaga; Wierny wyborcom – nie układom; Prawy człowiek lewicy; M jak Miłość, B jak Borowski; Polska równych szans
Leszek Henryk Bubel 48 średnie Nie lewica. Nie prawica. Tylko Polska.
Włodzimierz Cimoszewicz 54 wyższe (dr) Niech połączy nas Polska
Maciej Marian Giertych 69 wyższe (prof. dr hab.) Z nadzieją w przyszłość
Liwiusz Marian Ilasz 43 wyższe (dr) Razem wygramy Polskę; Ponad politycznym układem
Lech Aleksander Kaczyński 56 wyższe (dr hab.) Silny prezydent, uczciwa Polska
Jarosław Kalinowski 43 wyższe (inż.) Skuteczny dla Polski
Janusz Ryszard Korwin-Mikke 63 wyższe (mgr) Mam tego dość!; Donald?... Kaczor?... Wybierz Janusza.
Andrzej Zbigniew Lepper 51 średnie (tech.) Człowiek z charakterem
Daniel Tomasz Podrzycki 42 podstawowe Praca, godność i sprawiedliwość
Jan Pyszko 75 wyższe (dr hab.) Razem z Polonią; Z Polonią w lepszą przyszłość
Zbigniew Eugeniusz Religa 67 wyższe (prof.) Z sercem dla Polski
Adam Andrzej Słomka 41 wyższe (pedag.) Polska dla Polaków!
Donald Franciszek Tusk 48 wyższe (mgr) Prezydent Tusk – człowiek z zasadami; Będziemy dumni z Polski
Stanisław Tymiński 57 średnie Aby Polska była naszą Matką, a nie okrutną Macochą

Afery związane z kampanią przedwyborczą[edytuj | edytuj kod]

Zobacz: Czarny PR w wyborach prezydenckich w 2005

Sprawa zakupu akcji PKN Orlen[edytuj | edytuj kod]

W końcu lipca tygodnik „Wprost” zarzucił Włodzimierzowi Cimoszewiczowi, że kupił akcje PKN Orlen w kluczowych dla losów spółki dniach (tj. gdy decydowała się sprawa zakupu pakietu akcji tej spółki przez Jana Kulczyka), zarabiając na tej transakcji około 160 000 złotych. Do posiadania tych akcji nie przyznał się zaś w oświadczeniu majątkowym[1]. Włodzimierz Cimoszewicz bronił się, iż był jedynie pośrednikiem, a akcje kupił za pieniądze córki i zięcia, zamieszkałych na stałe w Stanach Zjednoczonych. „Wprost” stwierdził wówczas, że kandydat dopuścił się przestępstwa skarbowego, gdyż nie zgłosił pożyczki urzędowi skarbowemu.

W 2009 córka Włodzimierza Cimoszewicza, Małgorzata Cimoszewicz-Harlan, wygrała przed sądem amerykańskim proces o zniesławienie, wytoczony tygodnikowi „Wprost”. Ława przysięgłych w Chicago orzekła, że informacje podane przez tygodnik są nieprawdziwe, w związku z czym znieważył on godność osobistą państwa Harlan; zasądzono kwotę odszkodowania w wysokości 5 milionów dolarów[2].

Sprawa Anny Jaruckiej[edytuj | edytuj kod]

11 sierpnia do komisji śledczej ds. PKN Orlen dotarło oświadczenie byłej asystentki Włodzimierza Cimoszewicza. Anna Jarucka twierdziła w nim, iż dostała jego pisemne pozwolenie (przedstawiła ksero) na zmianę treści jego oświadczenia majątkowego w kwestii akcji PKN Orlen, które nie były do niego wpisane. Zgłosiła się najpierw do Wojciecha Brochwicza, byłego wiceministra spraw wewnętrznych i oficera służb specjalnych, radcy prawnego i eksperta PO (członka jej Rady Programowej). Ten zainteresował tą sprawą posła Platformy, członka komisji ds. PKN Orlen Konstantego Miodowicza, który uwierzył w słowa Anny Jaruckiej i zdecydował się przedstawić tę sprawę opinii publicznej.

Wcześniej już członkowie komisji śledczej ds. PKN Orlen wezwali Włodzimierza Cimoszewicza do stawienia się przed nią. Ten jednak odmówił, co było szeroko komentowane w mediach.

