Monasterzyska
Na mapach:
| Monasterzyska | |||
|
|||
| Państwo |  Ukraina |
||
| obwód | tarnopolski | ||
| Położenie | 49°04′N 25°07′E |
||
| Ludność (2004) • liczba ludności |
6 200 |
||
| Nr kierunkowy | +380 3555 | ||
|
Położenie na mapie Ukrainy
  Monasterzyska
|
|||
 |
|||
Monasterzyska (ukr. Монасти́риська) - miasto na Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu monasterzyskiego. Miasto położone jest nad rzeką Koropiec,
Spis treści |
[edytuj] Historia
Od połowy XIV wieku (województwo ruskie) do 1792 roku miasto należało do Rzeczypospolitej, założono je w roku 1454, od 1772 do 1918 wchodziło w skład austriackiej prowincji Galicja. W II Rzeczypospolitej miasto znajdowało się w powiecie buczackim województwa tarnopolskiego. Od 1991 miasto na Ukrainie. W okresie międzywojennym miasto wielowyznaniowe (rzymskokatolickie, greckokatolickie, żydowskie, protestanckie) i wielonarodowościowe (Polacy, Ukraińcy, Żydzi i w mniejszości Niemcy oraz Węgrzy).
W lutym 1653 odbyła się bitwa o Monasterzyska podczas Powstania Chmielnickiego. Monasterzyska były oblegane przez wojska polskie Stefana Czarnieckiego (sam dowódca został ranny w podniebienie); miasta bronił Iwan Bohun. Wojska polskie poniosły klęskę i na pewien czas zaprzestały działań wojennych.
W drugiej połowie XIX wieku, przed 1866 rokiem, w Monasterzyskach powstała Fabryka Tytoniu i Cygar (funkcjonuje do dzisiaj).
[edytuj] Zabytki
W mieście znajduje się jeden z największych polskich cmentarzy na Podolu, liczący ponad 2000 kamiennych nagrobków, kaplica grobowa Potockich oraz kwatera wojskowa, na której spoczywają powstańcy styczniowi z 1863 oraz legioniści polscy z okresu walk 1914-1918. Obiekt ten w 2006 był w złym stanie i wymagał natychmiastowej konserwacji.
Wjazd do miasta zapewniały niegdyś Brama Bystrzycka i Brama Podolska. Najokazalszą ze świątyń jest dawny katolicki kościół Wniebowzięcia NMP z 1751 - obecnie cerkiew prawosławna.
[edytuj] Dobra ziemskie Monasterzyska
Z Monasterzyskami związana była szlachecka rodzina Potockich. W 1844 roku ostatni właściciel dóbr Monasterzyska, Przemysław Potocki sprzedał je, wraz z folwarkami Berezówka, Czechów, Huta Stara i Nowa, Słobódka Górna i Wyczółki, Karolowi Bako de Hette. Nowy właściciel wybudował w Monasterzyskach piekarnię, koszary i stajnie dla kawalerii. Ok. 1867 roku Karol Bako de Hette sprzedał Monasterzyska Józefowi Marcinowi Młodeckiemu herbu Półkozic.
[edytuj] Znane postacie pochodzące z Monasterzysk
- Zenon Bazyli Buczowski – polski lekarz mikrobiolog; dyr. i profesor Instytutu Medycyny Morskiej w Gdańsku-Wrzeszczu
- rodzina Potockich: Stanisław Potocki (1776-1830) – generał piechoty, senator, wojewoda Królestwa Polskiego; brat Antoniego Potockiego (1780-1850) – generała brygady i właściciela dóbr Monasterzyska.
- Stanisław Rossowski (1861-1940) – polski dziennikarz, poeta, nowelista, dramatopisarz
- Mieczysław Zygmunt Wiśniewski (1892-1952) – polski bramkarz, olimpijczyk z Paryża 1924 roku
- Horacy Safrin (1899-1980) – polski satyryk, tłumacz literatury żydowskiej
- Józef Paczkowski (1913-1945) – polski chorąży, uczestnik walk II wojny światowej
- Jan Zaleski (1926-1981) – polski filolog
- Władysław Schneiberg – polski założyciel i pierwszy dyrektor Gimnazjum Żeńskiego w Rzeszowie
- Alfred Suchecki (1927 - ) - polski kryminolog, prekursor badań z zakresu cheiloskopii
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Monasterzyska w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI (Malczyce – Netreba) z 1885 r.
|
||||||||||||||||||||
|
|||||||
