Agencje Unii Europejskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Unia Europejska
European Union as a single entity.svg
Ten artykuł jest częścią serii:
Polityka i instytucje
Unii Europejskiej

Portal Unia Europejska

Wikiprojekt Unia Europejska

Wikiprojekt Polityka

Lifeintheeu.png
Unia Europejska na skróty

Agencje Unii Europejskiej to specjalne zdecentralizowane organy Unii Europejskiej zajmujące się określoną niewielką wydzieloną dziedziną polityki UE. Najczęściej pełnią one funkcje informacyjne czy techniczne.

Agencje UE są autonomiczne (choć nie w pełni) wobec głównych organów Unii, posiadają osobowość prawną. Tym, co odróżnia je od podstawowych organów UE (instytucji) jest m.in. sposób powoływania. Do powstania agencji wystarczy akt prawa wtórnego (zwykle rozporządzenie), niekoniecznie muszą być zapisane w traktatach.

Zadania agencji[edytuj | edytuj kod]

Istnieje kilka ogólnych zadań leżących u podstaw działalności agencji jako całości:

  • agencje wnoszą pewien stopień decentralizacji i rozproszenia geograficznego do działań Wspólnoty,
  • nadają one wyższą rangę zadaniom, jakie zostały im powierzone, poprzez utożsamianie ich z samą agencją,
  • niektóre z nich opracowują naukowy lub techniczny know-how w określonych, precyzyjnie zdefiniowanych dziedzinach,
  • zadaniem innych jest integracja różnych grup interesów w celu ułatwienia dialogu na szczeblu europejskim (przykładowo pomiędzy partnerami społecznymi) lub międzynarodowym.

Sposób działania agencji[edytuj | edytuj kod]

Agencją kieruje Zarząd ustalający główne wytyczne i zatwierdzający program pracy.Członkami tego organu są zawsze przedstawiciele Państw Członkowskich i jeden lub kilku przedstawicieli Komisji. Liczebność zarządu waha się od szesnastu do siedemdziesięciu ośmiu członków.

Dyrektor wykonawczy, prawny przedstawiciel agencji, mianowany jest przez Zarząd lub przez Radę Ministrów.

Komitety techniczne lub naukowe - ciała doradcze, składające się ekspertów w danej dziedzinie, mają zadanie opiniodawcze i informacyjne.

Agencje finansowane są ze środków przewidzianych na ten cel w budżecie Unii Europejskiej, z wyjątkiem pięciu z nich, które utrzymują się samodzielnie. Są to:Europejska Agencja ds. Oceny Produktów Leczniczych, Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory), Wspólnotowy Urząd Odmian Roślin, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego, oraz Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej, które otrzymuje wsparcie finansowe od swoich klientów.

Lista agencji Unii Europejskiej
Skrót Nazwa agencji Siedziba Początek
działalności
Agencje zdecentralizowane UE (do Traktatu z Lizbony: pierwszego filaru - wspólnotowe)
ACER Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki Lublana 2012
BEREC Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej Ryga 2010
CdT Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej Luksemburg 1994
Cedefop Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego Saloniki 1975
CPVO Wspólnotowy Urząd Odmian Roślin Angers 1994
EASA Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego Kolonia 2002
EASO Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu Valletta 2011
EBA Europejski Urząd Nadzoru Bankowego Londyn 2011
ECDC Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób Sztokholm 2004
ECHA Europejska Agencja Chemikaliów Helsinki 2007
EEA Europejska Agencja Środowiska Kopenhaga 1993
EFCA Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa Vigo 2005
EFSA Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności Parma 2002
EIGE Europejski Instytut ds. Równości Mężczyzn i Kobiet Wilno 2010
EIOPA Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych Frankfurt nad Menem 2010
EMA Europejska Agencja ds. Leków Londyn 1995
EMCMDDA Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii Lizbona 1993
EMSA Europejska Agencja do spraw Bezpieczeństwa na Morzu Lizbona 2002
ENISA Europejska Agencja Bezpieczeństwa Sieci i Informacji Iraklion 2004
ERA Europejska Agencja Kolejowa Lille i Valenciennes 2004
ESA Agencja Dostaw Euratomu Luksemburg 1960
ESMA Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych Paryż 2010
ETF Europejska Fundacja Kształcenia Turyn 1994
EU-Lisa Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości Talin 2012
EU-OSHA Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy Bilbao 1994
Eurofound Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy Dublin 1975
FRA Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej Wiedeń 2007
Frontex Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej Warszawa 2005
Fusion for Energy - F4E Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej Barcelona 2007
GSA Agencja Europejskiego GNSS (dawniej: Europejski Organ Nadzoru Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej) Praga 2004
OHIM Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory) Alicante 1994
Agencje ds. wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (do Traktatu z Lizbony: drugiego filaru)
ISS Instytut Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem Paryż 2002
EUSC Centrum Satelitarne Unii Europejskiej Torrejón de Ardoz 2002
EDA Europejska Agencja Obrony Bruksela 2004
Agencje ds. przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości (do Traktatu z Lizbony: trzeciego filaru)
Europol Europejski Urząd Policji Haga 1999
Eurojust Zespół ds. Współpracy Sądowej w Unii Europejskiej Haga 2002
CEPOL Europejskie Kolegium Policyjne Bramshill 2004
Agencje wykonawcze
CHAFEA Agencja Wykonawcza ds. Konsumentów, Zdrowia i Żywności Luksemburg 2014
EACEA Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego Bruksela 2006
EASME Agencja Wykonawcza ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw Bruksela 2014
ERCEA Agencja Wykonawcza Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych Bruksela 2007
INEA Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci Bruksela 2014
REA Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych Bruksela 2007
Inne
EIT Europejski Instytut Innowacji i Technologii Budapeszt 2010
Zakończyły działalność
EAR Europejska Agencja Odbudowy Saloniki 2000 - 2008

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]