Lewicowi działacze otwarcie oskarżali o prowokację służby specjalne. Tomasz Nałęcz, szef sztabu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza, w swoich wypowiedziach chętnie przypominał o posiadanym przez Konstantego Miodowicza stopniu pułkownika. Donald Tusk, unikający do tej pory wypowiedzi na temat sprawy Jaruckiej, nazwał Tomasza Nałęcza „najemnikiem Cimoszewicza”, ponieważ ten oskarżał PO o spreparowanie całej sprawy. Tomasz Nałęcz stwierdził, iż Włodzimierz Cimoszewicz pozwie Donalda Tuska do sądu za wypowiedź o „najemniku”.

Włodzimierz Cimoszewicz bronił się twierdząc, że zamiana oświadczenia w świetle prawa nie jest możliwa (można jedynie zamieścić aneks do oświadczenia majątkowego, poprawiający błędy). Jego upoważnienie było zaś nieudolnie podrobione, sygnowane nieużywanym faksymile, które miała przywłaszczyć sobie Anna Jarucka. Zdaniem marszałka Sejmu jego dawna asystentka mogła mieć żal do niego za odmowę protekcji w sprawie jej wyjazdu z mężem na placówkę zagraniczną (przedstawił wysłany do niego list z prośbą o poparcie). Istniała również kwestia problemów Anny Jaruckiej z prawem, dotyczących domniemanej dokonanej przez nią kradzieży pieniędzy.

Efektem dochodzenia prokuratury było ostatecznie przedstawienie zarzutów Annie Jaruckiej, między innymi o składanie fałszywych zeznań i ujawnienie tajemnicy służbowej.

Po tych wydarzeniach Włodzimierz Cimoszewicz zrezygnował ze startu w I turze wyborów. Powodami tej decyzji miały być według niego ataki ze strony oponentów politycznych na niego samego i jego rodzinę. Pozostali kandydaci odrzucali tę argumentację, podkreślając, że kandydat zrezygnował z uwagi na topniejące poparcie w sondażach.

31 maja 2010 Anna Jarucka została skazana na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu na 5 lat przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Uznano ją za winną wszystkich przedstawionych jej zarzutów, tj.:

  • posłużenia się fałszywym dokumentem, uprawniającym ją do zmiany oświadczenia majątkowego Włodzimierza Cimoszewicza z 2002
  • składania fałszywych zeznań przed komisją ds. PKN Orlen
  • ukrywania dokumentów MSZ (m.in. oryginalnego oświadczenia majątkowego Włodzimirza Cimoszewicza)[3]

Spór o biografię dziadka Donalda Tuska[edytuj | edytuj kod]

Polityk PiS Jacek Kurski w czasie kampanii prezydenckiej, stwierdził, że Józef Tusk, nieżyjący dziadek Donalda Tuska, ochotniczo wstąpił do Wehrmachtu.

Dla Jacka Kurskiego służba dziadka Donalda Tuska w Wehrmachcie miała być podstawą do zarzucenia kandydatowi PO proniemieckich poglądów. Donald Tusk odrzucił te oskarżenia, twierdząc, że jego dziadek nigdy nie służył w hitlerowskiej armii. Przeciwnicy zarzucili kandydatowi PO, że jako historyk musiał znać losy Józefa Tuska, ale ukrył je, obawiając się ich negatywnego wpływu na kampanię. Po kilku dniach media ujawniły pełną historię dziadka. Wielu Kaszubów czy Ślązaków zostało w czasie II wojny światowej zmuszonych do służby w Wehrmachcie. Józef Tusk był jednym z nich. Jednak po kilku miesiącach Józef Tusk zniknął z niemieckiej ewidencji, a potem służył w Polskich Siłach Zbrojnych w Wielkiej Brytanii.

Jackowi Kurskiemu zarzucono przedstawianie Józefa Tuska w fałszywym świetle. Lech Kaczyński przed drugą turą wyborów odciął się od działań Jacka Kurskiego, który został przez sąd partyjny wykluczony z PiS. Po wygranych wyborach przywrócono go jednak jako członka partii. Spór o dziadka kandydata PO stał się jednym z konfliktów, który mógł być jedną z przyczyn rozpadu przedwyborczej koalicji PO-PiS i utworzenia mniejszościowego rządu Kazimierza Marcinkiewicza, wobec którego Platforma znalazła się w twardej opozycji.

