Operacja Frühlingserwachen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Operacja Frühlingserwachen
II wojna światowa, front wschodni
Bundesarchiv Bild 146-1989-105-13A, Ungarn, deutscher Rückzug.jpg
Niemieckie jednostki zmotoryzowane i pancerne podczas operacji "Frühlingserwachen". Od prawej widoczne: Sd.Kfz.250, Lancia 3 RO, niezidentyfikowany pojazd oraz czołg PzKpfw V Panther, marzec 1945 roku
Czas 616 marca 1945
Miejsce okolice jeziora Balaton
Terytorium Węgry
Wynik zwycięstwo wojsk radziecko-bułgarskich
Strony konfliktu
 III Rzesza
 Węgry
 ZSRR
 Bułgaria
Dowódcy
III Rzesza Josef Dietrich Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Fiodor Tołbuchin
Siły
140 000 żołnierzy
900 czołgów
465 050 żołnierzy
168 czołgów
437 dział samobieżnych
Straty
12 358 zabitych, rannych i zaginionych
31 czołgów[1]
8492 zabitych i zaginionych
24 407 rannych i chorych[2]

Operacja Frühlingserwachen (z niem. "Wiosenne przebudzenie"; operacja balatońska) – kryptonim ostatniej niemieckiej ofensywy podczas II wojny światowej. Atak nastąpił 6 marca 1945 roku na froncie wschodnim i skierowany był przeciwko oddziałom radzieckim i bułgarskim na Węgrzech w pobliżu jeziora Balaton.

Główne siły niemieckie pochodziły z jednostek pancernych Waffen-SS, które brały udział w nieudanej ofensywie w Ardenach. Celem ofensywy było odbicie Budapesztu, zdobytego przez wojska radziecko-rumuńskie 13 lutego 1945 roku, oraz zabezpieczenie pól naftowych koło Nagykanizsy, ostatniego niemieckiego źródła ropy naftowej. Pomimo bardzo niekorzystnej pogody oraz warunków terenowych (grząska ziemia powodowała, że pojazdy bardzo łatwo się zakopywały) Niemcom udało się zaskoczyć Armię Czerwoną, a ich największej jednostce bojowej, 6. Armii Pancernej SS pod dowództwem Josefa Dietricha, udało się zdobyć znaczną połać terenu podczas pierwszego tygodnia ofensywy. Kiedy jednak radzieccy dowódcy zdali sobie dobrze sprawę z obecności kilku dywizji pancernych Waffen-SS, ruszyli w połowie marca do kontrataku. W ciągu kilku dni wojska niemieckie zostały zmuszone do powrotu na pozycje, z których rozpoczął się atak. Tym samym ofensywa zakończyła się niepowodzeniem.

Strategicznie operacja miała niewielkie znaczenie. Pokazała jednak, że jednostki Waffen-SS nadal posiadały spory potencjał militarny. Uwagę zwraca fakt, że niemieckim dywizjom pancernym z Waffen-SS, które brały udział w ofensywie w Ardenach udało się tak szybko odtworzyć oraz stać się zdolnym do podjęcia walk w operacji "Frühlingserwachen". Klęska dywizji pancernych Waffen-SS, które były uważane za jednostki elitarne spowodowała wybuch złości Adolfa Hitlera, który rozkazał żołnierzom z dywizji "Leibstandarte SS Adolf Hitler", "Das Reich", "Hohenstaufen" oraz "Hitlerjugend" usunięcie opasek SS z mundurów. Jednostki SS miały odmówić wykonania tego rozkazu. Josef Dietrich miał się wyrazić następująco: Oto jest podziękowanie za to co zrobiliśmy przez ostatnie pięć lat. Fakt ten jest często wspominany w literaturze dotyczącej historii II wojny światowej jako przykład zgorzknienia Hitlera i jego utraty zaufania wobec najlepszych jednostek wojskowych w końcowej fazie wojny.

Przypisy

  1. Karl-Heinz Frieser, Klaus Schmider, Klaus Schönherr, Gerhard Schreiber, Kristián Ungváry, Bernd Wegner: Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg - Vol. 8: Die Ostfront 1943/44 - Der Krieg im Osten und an den Nebenfronten. Monachium: Deutsche Verlags-Anstalt, 2007, s. 942. ISBN 3421062358.
  2. G.F. Kriwoszejew: Soviet Casualties and Combat Losses in the twentieth century. London: Greenhill Books, 1997, s. 110. ISBN 1853672807.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]