Husni Mubarak
| Husni Mubarak | |
Husni Mubarak (2010) |
|
| Data i miejsce urodzenia | 4 maja 1928 Kafr al-Musajliha |
| Przynależność polityczna | Egipska Partia Narodowo-Demokratyczna |
| Okres urzędowania | od 14 października 1981 do 11 lutego 2011 |
| Poprzednik | Sufi Abu Taleb (p.o.) |
| Następca | Mohamed Hussein Tantawi[1] |
| Odznaczenia | |
Muhammad Husni as-Sajjid Mubarak, znany także jako Hosni Mubarak (ur. 4 maja 1928 w Kafr al-Musajliha) – prezydent Egiptu od 14 października 1981[2] do 11 lutego 2011[3], a wcześniej oficer w lotnictwie egipskim i wiceprezydent.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Życiorys do 1981 [edytuj]
Husni Mubarak urodził się w miejscowości Kafr al-Musajliha w muhafazie Al-Minufijja, leżącej na północ od Kairu. Ukończył szkołę średnią w pobliskiej Szibin al-Kaum, a potem Egipską Akademię Wojskową w 1949. Rok później wstąpił do Akademii Sił Powietrznych, którą również ukończył.
Następnie piął się w górę kariery wojskowej będąc pilotem, instruktorem, dowódcą dywizjonu i dowódcą bazy, dowodząc m.in. w czasie wojny w Jemenie w latach 60. XX wieku. W 1964 został szefem egipskiej misji wojskowej w Moskwie. W latach 1967–72 pełnił funkcję dyrektora Akademii Sił Powietrznych i szefa sztabu sił lotniczych.
W 1972 został dowódcą sił powietrznych i zastępcą ministra obrony. Brał udział w przygotowaniu planu ataku przeprowadzonego 6 października 1973 roku na siły izraelskie w wojnie Jom Kippur.
W 1975 został mianowany wiceprezydentem Egiptu, a trzy lata później zastępcą szefa Narodowej Partii Demokratycznej. 6 października 1981 roku został poszkodowany w udanym zamachu na Sadata. Mubarak odniósł jednak tylko lekkie obrażenia ręki. W tydzień później został prezydentem.
Prezydentura [edytuj]
Husni Mubarak został zaprzysiężony na prezydenta 14 października 1981 roku. Jedną z jego pierwszych decyzji było wprowadzenie stanu wojennego, którego nie zniósł aż do swojej dymisji, co ułatwiało mu zwalczanie opozycji, przede wszystkim radykalnej organizacji islamskiej – Bractwa Muzułmańskiego i jej odłamów egipskiego Dżihadu.
Za jego prezydentury Egipt został w 1989 roku ponownie przyjęty do Ligi Państw Arabskich po tym, jak został z niej wyrzucony w roku 1979. Siedzibą Ligi ponownie został Kair.
Stłumił powstanie w Asjucie, wtrącając do więzienia ponad 2500 członków zbrojnych ugrupowań odłamów Bractwa Muzułmańskiego. W latach 80. XX wieku przeznaczył dla najuboższych znaczną część dochodów z Kanału Sueskiego. Nie wycofując rządowych subwencji, obniżał ceny zakupu podstawowych produktów żywnościowych. Jego walka z korupcją polegała głównie na dymisjonowaniu podejrzanych o nią ministrów, skazał za nią również brata Anwara Sadata. W 1986 i 1987 roku stłumił zamieszki w Kairze i innych miastach.
W czasie I wojny w Zatoce Perskiej Egipt stanął po stronie koalicji antyirackiej. Siły egipskie w liczbie 45 tysięcy żołnierzy jako jedne z pierwszych wylądowały w Arabii Saudyjskiej, by dołączyć do sił koalicji. W zamian za poparcie USA, kraje Europy Zachodniej i państwa Zatoki Perskiej anulowały Egiptowi długi o wartości 20 mld USD, a drugie tyle rozłożyły na korzystne raty. Husni Mubarak sprzeciwił się natomiast wojnie w Iraku, mówiąc, że konflikt izraelsko-palestyński powinien zostać rozwiązany jako pierwszy[potrzebne źródło].
W 1987 roku, w wyniku referendum, jego kadencja została przedłużona o sześć lat. To samo nastąpiło w 1993, 1999 i 2005 roku. Wiarygodność tych referendów jest wątpliwa, ponieważ Mubarak nie miał kontrkandydatów. Do 2005 roku to parlament, zdominowany przez jego zwolenników, wybierał kandydata na prezydenta.
W roku 1992 i 1993 na jego życie przeprowadzono nieudane próby zamachowe w Egipcie, a w 1994 roku w Etiopii. W latach 90. XX wieku Mubarak rozpoczął wielkie projekty irygacyjne – doprowadzenie wody z Nilu Kanałem Szajcha Zajida (z największą na świecie stacją pomp Mubarak Pumping Station) do oazy Charga i innych w okolicach jezior Toszka.
W 2000 roku Mubarak przyjął w stolicy Egiptu papieża Jana Pawła II.
Prezydent Egiptu Husni Mubarak w dniach 10–12 marca 2008 roku złożył oficjalną wizytę w Polsce[4]. Prowadził rozmowy z prezydentem Lechem Kaczyńskim i z premierem Donaldem Tuskiem. Został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP[5][6]. Była to pierwsza wizyta egipskiej głowy państwa w Polsce.