Pierwsza tura[edytuj | edytuj kod]

Oficjalne wyniki[edytuj | edytuj kod]

Zwycięzcy I tury wyborów w poszczególnych powiatach
Kandydat Głosy Procent
Donald Franciszek Tusk 5 429 666 36,33%
Lech Aleksander Kaczyński 4 947 927 33,10%
Andrzej Zbigniew Lepper 2 259 094 15,11%
Marek Stefan Borowski 1 544 642 10,33%
Jarosław Kalinowski 269 316 1,80%
Janusz Ryszard Korwin-Mikke 214 116 1,43%
Henryka Teodora Bochniarz 188 598 1,26%
Liwiusz Marian Ilasz 31 691 0,21%
Stanisław Tymiński 23 545 0,16%
Leszek Henryk Bubel 18 828 0,13%
Jan Pyszko 10 371 0,07%
Adam Andrzej Słomka 8 895 0,06%
Razem
(głosów ważnych oddanych)[4]
14 946 689 100,0%
Frekwencja 49,74%
Donald Tusk Lech Kaczyński Andrzej Lepper Marek Borowski Jarosław Kalinowski Janusz
Korwin-Mikke
Henryka Bochniarz Liwiusz Ilasz Stanisław Tymiński Leszek Bubel Jan Pyszko Adam Słomka Frekwencja
Województwo #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  % #  %
dolnośląskie 460,623 41.29% 331,940 29.75% 142,739 12.79% 128,230 11.49% 12,368 1.11% 17,568 1.57% 15,005 1.34% 2,452 0.22% 1,910 0.17% 1,263 0.11% 1,013 0.09% 566 0.05% 1,123,075 48.13%
kujawsko-pomorskie 252,363 32.76% 213,881 27.77% 159,898 20.76% 106,619 13.84% 12,979 1.68% 8,538 1.11% 11,097 1.44% 1,792 0.23% 1,354 0.18% 856 0.11% 468 0.06% 428 0.06% 775,133 47.48%
lubelskie 194,709 22.92% 310,240 36.52% 221,299 26.05% 65,399 7.70% 30,684 3.61% 11,875 1.40% 8,766 1.03% 1,907 0.22% 1,315 0.15% 1,685 0.20% 997 0.12% 559 0.07% 855,239 49.24%
lubuskie 146,695 40.81% 89,835 24.99% 56,003 15.58% 49,044 13.64% 4,265 1.19% 4,837 1.35% 6,267 1.74% 938 0.26% 708 0.20% 382 0.11% 254 0.07% 213 0.06% 775,133 47.48%
łódzkie 309,721 30.23% 320,966 31.33% 206,546 20.16% 124,107 12.11% 23,853 2.33% 17,801 1.74% 14,545 1.42% 2,106 0.21% 1,932 0.19% 1,783 0.17% 632 0.06% 637 0.06% 1,032,194 49.66%
małopolskie 469,978 35.33% 575,255 43.25% 135,237 10.17% 91,530 6.88% 18,742 1.41% 20,127 1.51% 12,964 0.97% 2,341 0.18% 1,555 0.12% 1,236 0.09% 604 0.05% 611 0.05% 1,338,382 52.98%
mazowieckie 827,925 36.97% 805,153 35.96% 270,194 12.07% 209,242 9.34% 51,325 2.29% 35,325 1.58% 27,913 1.25% 3,583 0.16% 3,031 0.14% 3,308 0.15% 1,280 0.06% 995 0.04% 2,253,498 54.55%
opolskie 153,243 45.06% 88,037 25.89% 50,641 14.89% 31,731 9.33% 4,281 1.26% 5,360 1.58% 4,344 1.28% 936 0.28% 617 0.18% 437 0.13% 240 0.07% 238 0.07% 342,404 41.24%
podkarpackie 186,114 23.00% 399,540 49.37% 130,089 16.08% 52,650 6.51% 19,711 2.44% 9,588 1.18% 6,750 0.83% 1,743 0.22% 1,109 0.14% 1,014 0.13% 491 0.06% 461 0.06% 814,278 50.00%
podlaskie 112,080 25.87% 172,417 39.79% 88,929 20.52% 36,786 8.49% 10,449 2.41% 5,374 1.24% 4,391 1.01% 823 0.19% 646 0.15% 605 0.14% 608 0.14% 190 0.05% 436,166 46.13%
pomorskie 444,964 48.76% 267,749 29.34% 87,830 9.62% 78,936 8.65% 7,183 0.79% 11,438 1.25% 9,957 1.09% 1,705 0.19% 1,111 0.12% 897 0.10% 417 0.05% 454 0.05% 918,323 53.81%
śląskie 765,204 41.53% 607,133 32.95% 172,585 9.37% 215,751 11.71% 16,103 0.87% 27,186 1.48% 26,413 1.43% 4,412 0.24% 3,071 0.17% 1,881 0.10% 1,275 0.07% 1,341 0.07% 1,854,133 49.20%
świętokrzyskie 120,715 26.02% 140,570 30.31% 122,378 26.38% 51,172 11.03% 15,349 3.31% 5,977 1.29% 4,584 0.99% 1,122 0.24% 668 0.14% 723 0.16% 296 0.06% 296 0.06% 467,122 44.93%
warmińsko-mazurskie 191,730 38.81% 131,218 26.56% 89,667 18.15% 55,264 11.19% 8,531 1.73% 6,316 1.28% 7,626 1.54% 1,351 1.27% 1,040 0.21% 551 0.11% 430 0.09% 285 0.06% 498,927 44.33%
wielkopolskie 527,742 39.47% 345,120 25.81% 226,752 16.96% 166,143 12.42% 26,767 2.00% 17,326 1.30% 18,209 1.36% 3,137 0.23% 2,366 0.18% 1,443 0.11% 965 0.07% 1,257 0.09% 1,346,463 51.27%
zachodniopomorskie 265,860 42.54% 148,873 23.82% 98,307 15.73% 82,038 13.13% 6,726 1.08% 9,480 1.52% 9,767 1.56% 1,343 0.21% 1,112 0.18% 764 0.12% 401 0.06% 364 0.06% 629,138 46.79%
Polska 5,429,666 36.33% 4,947,927 33.10% 2,259,094 15.11% 1,544,642 10.33% 269,316 1.80% 214,116 1.43% 188,598 1.26% 31,691 0.21% 23,545 0.16% 18,828 0.13% 10,371 0.07% 8,895 0.06% 15,046,350 49.74%

