Airbus A330
| Airbus A330 | |
 Airbus A330-200 w barwach brazylijskich linii TAM Linhas Aéreas |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Francja |
| Producent | Airbus (EADS) |
| Typ | pasażerski |
| Załoga | 2 osoby |
| Historia | |
| Data oblotu | 2 listopada 1992 |
| Lata produkcji | Od 1994 |
| Egzemplarze | 951 w tym aktywnych 944 (stan na 28 lutego 2013)[1] |
| Liczba wypadków • w tym katastrof |
10 3 (338 ofiar)[2] |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 × GE CF6-80E1 lub 2 × Pratt & Whitney PW4000 lub 2 × RR Trent 700 o ciągu 303-320 kN każdy |
| Wymiary | |
| Długość | 58,8m - 63,6m |
| Szerokość kadłuba | 3,95 m |
| Powierzchnia nośna | 361,6 m² |
| Masa | |
| Startowa | 233.9 t |
| Zapas paliwa | 97,170 l - 139,100 l |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 913 km/h |
| Prędkość przelotowa | 871 km/h |
| Zasięg | 7,400 km - 13,430 km |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| do 405 | |
| Użytkownicy | |
| Lista użytkowników Airbusa A330 | |
| Rzuty | |
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Airbus A330 to samolot pasażerski używany w lotach komercyjnych na średnich i długich dystansach o dużej ładowności produkowany przez koncern Airbus. Został zaprojektowany równocześnie z czterosilnikowym A340. Lot dziewiczy odbył w 1992 r.
A330 opracowano w Airbusie, aby konkurować na rynku maszyn dwusilnikowych, z samolotami Boeinga oznaczonymi jako 767, 757, i 777.
Konstrukcja skrzydeł A330 jest identyczna z A340, a różnica tkwi w zastosowaniu dwóch silników. Projekt oparty jest na Airbusie A300, a system awioniki pochodzi z A320. Pilot kieruje ruchami maszyny poprzez system fly by wire (sterowanie elektroniczne).
Liczba pasażerów zależy od konfiguracji foteli. Producent proponuje wersję z trzema klasami - 295 siedzeń. W opcji z dwiema klasami przewidziano 335 foteli.
Do końca roku 2012 zamówiono 1237 maszyn A330, a 938 zostało dostarczonych do użytku dla linii lotniczych na całym świecie. W 2013 cena jednego samolotu wynosiła około 216 milionów USD za wersje A330-200, 219 za -200F i 239 milionów USD za A330-300.
Airbus A330-200 o zasięgu 13,430 km może pokonywać trasy długodystansowe, np. Toronto - Frankfurt (Air Canada), czy też średniodystansowe jak np. Abu Dhabi - Manchester (Etihad Airways). Wersje modelowe 201 do 203 wyposażono silnikami General Electric CF6-80E1, 222 do 223 w Pratt & Whitney PW4000 lub 243 z Rolls-Royce Trent 700.
Airbus Military oferuje wojskową wersję transportowo-tankującą Airbus A330-200 MRTT, którą kupiły m.in. Royal Air Force. Model towarowy A330-200F w lecie 2006 zastąpił w ofercie Airbusa A300-600F, samolot różni się wizualnie od pozostałych A330 wystającym z kadłuba schowkiem przedniej goleni podwozia.[3] W lutym 2012 uruchomiono program A330P2F, który będzie oferował możliwość konwersji samolotów pasażerskich na Cargo.[4]
Wypadki [edytuj]
- 30 czerwca 1994 krótko po starcie z lotniska przyfabrycznego w Tuluzie do lotu w celu przetestowania autopilota przed certyfikacją do kategorii CAT III rozbił się A330-300, na pokładzie zginęło siedem osób.[5][6]
- 24 lipca 2001 Tamilskie Tygrysy zniszczyły dwa zaparkowane A330-200 linii SriLankan Airlines.[7]
- 24 sierpnia 2001 miało miejsce awaryjne lądowanie lotu Air Transat 236 samolotu Airbus A330-200 w bazie lotniczej Lajes na wyspie Terceira. Z 306 osób znajdujących się na pokładzie 18 zostało rannych, nikt nie zginął.