Ustąpienie z urzędu prezydenta [edytuj]
W styczniu 2011 roku przeciwko rządom prezydenta Mubaraka i ogólnej sytuacji polityczno-gospodarczej w kraju wybuchły masowe protesty społeczne, które doprowadziły do śmierci ponad 300 osób. W ich wyniku prezydent Mubarak powołał nowy rząd z Ahmadem Szafikiem na czele, mianował Omara Suleimana na stanowisko wiceprezydenta oraz zadeklarował nieubieganie się o kolejną kadencję w wyborach prezydenckich we wrześniu 2011. Nie spełniło to jednak oczekiwań demonstrujących, których głównym postulatem była natychmiastowa rezygnacja prezydenta. 10 lutego 2011 Mubarak poinformował o przekazaniu części uprawnień wiceprezydentowi Suleimanowi. 11 lutego 2011 roku wiceprezydent ogłosił ustąpienie Mubaraka z urzędu i przejęcie władzy w państwie przez Najwyższą Radę Sił Zbrojnych na czele z ministrem obrony i szefem sił zbrojnych, marszałkiem Mohamedem Husseinem Tantawim. Tego samego dnia Husni Mubarak opuścił pałac prezydencki w Heliopolis i udał się do swojej rezydencji w Szarm el-Szejk[3]. Prokuratura zakazała mu wyjazdu z Egiptu i zamroziła jego konta bankowe w kraju[7][8]. 13 kwietnia 2011 roku Husni Mubarak oraz jego dwaj synowie: Ala i Dżamal zostali aresztowani na 15 dni[9]. 3 sierpnia 2011 roku rozpoczął się w Kairze jego proces z oskarżenia m.in. o spowodowanie śmierci setek demonstrantów w trakcie protestów w styczniu owego roku, przewieziony tam ze szpitala w Szarm el-Szejk zeznawał leżąc na łóżku. Nie przyznał się do zarzucanych mu czynów[10]. 2 czerwca 2012 wyrokiem kairskiego sądu Mubarak został skazany na karę dożywotniego więzienia za współudział w śmierci kilkuset demonstrantów[11]. 13 stycznia 2013 egipski sąd apelacyjny przyjął odwołanie Mubaraka i nakazał ponowne przeprowadzenie procesu[12].
Rodzina i życie prywatne [edytuj]
Jego żoną jest Suzan, a synami Ala i Dżamal.
Urzędował w Pałacu Heliopolis w kairskiej dzielnicy Heliopolis. Ma swoją rezydencję również w Szarm el-Szejk. Włada – oprócz arabskiego – językiem angielskim i rosyjskim[potrzebne źródło].
Przypisy
- ↑ Jako Przewodniczący Najwyższej Rady Sił Zbrojnych
- ↑ BBC News – Country profile: Egypt. [dostęp 2010-01-11].
- ↑ 3,0 3,1 Egipt: spektakularne zwycięstwo rewolucji, władzę przejmie wojsko
- ↑ Ambasada RP w Kairze: Mubarak w Polsce. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 marca 2008 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2008 r. Nr 72, poz. 652)
- ↑ Prezydent.pl: Lista osób odznaczonych Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2006-2010. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ http://www.tvn24.pl/12691,1694303,0,1,zakaz-wyjazdu-dla-mubaraka,wiadomosc.html Zakaz wyjazdu dla Mubaraka]
- ↑ Obalony dyktator nie może opuścić kraju. 28 lutego 2011.
- ↑ Egyptian Prosecutors Order 15-Day Detention of Hosni Mubarak. 13 kwietnia 2011.
- ↑ http://www.pap.com.pl/palio/html.run?_Instance=cms_www.pap.pl&_PageID=1&s=infopakiet&dz=strony.glowna.temat_dnia&idNewsComp=206842&filename=&idnews=128769&data=infopakiet&_CheckSum=811994224 PAP: Rozpoczął się proces byłego prezydenta Egiptu Hosniego Mubaraka
- ↑ http://www.tvn24.pl/uniknal-stryczka-dozywocie-dla-bylego-prezydenta-egiptu,255278,s.html tvn24.pl: Uniknął stryczka. Dożywocie dla byłego prezydenta Egiptu
- ↑ Proces Hosniego Mubaraka będzie powtórzony (pol.). Polskie Radio. [dostęp 2013-01-13].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Autorytarne reżimy Ben Aliego w Tunezji i Hosniego Mubaraka w Egipcie . Geneza, funkcjonowanie, słabnięcie. (pol.)
- Premierzy Egiptu
- Prezydenci Egiptu
- Przewodniczący Organizacji Jedności Afrykańskiej
- Wiceprezydenci Egiptu
- Egipscy wojskowi
- Odznaczeni Orderem Nilu
- Odznaczeni Królewskim Orderem Serafinów
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
- Odznaczeni Orderem Dobrej Nadziei
- Odznaczeni Orderem Flagi Narodowej
- Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej
- Odznaczeni Orderem Słonia
- Odznaczeni Orderem św. Michała i św. Jerzego
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Odznaczeni Wielką Kollaną Orderu Infanta Henryka (Portugalia)
- Urodzeni w 1928