Citroën DS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Citroën DS
Citroën DS
Producent PSA
Zaprezentowany 1955
Okres produkcji 1955-1975[1]
Poprzednik Citroën Traction Avant
Następca Citroën CX
Dane techniczne
Segment E[1]
Typy nadwozia 4-drzwiowy fastback[1]
5-drzwiowe kombi[1]
2-drzwiowy kabriolet
Silniki R4: 1911 - 2347 cm³
Skrzynia biegów 4-biegowa manualna
Rodzaj napędu przedni
Długość 4800 - 4874 mm
5026 mm (Break)
Szerokość 1790 mm
1803 mm (Break)
Wysokość 1520-1530 mm
Rozstaw osi 3125 mm
Masa własna 1237 kg
Poj. zbiornika paliwa 65 l
Liczba miejsc 5 (7 - Break)
Dane dodatkowe
Modele
bliźniacze
Citroën ID
Konkurencja Peugeot 404
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Citroën DS – model samochodu osobowego klasy wyższej-średniej, produkowanego przez firmę Citroën, we Francji, w latach 1955-1975[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Citroën DS z 1956

Prace nad nowoczesnym następcą samochodu Citroën Traction Avant rozpoczęły się w 1938, jednak przerwała je II wojna światowa. Zespół Andrégo Lefèbvre'a powrócił do budowy popularnego samochodu klasy średniej pod koniec lat 40. Flaminio Bertoni nakreślił smukłe, opływowe linie nadwozia, odchodząc od tradycyjnego pudełkowatego kształtu i wysokiej atrapy chłodnicy. Nowością w klasie średniej były hamulce tarczowe wszystkich kół. Dach, awangardowy kokpit i inne elementy zostały wykonane z tworzyw sztucznych. Dzięki aerodynamicznemu nadwoziu DS był szybszy od konkurentów. Poza tym wyróżniał się wysokim poziomem komfortu[2].

Model Citroën DS w wersji Berline (sedan) zaprezentowano na salonie samochodowym w Paryżu 6 października 1955. Wywołał sensację w skali międzynarodowej[potrzebne źródło], a już pierwszego dnia złożono zamówienia na 12 tys. sztuk[2]. Z miejsca okrzyknięto go samochodem przyszłości, na co pewien dziennikarz odpowiedział, że to auto dzisiejsze, ale wszystkie pozostałe są przestarzałe[potrzebne źródło].

Citroën DS 21 Rally Car z 1974

Francuzi zwykli nazywać go (a właściwie ją, gdyż samochódla voiture, jest w języku francuskim rodzaju żeńskiego) déesse, czyli bogini[2].

Szybko ujawniły się usterki: płyn LHV rozpuszczał uszczelki, zawodził układ hamulcowy i instalacja elektryczna, plastikowe elementy kokpitu nie wytrzymywały wysokich temperatur, jednak do końca 1956 producent zmodyfikował większość awaryjnych podzespołów[2].

Początkowo zastosowano silnik z jego bardzo udanego poprzednika, modelu Traction Avant. Później ofertę uzupełniono o większe jednostki. W 1960 r. firma Chapron zaprezentowała DS w wersji Cabriolet. W 1968 r. nastąpiła jedyna poważna zmiana nadwozia w historii modelu. Polegała ona przede wszystkim na zmianie kształtu przednich świateł. Podwójne reflektory schowano za kloszem o aerodynamicznym kształcie. Wewnętrzne światła skręcały się wraz z kołami doświetlając zakręty.

DS był produkowany głównie w Paryżu, ponad to w Wielkiej Brytanii, RPA, Jugosławii i Australii. Szczytowym okresem produkcji był rok 1970 (103 633 wyprodukowanych szt.). W 1974 r. pojawił się następca modelu DS, Citroën CX.

24 kwietnia 1975 wytwórnię opuścił ostatni z 1 456 115 wyprodukowanych Citroënów DS.

Citroën DS, tył
Citroën D Super 3.JPG
Citroën ID Break
Citroen DS estate Amsterdam 2.jpg

Hydraulika[edytuj | edytuj kod]

DS był rewolucyjny nie tylko pod względem stylistycznym, ale także, a może przede wszystkim technicznym. Pod kierunkiem głównego inżyniera André Lefèbvre'a, zastosowano w nim wiele rozwiązań hydraulicznych, a były to:

  • hydropneumatyczne zawieszenie
  • hydrauliczny układ hamulcowy
  • hydraulicznie sterowane sprzęgło
  • hydrauliczne wspomaganie układu kierowniczego

System drążków oraz regulatorów wysokości umożliwiał utrzymanie stałego położenia nadwozia nawet na nierównych wysokościach. Kierowca za pomocą dźwigni mógł regulować prześwit w zakresie od 16 do 28 cm[2].