Frekwencja[edytuj | edytuj kod]

Według informacji podanej przez PKW frekwencja w wyborach do godz. 10:30 wyniosła w skali kraju 8,19%, a do godz. 16:30 – 34,58%. Ostatecznie do urn poszło 15 051 157 Polaków, a frekwencja w skali kraju wyniosła 49,74%.

godzina frekwencja [%]
10:30 8,19
16:30 34,58%
20:00 49,74%
typ obwodu frekwencja [%]
Wieś 45,06
Miasto 52,40
Statki 99,61
Zagranica 71,48
Ogółem 49,74

Najwyższą frekwencję zanotowano w województwie mazowieckim (54,55%), a najniższą w opolskim (41,24%). Wśród powiatów najwyższą frekwencję zanotowano w Sopocie (64,06%), a najniższą w powiecie krapkowickim (32,44%).

liczba
Mieszkańców 38 028 391
Uprawnionych 30 260 027
Wydane karty 15 051 157
Głosów oddanych 15 046 350
Głosów ważnych 14 946 689
Głosów nieważnych 99 661
Ogółem 49,74

Druga tura[edytuj | edytuj kod]

Druga tura wyborów prezydenckich odbyła się 23 października 2005. Wystartowało w niej dwóch kandydatów, którzy w pierwszej turze zdobyli najwięcej głosów. Wyborcy mogli głosować w niej na Donalda Tuska albo Lecha Kaczyńskiego.

Kandydaci[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci:
Zdjęcie Imię i nazwisko Partia wystawiająca kandydata Partie udzielające poparcia Kandydaci z pierwszej tury deklarujący poparcie
Lech Kaczyński.jpg Lech Aleksander Kaczyński Prawo i Sprawiedliwość Ruch Patriotyczny (Ruch Katolicko-Narodowy i Ruch Odbudowy Polski), Polski Ruch Uwłaszczeniowy, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Polskie Stronnictwo Ludowe, Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej, Liga Polskich Rodzin Liwiusz Ilasz, Jarosław Kalinowski, Andrzej Lepper
Donald Tusk 2013-12-19.jpg Donald Franciszek Tusk Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej Partia Demokratyczna – demokraci.pl, Socjaldemokracja Polska Henryka Bochniarz, Marek Borowski
Wyniki II tury w poszczególnych powiatach
Wnętrze jednego z lokali wyborczych
Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 października 2005 r. w sprawie stwierdzenia wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Oficjalne wyniki[edytuj | edytuj kod]

