Airbus A380

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Airbus A380
Airbus A380 w barwach przewoźnika Singapore Airlines przy starcie z lotniska Zurych-Kloten
Airbus A380 w barwach przewoźnika Singapore Airlines przy starcie z lotniska Zurych-Kloten
Dane podstawowe
Państwo projekt międzynarodowy
Producent Airbus
Typ pasażerski dalekiego zasięgu
Konstrukcja duralowokompozytowa, półskorupowa, kabina hermetyzowana, podwozie chowane
Załoga 2
Historia
Data oblotu 27 kwietnia 2005
Lata produkcji od 2007
Egzemplarze 138 (stan na 31.07.2014)
Liczba wypadków
 • w tym katastrof
0
0
Dane techniczne
Napęd cztery silniki turbowentylatorowe Rolls-Royce Trent 900 o ciągu 356 kN każdy lub Engine Alliance GP7000.
Wymiary
Rozpiętość 79,80 m
Długość 73,00 m
Wysokość 24,10 m
Powierzchnia nośna 845 m²
Masa
Własna 276 000 kg
Startowa 560 000 kg
Paliwa 310 000 l
Osiągi
Prędkość maks. 0,89 Ma (ok. 1020 km/h)
Prędkość przelotowa 0,85 Ma (ok. 945 km/h)
Pułap 13 144 m
Zasięg 15 200 km
Dane operacyjne
Liczba miejsc
560 (trzy klasy) – 853 (jedna klasa)
Przestrzeń ładunkowa
38 LD3 lub 13 palet
Użytkownicy
Emirates, Qantas, Singapore Airlines, Malaysia Airlines, Lufthansa, Air France, Korean Air Lines,China Southern Airlines,Thai Airways, British Airways
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Airbus A380 (początkowo znany jako Airbus A3XX) – dwupoziomowy (dwupokładowy) i szerokokadłubowy, czterosilnikowy samolot pasażerski produkowany przez przedsiębiorstwo Airbus. Dzięki temu, że górny pokład ciągnie się przez całą długość kadłuba, A380-800 mieści 555 osób przy podziale na trzy klasy lub nawet 853 przy konfiguracji całej maszyny do standardu klasy ekonomicznej, wyprzedzając pod względem powierzchni drugiego na liście Boeinga 747-400 (Jumbo Jeta) o 50%.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój i testy[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze przymiarki do stworzenia bardzo dużego samolotu pasażerskiego Airbus uczynił na początku lat 90., planując poszerzyć swoją ofertę, a zarazem zepchnąć Boeinga z jego Jumbo Jetem z dominującej pozycji w tym segmencie rynku. Konsorcja lotnicze – pamiętając, że rywalizacja McDonnell-Douglasa z DC-10 i Lockheeda z L-1011 TriStar zakończyła się wyeliminowaniem tej drugiej firmy z rynku cywilnego z powodu nasycenia rynku maszynami tej klasy, do której należały oba samoloty – postanowiły uniknąć ryzyka i wspólnie opracować jedną maszynę, która samodzielnie opanowałaby segment 600-800-miejscowych samolotów pasażerskich. W styczniu 1993 Boeing i kilka z firm tworzących konsorcjum Airbus rozpoczęły wspólne badania nad programem VLCT (Very Large Commercial Transport – Bardzo Duży Transport Komercyjny).

W czerwcu 1994 Airbus rozpoczął opracowywanie własnego bardzo dużego samolotu pasażerskiego oznaczonego A3XX. Rozważano wówczas różne koncepcje konstrukcji, w tym tak dziwne jak dwa przylegające do siebie bokami kadłuby A340, największego wówczas samolotu Airbusa. Wspólne prace nad programem VLCT zakończyły się w lipcu 1996 – Boeing stworzył własny projekt, 747X będącego Jumbo Jetem z przedłużonym "garbem" na szczycie głównego kadłuba, który wkrótce został porzucony, a następnie wznowiony, by wyewoluować w 747-8 Intercontinental, A3XX szybko zaś otrzymał kształt dwupokładowca z pokładami umieszczonymi jeden nad drugim.