Tak duża liczba nowych, wcześniej nie stosowanych rozwiązań sprzyjała początkowo awariom. Prowadzenie samochodu z automatycznym sprzęgłem i niekonwencjonalnym układem hamulcowym, wymagało przyzwyczajenia, jednak nie wszystkim klientom odpowiadało. Dostosowując się do potrzeb, Citroën stworzył zubożony i uproszczony model ID.

ID[edytuj | edytuj kod]

W 1957 r. wszedł do produkcji model ID (wym. Idée), czyli Idea ze słabszym silnikem (62 KM) i uboższym wyposażeniem[2]. Pozbawiono go wszystkich systemów hydraulicznych, poza zawieszeniem hydropneumatycznym. Tym samym stał się tańszą wersją DS-a.

Break[edytuj | edytuj kod]

W 1958 r., zaprezentowano model Break (kombi), produkowany tylko jako ID, o ogromnych możliwościach przewozowych, jak na samochód osobowy. We Francji używany był m.in. przez służbę zdrowia jako sanitarka. Produkowano go do 1975 r.

Skrzynia biegów i sprzęgło[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Silniki[edytuj | edytuj kod]

Silnik umieszczony daleko za przednią osią
Wnętrze
DS interieur kleine.jpg

Modele DS i ID były wyposażane w te same mniejsze silniki, jednak w modelu ID wprowadzano je z pewnym opóźnieniem, gdyż to model DS był dla firmy najważniejszy. Większe jednostki były zarezerwowane dla modelu DS, jednak ID kombi wyposażany był w gaźnikowe silniki 21 i 23.

  • DS/ID 19 – 1911 cm³, 70 KM – 1955-1965
  • DS/ID 19A – 1985 cm³, 78-91 KM – 1965-1969
  • DS/ID 20 – 1985 cm³, 99 KM – 1969-1975
  • DS 21 – 2175 cm³, 106 KM – 1965-1972
  • DS 21ie – 2175 cm³, 125 KM – 1970-1972
  • DS 23 – 2347 cm³, 115 KM – 1972-1975
  • DS 23ie – 2347 cm³, 130 KM – 1972-1975

W 1961 moc silnika DS-a wzrosła do 83 KM[2].

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Doświetlanie zakrętów[edytuj | edytuj kod]

Doświetlanie zakrętów w Citroënie DS

Światła kierunkowe - doświetlające zakręty - zostały zaprezentowane jako opcjonalne wyposażenie w październiku 1967 r.[2] (standard w wersji Pallas), po raz pierwszy w samochodzie marki Citroën.

Citroën DS kabriolet
Ds cabrio.jpg

Kabriolet[edytuj | edytuj kod]

W latach 1958-1973 był produkowany Citroën DS w najrzadszej wersji kabriolet, dla kolekcjonerów. Był wytwarzany w małych seriach przez podparyską wytwórnię Henri Chapron. Powstało ich prawdopodobnie mniej niż 2000 szt.

Modernizacje[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1962 r. przeprowadzono modernizację Citroëna DS wprowadzając najbardziej widoczną zmianę, bardziej aerodynamiczny przód. Oprócz tego poprawiono wentylację i wprowadzono inne ulepszenia. Pozostawiono wygląd dwóch otwartych lamp czołowych ale dostępne były dwa dodatkowe reflektory montowane na błotnikach.

W 1964 r. pojawiła się luksusowa wersja DS, Pallas[2] (z greckiego Atena). Wersja ta odróżniała się od standardowego modelu lepszym wyciszeniem wnętrza, lepszą (opcjonalnie: skórzaną) tapicerką i większym przyozdobieniem na zewnątrz.

W 1967 r. Citroën dokonał zmiany wyglądu modeli DS i ID, wprowadzając bardziej opływowe reflektory, które nadały frontowi auta wygląd zbliżony do rekina. W wyniku tej modernizacji samochód otrzymał dwie pary reflektorów osłonięte opływowymi szybkami, z wewnętrznymi reflektorami doświetlającymi zakręty. Doświetlanie było bardzo pomocne podczas szybkiej jazdy nocą na krętej drodze. Ta wersja jednak nie została dopuszczona do sprzedaży na terenie USA i sprzedawano tam auta z lampami nieosłoniętymi aż do 1983 roku kiedy zmieniono prawo i zastosowano oryginalne opływowe lampy.

W 1970 r. Citroën wprowadził na rynek nowy, droższy i bardziej luksusowy model SM, który jednak miał niewiele wspólnych części z DS. Na początku lat 70., po kilkunastu latach produkcji, wzornictwo samochodu przestawało wyglądać nowocześnie. Przestarzałe były już m.in. nadkola oddzielone wyraźnie od linii maski.