Kandydat Głosy Procent
Lech Aleksander Kaczyński 8 257 468 54,04%
Donald Franciszek Tusk 7 022 319 45,96%
Razem
(głosów ważnych oddanych)[5]
15 279 787 100,0%
Frekwencja 50,99%
Województwo Lech Kaczyński Donald Tusk Frekwencja
#  % #  % #  %
dolnośląskie 533,889 46.84% 605,993 53.16% 1,150,800 49.26%
kujawsko-pomorskie 392,789 52.51% 355,241 47.49% 757,480 46.41%
lubelskie 611,601 70.48% 256,128 29.52% 875,872 50.48%
lubuskie 152,609 42.44% 206,973 57.56% 363,355 45.66%
łódzkie 614,085 59.44% 419,118 40.56% 1,045,856 50.29%
małopolskie 854,688 60.62% 555,286 39.38% 1,420,886 56.16%
mazowieckie 1,284,677 55.32% 1,037,413 44.68% 2,345,193 56.59%
opolskie 147,131 41.87% 204,280 58.13% 354,747 42.72%
podkarpackie 626,372 72.66% 235,677 27.34% 868,988 53.37%
podlaskie 279,912 63.53% 160,678 36.47% 444,320 47.06%
pomorskie 399,613 42.78% 534,394 57.22% 942,976 55.23%
śląskie 934,292 49.11% 968,216 50.89% 1,921,432 50.97%
świętokrzyskie 303,645 64.93% 164,016 35.07% 472,766 45.49%
warmińsko-mazurskie 231,653 47.37% 257,329 52.63% 495,639 44.08%
wielkopolskie 634,700 47.53% 700,587 52.47% 1,351,313 51.40%
zachodniopomorskie 255,812 41.47% 360,990 58.53% 623,397 46.37%
Polska 8,257,468 54.04% 7,022,319 45.96% 15,435,020 50.99%

Frekwencja[edytuj | edytuj kod]

godzina frekwencja [%]
10:30 8,56
16:30 35,45%
20:00 50,99%

Według komunikatu podanego przez PKW do godz. 10:30 frekwencja w skali kraju wyniosła 8,56%. Najwyższa (28,53%) była w gminie Korzenna w powiecie nowosądeckim, w województwie małopolskim, zaś najniższa (1,65%) w gminie Wądroże Wielkie w powiecie jaworskim, w województwie dolnośląskim.

Do godz. 16.30 frekwencja w skali kraju wyniosła 35,45% i była wyższa w stosunku do pierwszego głosowania o blisko punkt procentowy. Najwyższa (60,13%) była w gminie Godziszów w powiecie janowskim, w województwie lubelskim, zaś najniższa 16,29% w gminie Trzciel w powiecie międzyrzeckim, w województwie lubuskim.

typ obwodu frekwencja [%]
Wieś 45,72
Miasto 54,03
Statki 100,00
Zagranica 60,19
Ogółem 50,99

Najwyższą frekwencję zanotowano w województwie mazowieckim (54,55%), a najniższą w opolskim (41,24%). Wśród powiatów najwyższą frekwencję zanotowano w Sopocie (64,06%), a najniższą w powiecie krapkowickim (32,44%).

liczba
Mieszkańców 38 028 391
Uprawnionych 30 279 209
Wydane karty 15 439 684
Głosów oddanych 15 435 020
Głosów ważnych 15 279 787
Głosów nieważnych 159 897
Ogółem 50,99

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 19 marca

Lech Kaczyński rozpoczął prezentację spotów reklamowych na antenie TVP przed ogłoszeniem kalendarza wyborczego, co wywołało jednak kontrowersje, gdyż Państwowa Komisja Wyborcza uznała za niezgodne z prawem prowadzenie kampanii wyborczej przed oficjalnym ogłoszeniem kalendarza wyborczego.

