Airbus A330

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Airbus A330
Airbus A330-200 w barwach brazylijskich linii TAM Linhas Aéreas
Airbus A330-200 w barwach brazylijskich linii TAM Linhas Aéreas
Dane podstawowe
Państwo Francja Francja
Producent Airbus (EADS)
Typ pasażerski
Załoga 2 osoby
Historia
Data oblotu 2 listopada 1992
Lata produkcji Od 1994
Egzemplarze 1046 w tym aktywnych 1032 (stan na 31 grudzień 2013)[1]
Liczba wypadków
 • w tym katastrof
10
3 (338 ofiar)[2]
Dane techniczne
Napęd 2 × GE CF6-80E1 lub 2 × Pratt & Whitney PW4000 lub 2 × RR Trent 700 o ciągu 303-320 kN każdy
Wymiary
Rozpiętość 60,3 m
Długość 58,8m - 63,6m
Szerokość kadłuba 5,28 m
Powierzchnia nośna 361,6 m²
Masa
Własna 109t - 124,5t
Startowa 233.9 t
Zapas paliwa 97,170 l - 139,100 l
Osiągi
Prędkość maks. 913 km/h
Prędkość przelotowa 871 km/h
Zasięg 7,400 km - 13,430 km
Dane operacyjne
Liczba miejsc
do 405
Użytkownicy
Lista użytkowników Airbusa A330
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Airbus A330 to samolot pasażerski używany w lotach komercyjnych na średnich i długich dystansach o dużej ładowności produkowany przez koncern Airbus. Został zaprojektowany równocześnie z czterosilnikowym A340. Lot dziewiczy odbył w 1992 r.

A330 opracowano w Airbusie, aby konkurować na rynku maszyn dwusilnikowych, z samolotami Boeinga oznaczonymi jako 767, 757, i 777.

Konstrukcja skrzydeł A330 jest identyczna z A340, a różnica tkwi w zastosowaniu dwóch silników. Projekt oparty jest na Airbusie A300, a system awioniki pochodzi z A320. Pilot kieruje ruchami maszyny poprzez system fly by wire (sterowanie elektroniczne).

Liczba pasażerów zależy od konfiguracji foteli. Producent proponuje wersję z trzema klasami - 295 siedzeń. W opcji z dwiema klasami przewidziano 335 foteli.

Airbus A330-200 w malowaniu Sił Powietrznych Kazachstanu
Airbus A330-243 chińskiej linii Hainan Airlines z Brukseli do Pekinu, na wysokości przelotowej

Do końca roku 2012 zamówiono 1237 maszyn A330, a 938 zostało dostarczonych do użytku dla linii lotniczych na całym świecie. W 2013 cena jednego samolotu wynosiła około 216 milionów USD za wersje A330-200, 219 za -200F i 239 milionów USD za A330-300.

Airbus A330-200 o zasięgu 13,430 km może pokonywać trasy długodystansowe, np. Toronto - Frankfurt (Air Canada), czy też średniodystansowe jak np. Abu Dhabi - Manchester (Etihad Airways). Wersje modelowe 201 do 203 wyposażono silnikami General Electric CF6-80E1, 222 do 223 w Pratt & Whitney PW4000 lub 243 z Rolls-Royce Trent 700.

Airbus Military oferuje wojskową wersję transportowo-tankującą Airbus A330-200 MRTT, którą kupiły m.in. Royal Air Force. Model towarowy A330-200F w lecie 2006 zastąpił w ofercie Airbusa A300-600F, samolot różni się wizualnie od pozostałych A330 wystającym z kadłuba schowkiem przedniej goleni podwozia.[3] W lutym 2012 uruchomiono program A330P2F, który będzie oferował możliwość konwersji samolotów pasażerskich na Cargo.[4]

19 lipca 2013 Airbus dostarczył tysięczny egzemplarz A330 przeznaczony dla Cathay Pacific, linii która jest największym użytkownikiem tego typu samolotu.[5]

Wypadki[edytuj | edytuj kod]

  • 30 czerwca 1994 krótko po starcie z lotniska przyfabrycznego w Tuluzie do lotu w celu przetestowania autopilota przed certyfikacją do kategorii CAT III rozbił się A330-300, na pokładzie zginęło siedem osób.[6][7]
  • 12 maja 2010 o godz. 6:10 w okolicach lotniska w Tripolisie w Libii miała miejsce katastrofa samolotu Airbus A330-202 linii Afriqiyah Airways[9], zginęły 103 ze 104 osób. Samolot rozbił podczas odejścia po nieudanym podejściu do lądowania, w początkowej fazie samolotem dowodził drugi pilot. Z braku widoczności pasa dowódca przerwała podejście, jednak w trakcie odejścia, prawdopodobnie pod wpływem iluzji zmysłów, działania obu pilotów doprowadziły do lotu zniżającego. Fatalna współpraca członków załogi, skupienie się na prędkości, błędna reakcja na ostrzeżenia o zniżaniu, a następnie zbyt późna reakcja kapitana, który odebrał kontrolę pierwszemu oficerowi bez jego powiadomienia, a który chociaż wcześniej zorientował się w sytuacji nie mógł już sterować samolotem, doprowadziła do zderzenia się z ziemią.

Dostawy[edytuj | edytuj kod]

Największymi użytkownikami samolotu są linie: Cathay Pacific (38), Air China (34), Delta Air Lines (32), Qatar Airways (29), China Eastern Airlines (28), Emirates (26), Malaysia Airlines (23), Etihad Airways (25), Thai Airways International (25), China Southern Airlines (24), Korean Air (23), China Airlines (22), Turkish Airlines (21), TAM Linhas Aereas (20), Singapore Airlines (19), Qantas (19), Lufthansa (18), Dragonair (18), US Airways (16), Air France (15).

Dostawy stan na 31 grudnia 2013
Wersja Suma 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 1999 1998 1997 1996 1995 1994 1993
A330-200 524 43 37 40 32 38 49 42 39 29 25 19 36 16 27 40 12
A330-200F 25 8 8 4 5
A330-300 497 57 56 43 50 38 23 26 23 27 22 12 6 19 16 4 11 14 10 30 9 1
Suma 1046 108 101 87 87 76 72 68 62 56 47 31 42 35 43 44 23 14 10 30 9 1

Przypisy

  1. Airbus orders & deliveries
  2. Airbus A330 Statistics aviation-safety.net
  3. Airbus A330-200F. deagel.com
  4. Airbus to launch A330P2F cargo conversion programme with ST Aerospace and EADS EFW. airbus.com
  5. [1] airbus, 19 lipca 2013.
  6. 30 June 1994 accident summary. AirDisaster.com.
  7. Aviation Safety Network: Airbus A330-321 F-WWKH 30 June 1994 accident description (ang.). W: ASN Aviation Safety Database [on-line]. Aviation Safety Network, 2005. [dostęp 2013-01-10].
  8. Aircraft accident Airbus A330-243 4R-ALE Colombo-Bandaranayake International Airport.
  9. Katastrofa A330 w Trypolisie (pol.). altair.com.pl. [dostęp 2010-05-12]., zginęły 102 osoby