19 grudnia 2000 roku rada nadzorcza Airbusa przegłosowała rozpoczęcie wartego 8,8 mld euro programu budowy A3XX, przemianowanego na A380 – nazwa ta była zerwaniem z tradycją nadawania kolejnych numerów kolejnym samolotom, ale zdecydowano się na ten krok, gdyż cyfra 8 przypomina poprzeczny przekrój dwupokładowej maszyny, a ponadto w niektórych kulturach oznacza szczęście. Firma otrzymała wówczas zamówienie na 55 maszyn od sześciu klientów.

Ostateczny kształt nadano maszynie w 2001 roku. 23 stycznia 2002 rozpoczął się montaż pierwszego samolotu. Gdy go ukończono, koszty programu wynosiły już 11 miliardów euro. Producent samolotu apelował do wszystkich dostawców wyposażenia, aby dostarczane części były możliwie jak najbardziej odchudzone. Poszycie górnego kadłuba zbudowane zostało z kompozytów co pozwoliło zmniejszyć masę całkowitą o 800 kg. Dodatkowe 360 kg zaoszczędzono dzięki lekkiej konstrukcji opon.

Pierwsza prezentacja Airbusa A380
Dziewiczy lot A380

Pierwszy A380 – numer seryjny 001, rejestracja F-WWOW – został zaprezentowany w Tuluzie 18 stycznia 2005. Po raz pierwszy wzniósł się w powietrze 27 kwietnia o godzinie 10:29 czasu lokalnego. Na lot zostało zabranych tylko sześć osób: dwaj piloci i czterech inżynierów-nawigatorów. Na dwudziestotonowy ładunek składały się instrumenty testowe oraz balast wodny.

W listopadzie 2005 A380 udał się na tournée testowo-promocyjne do południowo-wschodniej Azji i Australii, w trakcie którego odwiedził Singapur, Brisbane, Sydney, Melbourne i Kuala Lumpur, a na kadłub nanoszono – jako dodatek do firmowych barw Airbusa – barwy kolejno: Singapore Airlines, Qantas i Malaysia Airlines. 19 listopada A380 w barwach wyłącznie Emirates został zaprezentowany na Dubai Airshow.

10 stycznia 2006 A380 w ramach wysokościowych testów silników wykonał pierwszy lot transatlantycki – do kolumbijskiego Medellín. 6 lutego przybył do Iqaluit w Kanadzie, gdzie testowano jego zdolność radzenia sobie z niskimi temperaturami. Ta sama maszyna poleciała następnie do Singapuru w barwach Singapore Airlines, by wziąć udział w wystawie Asian Aerospace 2006.

26 marca A380 poddany został w Hamburgu przeglądowi i testom (między innymi ewakuacja 853 pasażerów i 20 członków załogi w poniżej 90 sekund przez jedynie połowę wyjść) celem wydania certyfikatu EASA i FAA.

Pięć A380 wybudowano w celu prowadzenia testów i demonstracji. Pierwszy przeznaczony na sprzedaż nosi numer seryjny 003 i rejestrację F-WWSA; po raz pierwszy wzniósł się w powietrze w maju 2006.

4 września odbył się pierwszy lot z zapełnioną kabiną pasażerską – samolot wystartował z Tuluzy z 474 pracownikami Airbusa, rozpoczynając w ten sposób serię testów wyposażenia przedziału dla pasażerów. Miesiąc później zaczęto próby częstych, długotrwałych lotów, gdyż w takich właśnie warunkach mają operować A380.

Do grudnia 2006 w powietrze wzniosło się osiem A380. Pięć spośród nich, które wyznaczono do prób, wylatały łącznie ponad 2300 godzin w trakcie 730 lotów. W ich trakcie odwiedził osiemnaście krajów: Australię, Kanadę, Chiny, Kolumbię, Etiopię, Francję, Niemcy, Islandię, Irlandię, Japonię, Malezję, Singapur, RPA, Koreę Południową, Hiszpanię, Tajlandię, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Wielką Brytanię. 12 grudnia 2006 roku odbyła się ceremonia wręczenia certyfikatów EASA i FAA.

