Święty Dyzma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Święty Dyzma
(Dobry Łotr)
Dyzmas
Goodthief.jpg
Ikona Dobrego Łotra
Data śmierci ok. 30-36 (prawdopodobnie 3 kwietnia 33)
Golgota k. Jerozolimy
Kościół/
wyznanie
katolicki, wschodni
Wspomnienie 25 marca lub 26 marca (kat.)
Patron m.in. więźniów, skazańców, Archidiecezji Przemyskiej, Apulii
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Święty Dyzma, Dobry Łotr, praw. Rach (zm. ok. 30-36 - prawdopodobnie 3 kwietnia 33) – pierwszy święty chrześcijański.

W Biblii[edytuj | edytuj kod]

Dobry Łotr był tym człowiekiem i złoczyńcą, o którym pisze Łukasz Ewangelista w swojej Ewangelii. Ukrzyżowany po prawej stronie Chrystusa żałował za grzechy i prosił Jezusa, aby wspomniał o nim, „gdy przyjdzie do swego Królestwa”. Zbawiciel zapewnił skruszonego przestępcę, że:

Quote-alpha.png
Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju. Łk. 23,43.

W apokryficznej ewangelii[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "Dyzma" pojawia się po raz pierwszy w Ewangelii Nikodema, inaczej Akta Piłata (IV wiek), a później w Protoewangelii Jakuba (V wiek). W Ewangelii Dzieciństwa Arabskiej (VI wiek) Dobry Łotr nazywa się "Titus"[1].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Złoczyńca, który nawrócił się i zmarł skruszony, za sprawą odpuszczenia mu grzechów przez Chrystusa, jest symbolem Miłosierdzia Bożego i podstawą kultu.

Kult Dobrego Łotra rozwijał się od początków chrześcijaństwa, a nabrał znaczenia w IV wieku, kiedy to pojawiła się legenda o znalezieniu jego krzyża. Dolna belka krzyża prawosławnego symbolizuje skazańców ukrzyżowanych wraz z Chrystusem. Prawe, wzniesione ku górze ramię — to właśnie Święty Łotr.

Relikwiom tego krzyża oddawano cześć m.in. w Bolonii.

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 marca, będące jednocześnie w polskim Kościele katolickim Dniem Modlitw za Więźniów (ustanowionym na Konferencji Episkopatu Polski w 2009)[2].

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Dobry Łotr jest patronem więźniów, skazańców, kapelanów więziennych, umierających, pokutujących i nawróconych grzeszników oraz skruszonych złodziei. Stanowi wzór doskonałego żalu za grzechy. Święty jest również patronem Archidiecezji przemyskiej i Apulii.

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii przedstawiany jest jako młodzieniec, również w wieku dojrzałym, a nieraz też jako starzec. Jego strojem jest opaska na biodrach lub krótka tunika.

Święty występuje głównie w scenach zbiorowych: na krzyżu obok Chrystusa, w wyobrażeniach wstąpienia Chrystusa do otchłani, w przedstawieniach Sądu Ostatecznego, w przedstawieniach Chrystusa z grzesznikami, w wyobrażeniach raju. Przedstawienia indywidualne Dobrego Łotra spotyka się przede wszystkim w sakralnej sztuce Kościołów wschodnich. W XVII wieku w Rosji powstał typ ikony tzw. marszowej. Przedstawiały one Dobrego Łotra jako mężczyznę w czerwonej opończy przerzuconej przez ramię, z krzyżem w jednym ręku, a z mieczem lub nożem w drugim. Ikony te przeznaczone były dla band rozbójników.

Atrybuty

Atrybutami Dobrego Łotra są krzyż, łańcuch, maczuga, miecz lub nóż. Dolna belka prawosławnego krzyża symbolizuje skazańców ukrzyżowanych z Chrystusem. Jej prawe, wzniesione ku górze ramię, to Dobry Łotr.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Catholic Encyclopedia Arabic Gospel of the Infancy 23. "And the Lord Jesus answered, and said to His mother: Thirty years hence, O my mother, the Jews will crucify me at Jerusalem, and these two robbers will be raised upon the cross along with me, Titus on my right hand and Dumachus on my left; and after that day Titus shall go before me into Paradise."
  2. Wspomnienie Dobrego Łotra (26 III) dniem modlitw za więźniów. (opublikowano: 2009-03-19)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dobry Łotr (26 marca) - Archidiecezja Przemyska
  • Święty Dobry ŁotrVerbum, Miesięcznik parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Zagórzu nr 4(63)2009 str. 4 [data opublikowania: 26 kwietnia 2009 r.]
  • Święty Dobry Łotr na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 07.02.2009]
  • [1] - Żywoty świętych kalendarza kościelnego z uwzględnieniem dzieła ks. Piotra Skargi T.J. oraz innych opracowań i źródeł na wszystkie dni całego roku ułożył ks. Władysław Hozakowski