  • 23 marca

PKW w swoim oświadczeniu uznała, że emitowanie spotów telewizyjnych jest dozwolone wyłącznie od 15 dnia przed terminem wyborów. Mimo to ukazały się również spoty z udziałem Donalda Tuska i Marka Borowskiego. Kandydaci i ich sztaby bronili się przed zarzutami, twierdząc, że spoty reklamowe promują ich partie, a nie osoby kandydatów na prezydenta.

  • 11 sierpnia

Anna Jarucka przesłała pismo komisji ds. PKN Orlen, dotyczące domniemanej zmiany oświadczenia majątkowego przez marszałka Sejmu Włodzimierza Cimoszewicza.

  • 2 września

Zbigniew Religa oficjalnie ogłosił, że rezygnuje. Swoje poparcie przekazał Donaldowi Tuskowi[6].

  • 14 września

Z kandydowania zrezygnował Włodzimierz Cimoszewicz, nie udzielając żadnemu kandydatowi swojego poparcia oraz zapowiedział wycofanie się z życia publicznego[7].

  • 24 września

Zginął w wypadku samochodowym Daniel Podrzycki, kandydat Polskiej Partii Pracy[8].

  • 4 października

Maciej Giertych wycofał się z wyborów prezydenckich. Wezwał też innych kandydatów, którzy nie mają szans na zwycięstwo, aby również zrezygnowali, umożliwiając rozstrzygnięcie tych wyborów już w I turze[9].

  • 5 października

Leszek Bubel, Adam Słomka, Liwiusz Ilasz, Stanisław Tymiński i Jan Pyszko złożyli protest do PKW przeciwko dyskryminowaniu ich przez media publiczne.

  • 12 października

Partia Demokratyczna zdecydowała, iż w drugiej turze wyborów prezydenckich poprze Donalda Tuska.

  • 13 października

Marek Borowski stwierdził, iż w drugiej turze wyborów prezydenckich bliżej jest mu do Donalda Tuska i to na niego odda swój głos.

  • 14 października

Polskie Stronnictwo Ludowe i Jarosław Kalinowski poparli przed drugą turą wyborów prezydenckich kandydaturę Lecha Kaczyńskiego.

  • 18 października

Andrzej Lepper oficjalnie poparł kandydaturę Lecha Kaczyńskiego.

Finanse w kampanii[edytuj | edytuj kod]

Koszty kampanii zewnętrznej komitetów Donalda Tuska oraz Lecha Kaczyńskiego (źródło: Fundacja Batorego)

Zgodnie z prawem wszystkie komitety wyborcze złożyły raporty dotyczące wydatków do Państwowej Komisji Wyborcze. Raporty sztabów Donalda Tuska, Andrzeja Leppera, Leszka Bubla, Jana Pyszki, Liwiusza Ilasza oraz Janusza Korwin-Mikkego zostały odrzucone, co wiązało się z nałożeniem na nie kar finansowych. Komitet Donalda Tuska przekroczył limit sumy wydatków oraz zbyt wiele przeznaczył na ogłoszenia wyborcze w telewizji. Uchybienia innych komitetów miały różny charakter i dotyczyły zwykle niezgodności w finansach z prawem wyborczym. Sprawozdania Lecha Kaczyńskiego, Henryki Bochniarz, Marka Borowskiego, Jarosława Kalinowskiego, Stanisława Tymińskiego oraz Adama Słomki zostały przyjęte przez PKW.

Należy pokreślić, że komisja oceniała wyłącznie zgodność informacji przedstawionych przez komitety z ustawą. Jeżeli zataili niekorzystne wydatki lub posłużyli się „kreatywną księgowością”, PKW nie była w stanie ocenić skali takich zjawisk. Prawo nie zezwalało tej instytucji na rzeczywiste sprawdzenie wydatków poniesionych w czasie kampanii. Jeżeli komitet złamał prawo i sam na siebie nie doniósł w sprawozdaniu, zostało ono przyjęte.

Próbę niezależnej oceny faktycznych kosztów kampanii podjęła Fundacja Batorego. W sporządzonym raporcie oceniono zarówno jakość sprawozdań, jak i rzetelność w przedstawieniu rzeczywistych wydatków. Niezależni eksperci doszukali się wielu nieprawidłowości również w wydatkach komitetów, których sprawozdania zaakceptowała PKW[10]. Fundacja stworzyła zespół monitorujący, który w oparciu o niezależne dane szacował koszt reklam wyborczych. Potem przeprowadzono analizę raportów finansowych. Porównano sposób zaksięgowania wydatków z załączonymi fakturami. Okazało się, że komitet wyborczy Lecha Kaczyńskiego źle przypisał sporą część wydatków na kampanię zewnętrzną, co zmniejszyło oficjalną kwotę wydatków na tablice reklamowe.