Opóźnienie w dostawach[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na różne wersje programu CAD CATIA w dwóch oddziałach Airbusa (CATIA 4 w Hamburgu, CATIA 5 w Tuluzie) wynikły problemy z okablowaniem samolotu (ok. 500 km kabli) co doprowadziło do opóźnień w produkcji.

Wejście do służby[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy samolot został dostarczony 15 października 2007 liniom Singapore Airlines. Pierwszy komercyjny lot na trasie z Singapuru do Sydney odbył się w czwartek 25 października 2007.

Samolot ma następująca konfigurację: Całkowita liczba miejsc – 471

  • 12 miejsc w klasie pierwszej tzw. Singapore Airlines Suites. Są to przedziały jednoosobowe (8 przedziałów) lub dwuosobowe (2 przedziały) wyposażone w 23 calowy ekran LCD oraz złącze USB pozwalające na transmisję danych ze stanowiska w kabinie. Fotel rozkładany do wymiarów łóżka.
  • 60 miejsc w klasie biznes. 15,4 calowy ekran LCD, złącze USB. Fotele rozkładane do pozycji leżącej.
  • 399 miejsc w klasie ekonomicznej. Zmodernizowane fotele w celu zapewnienia większej przestrzeni pasażerom. 10,6 calowy ekran, złącze USB.

W dniu 18 marca 2008 r. odbył się pierwszy lot na trasie z Singapuru do Londynu, a w dniu 20 Maja na trasie z Singapuru do Tokio.

28 lipca 2008 w Hamburgu został przekazany pierwszy samolot A380 dla linii lotniczej Emirates, samolot w konfiguracji dla 489 pasażerów (14/76/399) odbył pierwszy komercyjny lot do Nowego Jorku (JFK) 1 sierpnia 2008.[1] [2]

Większość klientów zrezygnowała z instalacji maksymalnej ilości miejsc tj. 853 na rzecz większego komfortu pasażerów, zwiększenia możliwości transportu cargo oraz zwiększenia zasięgu samolotu. Wyjątkiem są linie Air Austral, które podczas Dubai Airshow 2009 zamówiły dwa samoloty w konfiguracji z 840 miejscami.

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Przedstawienie logistyki A380 wraz z końcowym montażem w Tuluzie.

Ważniejsze części A380 produkowane są we Francji, Niemczech, Hiszpanii oraz Wielkiej Brytanii. Ze względu na ich wielkość tradycyjne metody transportu okazały się niemożliwe, stąd muszą być dowożone do hali montażowej (Jean-Luc Lagardère Plant) w Tuluzie we Francji transportem specjalnym. Część z nich przenoszona jest przez Airbusa Belugę używanego także przy budowie innych modeli. Elementy Airbusa A380 pochodzą od dostawców z całego świata. Czterech największych z nich to: Rolls-Royce, Safran, United Technologies Corporation i General Electric.

W celu przewozu dużych elementów konstrukcyjnych A380 została opracowana trasa, znana jako Itinéraire à Grand Gabarit. Wiązało się to z budową floty typu ro-ro, czyli statków i barek, budową konstrukcji portowych oraz rozwojem i modyfikowaniem dróg. Przednie i tylne części kadłuba wysyłane są na jednym z trzech statków ro-ro z Hamburga w Niemczech do Wielkiej Brytanii. Skrzydła są wytwarzane w Filton i w Broughton w Nowej Walii, a następnie transportowane statkami.

W Saint-Nazaire w zachodniej Francji statki wymieniają sekcje kadłuba z Hamburga na większe, zmontowane części, których część zawiera nos samolotu. Rozładowuje się je w Bordeaux. Potem statki przewożą brzuch i ogon z Construcciones Aeronáuticas SA w Kadyks w południowej Hiszpanii do Bordeaux. Stamtąd części A380 wędrują barkami do Langon i ostatecznie drogami do hali montażowej w Tuluzie.