- W nocy z 31 maja na 1 czerwca 2009 roku miała miejsce katastrofa samolotu Airbus A330-200 linii Air France (nr lotu AF447) lecącego z Rio de Janeiro do Paryża z 228 osobami na pokładzie. Miała ona miejsce nad Atlantykiem około 650 km na północ od archipelagu Fernando de Noronha. Autopilot wyłączył się z braku odczytu prędkości, trzeci pilot sterujący maszyną ręcznie doprowadził do przeciągnięcia. Była to pierwsza katastrofa tego modelu z udziałem pasażerów w służbie komercyjnej.
- 12 maja 2010 o godz. 6:10 w okolicach lotniska w Tripolisie w Libii miała miejsce katastrofa samolotu Airbus A330-202 linii Afriqiyah Airways[8], zginęły 103 ze 104 osób. Samolot rozbił podczas odejścia po nieudanym podejściu do lądowania, w początkowej fazie samolotem dowodził drugi pilot. Z braku widoczności pasa dowódca przerwała podejście, jednak w trakcie odejścia, prawdopodobnie pod wpływem iluzji zmysłów, działania obu pilotów doprowadziły do lotu zniżającego. Fatalna współpraca członków załogi, skupienie się na prędkości, błędna reakcja na ostrzeżenia o zniżaniu, a następnie zbyt późna reakcja kapitana, który odebrał kontrolę pierwszemu oficerowi bez jego powiadomienia, a który chociaż wcześniej zorientował się w sytuacji nie mógł już sterować samolotem, doprowadziła do zderzenia się z ziemią.
Dostawy [edytuj]
Największymi użytkownikami samolotu są linie: Cathay Pacific (37), Air China (34), Delta Air Lines (32), Qatar Airways (29), China Eastern Airlines (28), Emirates (26), Malaysia Airlines (23), Etihad Airways (25), Thai Airways International (25), China Southern Airlines (24), Korean Air (23), China Airlines (22), Turkish Airlines (21), TAM Linhas Aereas (20), Singapore Airlines (19), Qantas (19), Lufthansa (18), US Airways (16), Air France (15).
| Wersja | Suma | 2012 | 2011 | 2010 | 2009 | 2008 | 2007 | 2006 | 2005 | 2004 | 2003 | 2002 | 2001 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 1994 | 1993 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A330-200 | 481 | 37 | 40 | 32 | 38 | 49 | 42 | 39 | 29 | 25 | 19 | 36 | 16 | 27 | 40 | 12 | |||||
| A330-200F | 17 | 8 | 4 | 5 | |||||||||||||||||
| A330-300 | 440 | 56 | 43 | 50 | 38 | 23 | 26 | 23 | 27 | 22 | 12 | 6 | 19 | 16 | 4 | 11 | 14 | 10 | 30 | 9 | 1 |
| Suma | 938 | 101 | 87 | 87 | 76 | 72 | 68 | 62 | 56 | 47 | 31 | 42 | 35 | 43 | 44 | 23 | 14 | 10 | 30 | 9 | 1 |
Przypisy
- ↑ Airbus orders & deliveries
- ↑ Airbus A330 Statistics aviation-safety.net
- ↑ Airbus A330-200F. deagel.com
- ↑ Airbus to launch A330P2F cargo conversion programme with ST Aerospace and EADS EFW. airbus.com
- ↑ 30 June 1994 accident summary. AirDisaster.com.
- ↑ Aviation Safety Network: Airbus A330-321 F-WWKH 30 June 1994 accident description (ang.). W: ASN Aviation Safety Database [on-line]. Aviation Safety Network, 2005. [dostęp 2013-01-10].
- ↑ Aircraft accident Airbus A330-243 4R-ALE Colombo-Bandaranayake International Airport.
- ↑ Katastrofa A330 w Trypolisie (pol.). altair.com.pl. [dostęp 2010-05-12]., zginęły 102 osoby
|
||||||||||||||||
