Chlorek glinu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chlorek glinu
Chlorek glinu
Próbki AlCl3·6H2O ([Al(H2O)6]Cl3)
Próbki AlCl3·6H2O ([Al(H2O)6]Cl3)
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny AlCl3
Masa molowa 133,34 g/mol
Wygląd białe lub żółte ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 7446-70-0
7784-13-6 (heksahydrat)
PubChem 24012[7]
Podobne związki
Inne aniony trichlorek boru
chlorek magnezu
chlorek indu(III)
Inne kationy fluorek glinu
bromek glinu
jodek glinu
Podobne związki chlorek żelaza(III), fluorek boru
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC D10 AX01
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chlorek glinu, AlCl3nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu solnego i glinu. Jest białym ciałem stałym[8] (produkty handlowe mogą mieć zabarwienie żółte[2]). Związek bezwodny dymi na powietrzu z powodu hydrolizy spowodowanej parą wodną. Jest kwasem Lewisa i stosowany jest głównie jako katalizator w reakcji Friedla-Craftsa[4].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

W stanie stałym chlorek glinu ma budowę krystaliczną o strukturze warstwowej, w której glin ma liczbę koordynacyjną 6[4]. W stanie ciekłym i gazowym (poniżej 400 °C) jest dimerem, Al2Cl6, zaś w wysokiej temperaturze przyjmuje formę monomeru, AlCl3 (forma wyłączna powyżej 800 °C)[3].

Trójwymiarowe struktury chlorku glinu


Heksahydrat ma charakter soli kompleksowej [Al(H2O)6]Cl3[9].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Bezwodny chlorek glinu otrzymuje się m.in. w reakcji glinu z chlorem lub chlorowodorem[10]:

2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 (podstawowa metoda przemysłowa)[3]
2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2

Inną metodą przemysłową jest chlorowanie tlenku glinu mieszaniną chloru i tlenku węgla[3].

Heksahydrat można uzyskać rozpuszczając tlenek glinu w kwasie solnym, a w formie krystalicznej – przepuszczając HCl przez nasycony roztwór związku[3].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Chlorek glinu przy ogrzewaniu pod normalnym ciśnieniem sublimuje przy 180 °C. Pod zwiększonym ciśnieniem topi się w temperaturze ok. 192 °C, czemu towarzyszy gwałtowny spadek przewodnictwa elektrycznego i wzrost objętości o 85%. Wynika to ze zmiany struktury podczas przemiany fazowej[4][9].

Właściwości chemiczne[edytuj | edytuj kod]

Chlorek glinu reaguje bardzo gwałtownie z wodą tworząc heksahydrat, AlCl3·6H2O, hydrolizujący do tlenochlorku glinu, AlClO, i kwasu solnego, w wyniku czego roztwór ma charakter silnie kwasowy[3]. Ogrzewanie heksahydratu prowadzi do wydzielenia chlorowodoru, pary wodnej i tlenku glinu (Al2O3)[10].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Chlorek glinu stosuje się jako katalizator w syntezie organicznej (np. w reakcji Friedla-Craftsa)[10]:

Reakcja Friedla-Craftsa z udziałem chlorku glinu jako katalizatora


Jest on również stosowany do wyrobu papieru pergaminowego, a także w garbarstwie i medycynie[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Chlorek glinowy w katalogu Merck Chemicals (pol.). [dostęp 2011-03-07].
  2. 2,0 2,1 Chlorek glinu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Otto Helmboldt, L. Keith Hudson, Chanakya Misra, Karl Wefers, Wolfgang Heck, Hans Stark, Max Danner, Norbert Rösch. Aluminum Compounds, Inorganic. „Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry”, 2007. 527.pub2 doi:10.1002/14356007.a01 527.pub2. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemistry of the elements. Oxford; New York: Pergamon Press, 1984, s. 262-266. ISBN 0-08-022057-6.
  5. Chlorek glinu (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-06-24].
  6. 6,0 6,1 Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Chlorek glinu (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-06-24].
  7. Chlorek glinu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  8. Dale L. Perry: Handbook of inorganic compound. Boca Raton: Taylor Francis, 2011, s. 5. ISBN 978-1-4398-1461-1.
  9. 9,0 9,1 Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. 5. Warszawa: PWN, 2002, s. 789. ISBN 83-01-13654-5.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 72. ISBN 8371832400.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.