W programie TVN 13 czerwca 2006 Jacek Kurski oskarżył komitet wyborczy Donalda Tuska o wykorzystanie billboardów odkupionych za bezcen od PZU w czasie kampanii wyborczej. Poseł PiS stwierdził, że pochodziły one z akcji na rzecz bezpieczeństwa na drogach „Stop wariatom drogowym”, którą ubezpieczyciel miał nagle przerwać, aby przekazać miejsca na reklamy kandydatowi PO. Według Jacka Kurskiego był to efekt zmowy między pracownikami PZU oraz sztabem Donalda Tuska[11]. W reakcji na doniesienia posła PiS, 19 czerwca prokuratora wszczęła śledztwo w tej sprawie[12].

W odpowiedzi 20 czerwca przedstawiciele sztabu Donalda Tuska zarzucili komitetowi Lecha Kaczyńskiego, że to on korzystał z usług firm, które wcześniej prowadziły kampanię „Stop wariatom drogowym”. Posłowie PO stwierdzili, że w sprawozdaniu komitetu wyborczego Kaczyńskiego wykazano zakup większej ilości tablic reklamowych za mniejszą sumę niż w sprawozdaniu komitetu Donalda Tuska. Zdaniem posłów Platformy miało to prowadzić do wniosku, że kandydat PiS kupował swoje billboardy niezwykle tanio[13].

Zwycięstwo Lecha Kaczyńskiego[edytuj | edytuj kod]

Lech Kaczyński wygrał wybory prezydenckie, uzyskując poparcie 54,04% wyborców przy frekwencji 50,99%[14]. Po raz pierwszy w historii bezpośrednich wyborów prezydenckich w Polsce zwycięskiemu kandydatowi I tury wyborów nie udało się osiągnąć ostatecznego sukcesu w II turze.

Największe poparcie Lech Kaczyński uzyskał w województwach: podkarpackim, lubelskim, świętokrzyskim, podlaskim, małopolskim, łódzkim, mazowieckim i kujawsko-pomorskim.

Ważność wyborów[edytuj | edytuj kod]

23 listopada 2005 Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych po rozpoznaniu wniesionych protestów wyborczych rozstrzygnął uchwałą (III SW 195/05) o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej w dniu 23 października 2005.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Wysunięta przez Partię Demokratyczną – demokraci.pl.
  2. Wystartował jako kandydat niezależny.
  3. Wystartował jako kandydat niezależny.

Przypisy

  1. Jarosław Jakimczyk, Tomasz Butkiewicz, Makler Cimoszewicz, „Wprost” nr 36/2005.
  2. Małgorzata Cimoszewicz wygrała proces przeciwko „Wprost”. gazeta.pl, 2 października 2009.
  3. Asystentka b. premiera skazana. polskieradio.pl, 31 maja 2010.
  4. Wydano 15 051 157 kart do głosowania; z urn wyjęto 15 046 350 kart, z których 99 661 było nieważnych.
  5. Wydano 15 439 684 kart do głosowania; z urn wyjęto 15 435 020 kart, z których 155 233 były nieważne.
  6. Religa rezygnuje na rzecz Tuska. nowosci.com, 2 września 2005.
  7. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 104. ISBN 978-83-924991-4-5.
  8. Strona Daniela Podrzyckiego.
  9. Maciej Giertych wycofał się z wyborów prezydenckich. pb.pl, 4 października 2005.
  10. Wybory prezydenckie 2005, monitoring finansów wyborczych, Warszawa 2006, Program Przeciw Korupcji Fundacji im. Stefana Batorego realizowany przy współpracy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, ISBN 83-89406-67-5.
  11. Kurski: kampanię Tuska finansował PZU. wp.pl, 14 czerwca 2006.
  12. Afera billboardowa – prokuratura wszczęła śledztwo. money.pl, 19 czerwca 2006.
  13. „Firmy zw. z PZU obsługiwały kampanię Kaczyńskiego”. wp.pl, 20 czerwca 2006.
  14. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 października 2005 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 208, poz. 1739)


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]