Bezzałogowy aparat latający
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: zweryfikować treść i dodać źródła, poszerzyć, uściślić informację o UCAV. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Bezzałogowy aparat latający (ang. Unmanned Aerial Vehicle (UAV)), bezzałogowy statek latający (ang. unmanned aerial system (UAS)[1]), dron – statek powietrzny, który nie wymaga do lotu załogi obecnej na pokładzie oraz nie ma możliwości zabierania pasażerów, pilotowany zdalnie lub wykonujący lot autonomicznie. Bezzałogowe statki latające obecnie wykorzystywane są głównie przez siły zbrojne do obserwacji i rozpoznania przez co zwykle wyposażone są w osprzęt służący do obserwacji w postaci głowic optoelektronicznych.
Urządzenia tego rodzaju, bez żadnego wyposażenia, już od czasów I wojny światowej stosowane były do trenowania oddziałów przeciwlotniczych jako latające cele. Latające bomby V-1 stosowane przez Niemców do bombardowania Londynu czy też pociski manewrujące też zaliczane mogłyby być do kategorii UAV, niemniej pojazdy tego typu są bronią samą w sobie i nie mogą być powtórnie wykorzystane.
Największymi producentami bezzałogowych statków latających są Stany Zjednoczone oraz Izrael. Obecnie używane bezzałogowe statki latające są zwykle nieuzbrojone (wyjątek np. RQ-1 Predator) jednakże prowadzone są prace rozwojowe nad konstrukcją i wdrożeniem pojazdów zaprojektowanych przede wszystkim do prowadzenia działań bojowych. Konstrukcje tego typu nazywane są bezzałogowymi bojowymi statkami powietrznymi (ang. Unmanned Combat Aerial Vehicle (UCAV)), do grupy tej należy m.in. amerykański Boeing X-45 czy Dassault nEUROn.
Spis treści |
Bezzałogowe aparaty latające w Polsce [edytuj]
W Polsce projekty i badania nad UAV prowadzi m.in Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Politechnika Warszawska, Politechnika Poznańska, Politechnika Wrocławska oraz Politechnika Rzeszowska[2][3].
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej mają na wyposażeniu klika bezzałogowych statków latających: Aeronautics Orbiter, wykorzystywany głównie przez żołnierzy służących w Afganistanie[4][5], a także ScanEagle i WB Electronics FlyEye używane w Wojskach Specjalnych[6].
PKW Afganistan przez pewien okres (od wiosny 2011 do stycznia 2012), używał także jednego zestawu bsl Aeronautics Aerostar. Były to egzemplarze wypożyczone od producenta, do czasu dostawy właściwych egzemplarzy (z powodu nie wywiązywania się producenta z zamówienia MON)[7]. Po kilku przedłużeniach terminu dostawy, kontrakt został zerwany przez MON z winy Aeronautics. Wypożyczone bezzałogowce zwrócone producentowi[8][9].
Zastosowania cywilne [edytuj]
Bezzałogowe statki latające stosuje się również w badaniach naukowych. Szczególnie przydatne są w monitorowaniu obszarów podbiegunowych. Wykonują pomiary grubości warstwy ozonowej, zliczają populacje fok, tworzą mapy zbiorników wody spływającej podczas roztopów, mierzą grubość lodu, badają zanieczyszczenia atmosfery i przepływ aerozoli nad Oceanem spokojnym. Niekiedy jednostki naukowe konstruują własne modele do swoich badań takie jak Meridian opracowany przez studentów University of Kansas[1].
Niektóre typy UAV [edytuj]
Austriacki:
- Sperwer
- HAI Pegasus
- EADS 3 Sigma
- ADA Nishant
- Searcher MkII (we współpracy z Izraelem)
- HAL Heron (we współpracy z Izraelem)
- Top I Vision Casper 250 (we współpracy z Polską)
- IAI Pioneer (we współpracy z USA)
- RQ-5 Hunter (we współpracy z USA)
- IAI Harpy
- IAI Heron
- IAI Ranger
- IAI Skylite – mini-UAV
- Elbit Hermes 450 – którego wariant (nazwany Watchkeeper 450) został wybrany w ramach brytyjskiego programu Watchkeeper
- Searcher II
- Mohajer-3
- Mohajer-4
- Yamaha R-50
- Yamaha R-MAX
Jordańskie Models:
- Jordan Falcon
- Jordan Arrow
- Drohne CL 289
- Aladin
- Luna X 2000
- KZO
- UAV Vector
- ITWL HOB-bit
- WB Electronics SOFAR (we współpracy z Izraelem)
- WB Electronics FlyEye
- Trigger Composites Pteryx UAV
- Trigger Composites EasyMap
- Kentron Seeker
- Denel Bateleur
- Bayraktar Mini UAV
- Baykus
- RQ-1 Predator
- RQ-2 Pioneer (wspólnie z IAI)
- RQ-3 DarkStar
- RQ-4 Global Hawk/Euro Hawk
- RQ-5 Hunter (wspólnie z IAI)
- RQ-6 Outrider
- RQ-7 Shadow
- RQ-8A Fire Scout
- RQ-11 Raven
- Prospector A1
- RQ-170 Sentinel
- Corax
- Mercator
- Phoenix
- Watchkeeper
- SELEX Galileo Falco
NASA sponsorowała badania nad UAV Helios zasilanym energią słoneczną, któremu w 2001 roku udało się osiągnąć pułap 30 kilometrów. Helios wskutek awarii rozbił się w wodach Pacyfiku 26 czerwca 2003.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Davide Castelvecchi. Inwazaja dronów. „Świat Nauki”. 4 (224), kwiecień 2010. ISSN 0867-6380.
- ↑ Zdobysław Goraj: "An overview of PW-103 & PW-114 UAVs designed in WUT within CAPECON project with emphasis on cost eduction and reliability improvement" (ang.). [dostęp 2009-07-16].
- ↑ Bartłomiej Mrożewski: "Polskie drony. Kiedy nasze bezzałogowce rozwiną skrzydła?" (pol.). [dostęp 2011-09-14].
- ↑ Marcin Górka: "Szpieg z Izraela dla polskiej armii" (pol.). [dostęp 2009-07-16].
- ↑ Grzegorz Hołdanowicz: "Orbitery dla Afganistanu" (pol.). [dostęp 2009-07-16].
- ↑ Prezydent u specjalsów
- ↑ Altair - Aerostary w Ghazni
- ↑ MON zerwał kontrakt na dostawę dronów
- ↑ Koniec umowy na Aerostary
