Frombork
Z Wikipedii
| Frombork | |||||
|
|||||
| Województwo | warmińsko-mazurskie | ||||
| Powiat | braniewski | ||||
| Gmina • rodzaj |
Frombork miejsko-wiejska |
||||
| Burmistrz | Krystyna Ryszarda Lewańska | ||||
| Powierzchnia | 7,59 km² | ||||
| Położenie (punkt) | 54° 21' N 19° 41' E |
||||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
2451[1] 323 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
+48 55 | ||||
| Kod pocztowy | 14-530 | ||||
| Tablice rejestracyjne | NBR / stare EL | ||||
| Położenie na mapie Polski |
|||||
| TERC (TERYT) |
6283502034 | ||||
| Miasta partnerskie | Sucha Beskidzka |
||||
|
Urząd miejski
ul. Młynarska 5a14-530 Frombork tel. 55 243-72-04; faks 55 243-72-04 |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Frombork (niem. Frauenburg, łac. Castrum Dominae Nostrae) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frombork. Jest położony na Równinie Warmińskiej, nad Zalewem Wiślanym. W miejscowości znajduje się port morski oraz morskie przejście graniczne.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego.
Spis treści |
[edytuj] Historia
W roku 1275 kiedy po kolejnym powstaniu Prusów doszczętnie spalono katedrę w Braniewie biskup warmiński Henryk Fleming postanowił przenieść kapitułę warmińską i wybudować katedrę we Fromborku. Powstały w wyniku tego wyboru w ostatniej ćwierci wieku XIII kompleks osadniczy składał się z dwóch, całkowicie od siebie niezależnych, jednostek: zespołu katedralnego na wzgórzu i miasta nad brzegiem Zalewu Wiślanego. Każda z nich posiadała odmienne podstawy prawne. Dopiero w końcu wieku XIX tarasy górny i dolny powiązano w jeden zespół, natomiast w roku 1926 Wzgórze Katedralne i miasto połączone zostały administracyjnie.
Pierwsza wzmianka źródłowa o formującym się u stóp Wzgórza miasteczku pochodzi z 1278. Badania archeologiczne nie potwierdziły istnienia tutaj wcześniejszego osadnictwa. Nazwę przyjęto od Najświętszej Marii Panny, patronki katedry. Osadnicy niemieccy nazywali je – Frauenburg, a kanonicy warmińscy w swoich dokumentach pisali Castrum Dominae Nostrae – Gród Naszej Pani. Ona też zajęła miejsce w herbach miasta i kapituły. Według innych podań, owa "Nasza Pani" to wdowa, która odziedziczyła wiele bogactw po zmarłym mężu i przekazała je na budowę katedry. W tradycji polskiej miasto od dawna nazywano Fromborkiem.
Początkowo stanowiło własność biskupów warmińskich, od roku 1320 należało do kapituły. Zwane było wówczas Civitas Warmiensis (miasto warmińskie). Tak też było w istocie, gdyż Frombork był stolicą Warmii. Pierwszą udokumentowaną datą nadania praw miejskich jest rok 1310. We Fromborku przebywał Mikołaj Kopernik, który jako kanonik kapituły warmińskiej żył i pracował na Wzgórzu Katedralnym niemal nieprzerwanie od roku 1510 do dnia swojej śmierci w maju 1543 roku. Właśnie tutaj Mikołaj Kopernik opracował "De Revolutionibus", dzieło które odmieniło dotychczasowe pojęcia o wszechświecie. Zespół katedralny na wzgórzu jest klejnotem architektury na Warmii i miejscem gdzie pochowano Mikołaja Kopernika.
W roku 1772, po pierwszym rozbiorze Polski, miasto przejął rząd pruski.
Po zakończeniu drugiej wojny światowej z powodu znacznych zniszczeń i niewielkiej liczby mieszkańców pozbawiono Frombork praw miejskich. Odzyskał je dopiero w roku 1959.