DS na rynkach zagranicznych[edytuj | edytuj kod]

W latach 60. w Australii skonstruowano własną odmianę DS, ID 19 Parisiene.

Podczas gdy w Europie DS był hitem sprzedaży, w USA był traktowany jako samochód dziwny. Pozornie luksusowy, nie miał jednak podstawowego wyposażenia, którego oczekiwali amerykańscy nabywcy od auta tej klasy: automatycznej skrzynii biegów, klimatyzacji, elektrycznych szyb i mocnego silnika V8, zamiast skromnego motoru 4-ro cylindrowego.

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wersja Silnik: Układ zasilania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0-100 km/h: V-max:
Silniki benzynowe:
DS 19[3] R4 1,9 l (1911 cm³) gaźnik 75 KM (55 kW) przy 4500 obr/min 137 Nm przy 3000 obr/min b/d 145 km/h
DS 19[4] R4 1,9 l (1911 cm³) gaźnik 78 KM (57 kW) przy 4500 obr/min 139 Nm przy 3000 obr/min b/d 148 km/h
DS 19[5] R4 1,9 l (1911 cm³) gaźnik 80 KM (59 kW) przy 4500 obr/min 142 Nm przy 3000 obr/min b/d 150 km/h
DS 19[6] R4 2,0 l (1985 cm³) gaźnik 84 KM (62 kW) przy 5250 obr/min 144 Nm przy 3500 obr/min b/d 165 km/h
DS 20[7] R4 2,0 l (1985 cm³) gaźnik 91 KM (67 kW) przy 5900 obr/min 141 Nm przy 3500 obr/min b/d 167 km/h
DS 20[8] R4 2,0 l (1985 cm³) gaźnik 99 KM (73 kW) przy 5500 obr/min 148 Nm przy 3500 obr/min b/d 169 km/h
DS 21[6] R4 2,2 l (2175 cm³) gaźnik 100 KM (73,5 kW) przy 5500 obr/min 164 Nm przy 3000 obr/min b/d 175 km/h
DS 21[7][8] R4 2,2 l (2175 cm³) gaźnik 106 KM (78 kW) przy 5500 obr/min 167 Nm przy 3500 obr/min b/d 178 km/h
167 km/h (aut.)
DS 21 i.e.[9][8] R4 2,2 l (2175 cm³) wtrysk 125 KM (92 kW) przy 5250 obr/min 183,5 Nm przy 2500 obr/min 12,4 s
14,4 s (aut.)
187 km/h
177 km/h (aut.)
DS 23[10] R4 2,3 l (2347 cm³) gaźnik 113 KM (84,5 kW) przy 5500 obr/min 183,5 Nm przy 3500 obr/min b/d 179 km/h
173 km/h (aut.)
DS 23 Injection[10] R4 2,3 l (2347 cm³) wtrysk 130 KM (95,5 kW) przy 5250 obr/min 195 Nm przy 2500 obr/min 11,9 s 188 km/h
180 km/h (aut.)

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Tylny, dodatkowy kierunkowskaz
  • W 1967 r., w filmie "Fantomas wraca" wystąpił Citroën DS w wersji jako ukryty samolot odrzutowy o składanych skrzydłach. W końcowej sekwencji filmu, uciekający po pasie startowym lotniska Citroënem DS Fantomas (Jean Marais), otwiera ukryte pod podwoziem składane skrzydła oraz statecznik poziomy i dysze silników odrzutowych znajdujące się w bagażniku po czym Citroënem DS wzbija się powietrze[11], uciekając przed ścigającymi go: komisarzem policji - Paulem Juve (Louis de Funès) i dziennikarzem - Jérômem Fandorem (Jean Marais).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Citroen DS-ID versions & types (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 2013-01-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Tygodnik Auto Świat, nr 40/2012, str. 46-47
  3. 1955 Citroen DS phase I Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  4. 1960 Citroen DS phase I Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  5. 1962 Citroen DS phase I Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  6. 6,0 6,1 1965 Citroen DS phase I Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  7. 7,0 7,1 1968 Citroen DS phase I Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  8. 8,0 8,1 8,2 1971 Citroen DS phase II Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  9. 1969 Citroen DS phase II Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  10. 10,0 10,1 1972 Citroen DS phase II Salon specifications (ang.). automobile-catalog.com. [dostęp 07-01-2013].
  11. Galeria zdjęć filmowych błędów "Fantomas wraca" 01:29:37 start Citroëna DS jako samolotu (fr.). [dostęp 9 lutego 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]