Po zmontowaniu, samolot podróżuje na Lotnisko Hamburg-Finkenwerder (XFW) w celu wyposażenia i malowania. Aby pomalować Airbusa A380 o powierzchni 3100 m² konieczne jest 3600 l farby.[3] Airbus produkuje cztery A380 w ciągu miesiąca.

Zamówienia na A380[edytuj | edytuj kod]

Do końca lipca 2014 zostało złożone 318[4] zamówień na Airbusa A380. Żeby pokryć nakłady na badania nad A380 Airbus musi sprzedać 420 samolotów tego typu. Oficjalna cena samolotu to (2013) 403,9 milionów dolarów.[5] Z powodu opóźnień w dostawach samolotów wersji A380-800F (transportowej), wszyscy dotychczasowi klienci zdecydowali się anulować swoje zamówienia. W związku z utratą zamówień, program rozwoju modelu A380-800F został przerwany.

Liczba zamówionych i dostarczonych samolotów na przestrzeni lat
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Suma
Zamówienia A380-800 78 0 34 10 5 24 33 9 4 32 19 9 42 20 (-6) 318
A380-800F 7 10 0 0 10 -17 -10 0 0 0 0 0 0 0 0
Dostarczono A380-800 0 0 0 0 0 0 1 12 10 18 26 30 25 16 138


Skumulowane ilości zamówień i dostaw

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

A380 podczas startu z krótkiego pasa startowego
Przekrój ukazujący rozmieszczenie siedzeń w klasie ekonomicznej
Linia lotnicza W służbie od Zamówiono Dostarczono EA RR
Arabia Saudyjska Kingdom Holding 1[6] *
Francja Air Austral 2 *
Francja Air France 2009 12 10 *
Irlandia Amedeo 20 b/d
Korea Południowa Asiana Airlines 2014 6 2 *
Wielka Brytania British Airways 2013 12 6 *
Chińska Republika Ludowa China Southern Airlines 2011 5 5 *
Zjednoczone Emiraty Arabskie Emirates 2008 140 50 *
Zjednoczone Emiraty Arabskie Etihad Airways 10 *
Chińska Republika Ludowa Hong Kong Airlines 10 b/d
Korea Południowa Korean Air 2011 10 10 *
Niemcy Lufthansa 2010 14 12 *
Malezja Malaysia Airlines 2012 6 6 *
Australia Qantas 2008 20 12 *
Katar Qatar Airways 10 *
Singapur Singapore Airlines 2007 24 19 *
Tajlandia Thai Airways International 2012 6 6 *
Rosja Transaero 4 *
Wielka Brytania Virgin Atlantic 6 *
Suma 318 138 184 107

EA = Engine Alliance GP7200; RR = Rolls-Royce Trent 900

Specyfikacja techniczna[edytuj | edytuj kod]

Rozmieszczenie miejsc w Airbusie A380 w konfiguracji 519 siedzeń (331 na głównym pokładzie i 188 na górnym)
Parametr A380-800 A380F
Załoga Dwie osoby
Liczba miejsc 525 (3 klasy)
644 (2 klasy)
853 (1 klasa)
12
Długość 72.73 m
Rozpiętość skrzydeł 79.75 m
Wysokość 24.45 m
Zewnętrzna średnica kadłuba 7.14 m
Zewnętrzna wysokość kadłuba 8.41 m
Maksymalna szerokość kabiny 6.54 m (pokład główny)
5.80 m (pokład górny
Długośc kabiny 49.9 m (pokład główny)
44.93 m (pokład górny)
Powierzchnia skrzydeł 845 m²
Maksymalna masa startowa 560 000 kg 590 000 kg
Maksymalna masa lądowania 386 000 kg 427 000 kg
Maksymalny udźwig 89 200 kg 149 800 kg
Maksymalna objętość cargo 184 m³ 1134 m³
Maksymalna prędkość operacyjna Mach 0.89
(945 km/h, 510 knots)
Maksymalna prędkość konstrukcyjna Mach 0.96[7]
(1020 km/h, 551 knots)
Odległość do oderwania 2750 m 2900 m
Zasięg 15 700 km 10 400 km
Pułap operacyjny 13 136 m[8]
Maksymalna objętość paliwa 320 000
Silniki (4 ×) GP7270
Trent 970/B
Trent 972/B
GP7277
Trent 977/B
Ciąg (4 ×) GP7270 - 310 kN[9]
Trent 970/B - 310 kN[10]
Trent 972/B - 320 kN
GP7277 - 340 kN
Trent 977/B - 340 kN

