Herod Agryppa I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Judea za czasów Heroda Agryppy I

Herod Agryppa I, właściwie Marcus Iulius Agrippa (ur. w 10 lub 9 p.n.e. – zm. w 44 w Cezarei Nadmorskiej) – król Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas od 37, Galilei i Perei od 39, Judei od 41. Wnuk Heroda Wielkiego. Brat Heroda z Chalkis i Herodiady. W 37 roku otrzymał z nadania Kaliguli tetrarchię swojego stryja Filipa, a dwa lata później ziemie innego stryja - Heroda Antypasa. W 41 roku odegrał istotną rolę przy objęciu władzy przez Klaudiusza, a ten w zamian nadał mu Judeę. Niepochlebną opinię zyskał między innymi z powodu stracenia apostoła Jakuba Większego. Historyk rzymski, Kasjusz Dion nazywa go nauczycielem tyrana, w nawiązaniu do Kaliguli, a w stenogramie procesowym Akta Izydora[1] pada określenie - Żydek za trzy obole[2].

Wywód genealogiczny[edytuj | edytuj kod]

4. Herod Wielki
     
    2. Arystobul
5. Mariamme (I)
       
      1. Herod Agryppa I
6. Kostobar I    
    3. Berenika
   
7. Salome I      
 

Biogram[edytuj | edytuj kod]

Herod Agryppa był synem Arystobula i Bereniki. Jego braćmi byli Herod z Chalkis i Arystobul, a siostrami - Mariamme, prawdopodobna żona Heroda Archelaosa, i Herodiada. Drugie imię otrzymał na cześć Marka Wipsaniusza Agryppy.

Jeszcze jako dziecko Herod Agryppa wraz z matką przeniósł się do Rzymu, gdzie wychowywał się z Druzusem, synem cesarza Tyberiusza. Po śmierci Druzusa, otrutego w 23 roku, popadł w długi. Uciekając przed wierzycielami, schronił się w Palestynie. Był tak zrozpaczony, że w idumejskiej twierdzy Malata nosił się z zamiarem popełnienia samobójstwa. Na szczęście dla Agryppy jego szwagier i stryj, Herod Antypas, tetrarcha Galilei i Perei, nadał mu posadę agoranomosa (kontrolera targu) w Tyberiadzie. Później udał się do swojego przyjaciela, Pomponiusza Flakkusa, nowego zarządcy Syrii. W 36 roku zdecydował się na powrót do Italii. Życzliwie przyjęty przez Tyberiusza na wyspie Kapri, spłacił długi dzięki pomocy Antonii.

W 38 roku Herod Agryppa przybył do Palestyny. Herod Antypas - pod wpływem swojej żony Herodiady zazdrosnej o sławę brata - udał się do Italii z nadzieją, że Kaligula także obdarzy go tytułem królewskim. Agryppa wysłał zaraz za Antypasem swojego wyzwoleńca Fortunata. Ten przedstawił Antypasa w złym świetle - oskarżył go o współpracę z Sejanem, konszachty z Partami i zgromadzenie broni dla 70 tysięcy ludzi. Antypas spotkał się z Kaligulą w Bajach w 39 roku. Nie potrafił się wytłumaczyć z oskarżeń. W efekcie cesarz skazał go na wygnanie, a Galileę i Pereę przekazał Agryppie.

Gdy w styczniu 41 roku Kaligula został zamordowany, Agryppa odegrał sporą rolę w negocjacjach między Senatem a Klaudiuszem, stryjem zamordowanego, popieranym przez pretorianów.

Jako władca Judei Herod Agryppa I zyskał sporą popularność wśród faryzeuszy. Prześladował chrześcijan: kazał stracić apostoła Jakuba Większego oraz uwięzić apostoła Piotra, któremu jednak udało się zbiec z więzienia[3].

Usiłował wzmocnić mury Jerozolimy i zwołać zjazd książąt regionu w Tyberiadzie.

Zmarł w 44, w Cezarei, gdzie rozstrzygał spór między miastem Cezareą a Tyrem i Sydonem. Podobny opis jego śmierci możemy znaleźć w Nowym Testamencie (Dzieje Apostolskie 12, 18-23) oraz u Józefa Flawiusza (Dawne Dzieje Izraela, Ks. XIX, Roz. VIII).

Żona i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Poślubił Kypros, córkę Fazaela i Salampsio, po kądzieli wnuczkę Heroda Wielkiego. Z tego małżeństwa pochodzili:

Przypisy

  1. Papirus z III wieku n.e. (Rec. B.: P. Lond. 2785, kol. I [15])
  2. Filon z Aleksandrii, Flakkus, Pierwszy pogrom Żydów w Aleksandrii, WAM, Kraków 2012, s. 63
  3. Jan Wierusz-Kowalski: Wczesne chrześcijaństwo I-X wiek. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985. ISBN 83-03-00985-0, s.29.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
  • Bocian M., Leksykon postaci biblijnych, Kraków 1995, s. 162. ISBN 83-7006-393-4
  • Jerzy Ciecieląg – Palestyna w czasach Jezusa. Dzieje polityczne, Kraków 2000.
  • Jerzy Ciecieląg – Polityczne dziedzictwo Heroda Wielkiego, Kraków 2002.
  • Krawczuk A., Tytus i Berenika, Poznań 1985, s. 25-34. ISBN 83-210-0456-3,
  • Lemaire A., Dzieje biblijnego Izraela, Poznań 1998, s. 105. ISBN 83-232-0831-X
  • Ricciotti G., Dzieje Izraela, Warszawa 1956, s. 774-775.