Od czasów założenia życie mieszkańców miasta wiązało się głównie z rybołówstwem i rolnictwem. Z biegiem lat powstawały tutaj warsztaty rzemieślnicze świadczące głównie usługi dla kanoników i służby kościelnej. Już w średniowieczu wymieniano funkcjonowanie we Fromborku cechów krawców, piekarzy, piwowarów oraz gildii rybackiej. Po kilkakrotnych zniszczeniach zabudowy miejskiej w czasie wojen szwedzkich rozpoczyna się w drugiej połowie wieku XVII upadek gospodarczy.
Pewne ożywienie daje się zauważyć po roku 1837, kiedy przeniesiono tutaj siedzibę biskupstwa. Rozwój turystyki, który nastąpił w końcu wieku XIX, spowodowany m.in. uruchomieniem w roku 1899 linii kolejowej, sprzyjał dalszemu rozwojowi miasteczka jako znaczącego już ośrodka turystyczno-wypoczynkowego. Powstało wówczas kilka hoteli, gospód i pensjonatów.
Zarówno warownia katedralna, otaczające ją kanonie, jak i miasto często niszczono w licznych wojnach. II wojna światowa szczególnie ciężko doświadczyła miasto. Front przetoczył się dolnym tarasem, dlatego Wzgórze Katedralne poniosło mniejsze straty. Po zakończeniu wojny Frombork po 173 latach powrócił do Polski.
W roku 1946, podjęto decyzję o zorganizowaniu Muzeum Mikołaja Kopernika. Muzeum to udostępniono zwiedzającym we wrześniu 1948.
W latach 1966-1973 prowadzono odbudowę Fromborka, w ramach akcji Związku Harcerstwa Polskiego pod kryptonimem "Operacja 1001 Frombork". 2391 instruktorów i harcerzy za swoją nienaganną pracę, trwającą co najmniej trzy turnusy, otrzymało najwyższe wyróżnienie – tytuł Honorowego Obywatela Fromborka (HOF). "Operacja 1001 Frombork" przygotowywała obchody 500. rocznicy urodzin Kopernika.
[edytuj] Zabytki
- Zespół katedralny na wzgórzu złożony z katedry i obwarowań katedralnych, otoczony budynkami dawnych kanonii
- Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja
- Wieża Radziejowskiego, w której znajduje się wahadło Foucaulta
- Prywatna wieża Kopernika, będąca niegdyś jego obserwatorium
- Muzeum Mikołaja Kopernika
- 6 kanonii zewnętrznych z XVII-XVIII w.
- Cmentarz kanonicki
- Nowy pałac biskupi
- Dawny kościół parafialny św. Mikołaja
- Zespół poszpitalny św. Ducha i kaplica św. Anny – Muzeum Historii Medycyny
- Kościół poewangelicki, obecnie pogrzebowy
- Kapliczka przydrożna św. Jerzego przy ul. Braniewskiej
- Baszta Żeglarska z XV w.
- Wieża wodociągowa z XVI w., przebudowana w XVII-XVIII w.
- Kanał wodny z początku XIV w[2].
- Domy z XVII-XVIII w.
[edytuj] Religia
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz Kościół Zielonoświątkowy Zbór we Fromborku – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.
[edytuj] Ciekawostki
- U podnóża Wzgórza katedralnego rośnie limba syberyjska tzw. "samosiejka", unikat w skali europejskiej, drzewo to nie występuje w tym klimacie, na tej szerokości geograficznej i w Europie.[potrzebne źródło]
- We Fromborku i okolicach toczy się akcja powieści Zbigniewa Nienackiego z serii Pan Samochodzik zatytułowana Pan Samochodzik i zagadki Fromborka.
- We Fromborku toczy się akcja polskiego filmu "Królowa pszczół" (występuje min. Z. Maklakiewicz)
[edytuj] Turystyka
Turystyka jest jednym z najważniejszych źródeł dochodu mieszkańców Fromborka. Głównymi atutami tego miasta są: spokój oraz zabytki oraz dobre zaplecze hotelowo- gastronomiczne. Miasto jest również dobrą bazą turystyczną do wycieczek w okolice Fromborka. Główne atrakcje turystyczne miasta i okolic to rejsy po Zalewie Wiślanym, punkty widokowe, umocnienia pozostałe po II wojnie światowej, obserwatorium astronomiczne. We Fromborku odbywa się corocznie Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||