Źródło: Airbus.com[11]

Incydenty z udziałem A380[edytuj | edytuj kod]

W dniu 4 listopada 2010, Qantas Lot 32 (VH-OQA), na trasie z Singapur Changi Airport do Sydney, nastąpiła awaria silnika nr 2. Samolot musiał z przyczyn technicznych awaryjnie lądować w Singapurze. Nie było żadnych obrażeń pasażerów, załogi lub ludzi na ziemi, pomimo że części gondoli silnika uszkodziły skrzydło i spadły na indonezyjską wyspę Batam. Linie Qantas zawiesiły wszystkie loty A380. Śledczy ustalili, że przyczyną wybuchu był wyciek oleju w silniku Rolls-Royce Trent 972.[12]

W 2010 w skrzydłach samolotów wykryto dwa rodzaje pęknięć: w żebrach oraz wspornikach mocujących pokrycie skrzydeł.[13] Pęknięcia były spowodowane błędami konstrukcyjnymi. W 2013 roku Airbus przeprojektuje skrzydła A380, ale wprowadzenie zmian w produkcji spowolni dostawy do 25 egzemplarzy w 2013, pierwsze maszyny po zmianach będą dostarczone w 2014, naprawy objęły też wszystkie wyprodukowane egzemplarze.[14][15] W 2012 roku koszty poniesione przez producenta na naprawę ożebrowania skrzydeł w większości przekazanych egzemplarzach wyniosły 251 mln euro, a w roku 2013 mają wynieść 85 milionów.[16]

14 kwietnia 2011 wydarzył się następny incydent. Na lotnisku J.F. Kennedy'ego w Nowym Jorku Airbus A380 należący do linii Air France podczas kołowania zahaczył lewym skrzydłem o ogon Bombardiera CRJ-700 linii Delta Air Lines. Nikomu na pokładzie samolotów nic się nie stało.

19 czerwca 2011 Airbus A380 (prototyp MSN004) o znakach rejestracyjnych F-WWDD podczas kołowania na podparyskim lotnisku Le Bourget zahaczył skrzydłem o budynek.

21 lipca 2011 Airbus A380 koreańskich linii Korean Air podczas lądowania na lotnisku Tokio-Narita na pasie 34L przeszlifował silnikiem o powierzchnię pasa startowego. Na pokładzie znajdowało się 168 pasażerów. Nikomu nic się nie stało. Samolot został podholowany na płytę postojową. Po trwającym ok. godziny przeglądzie samolot odleciał do Seulu.

4 listopada 2011 Super Jumbo linii Qantas lecący z Singapuru do Londynu awaryjnie lądował na lotnisku w Dubaju. Powodem była awaria jednego z silników (problem z poziomem oleju). Na pokładzie znajdowały się 283 osoby. Nikomu nic się nie stało.

16 lutego 2013 na pokładzie Airbusa A380 należącego do linii lotniczych Emirates otworzyły się drzwi. Załoga próbowała rozwiązać problem, zatykając dziurę poduszkami i kocami. Niedługo później maszyna bezpiecznie wylądowała na lotnisku w Hongkongu. Nikt nie ucierpiał[17]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy