Przewodniczący Rady Europejskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przewodniczący Rady Europejskiej
Ilustracja
Obecny Przewodniczący RE
Obecny Przewodniczący Rady Europejskiej
Charles Michel
Stanowisko
Organizacja  Unia Europejska
Pierwszy Przewodniczący RE Liam Cosgrave

Herman Van Rompuy

Długość kadencji 2,5 roku z możliwością jednokrotnego odnowienia mandatu
Obecny Przewodniczący RE Charles Michel
Obecny od 1 grudnia 2019
Siedziba Belgia, Bruksela
Strona internetowa

Przewodniczący Rady Europejskiej – stanowisko głównego reprezentanta Unii na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (bez uszczerbku w stosunku do Wysokiego Przedstawiciela ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (Traktat z Lizbony, art. 1, pkt 16)[1]) i kierownika prac Rady Europejskiej. Jest wybierany przez Radę Europejską większością kwalifikowaną na okres 2,5 roku z jednokrotną możliwością odnowienia kadencji. Przewodniczącym Rady Europejskiej nie może być zwyczajny członek Rady Europejskiej, ani osoba która sprawuje jakąkolwiek krajową funkcję publiczną. Zwyczajowo procedurę jego wyboru koordynuje państwo sprawujące rotacyjną prezydencję. Szef jego rządu – jako przedstawiciel prezydencji – prowadzi też posiedzenie Rady Europejskiej w części poświęconej wyborowi przewodniczącego. Przewodniczący ma też własne ścisłe grono współpracowników, tzw. gabinet. Biura – jego i współpracowników – mieszczą się w budynku Europa w Brukseli[2].

Stanowisko to (zwłaszcza w odniesieniu do traktatu lizbońskiego, w związku ze znacznym wzrostem jego znaczenia) bywa potocznie, acz niepoprawnie, nazywane stanowiskiem prezydenta Unii Europejskiej[3][4]. Nazwa ta nie występuje w kontekście oficjalnym.

19 listopada 2009 na spotkaniu Rady Europejskiej w Brukseli desygnowano na przewodniczącego premiera Belgii Hermana Van Rompuya. Objął on urząd 1 grudnia 2009 – wraz z wejściem w życie traktatu z Lizbony. Jego pierwsza kadencja zakończyła się 31 maja 2012. 1 marca 2012 Herman Van Rompuy został mianowany na drugą kadencję trwającą od 1 czerwca 2012 do 30 listopada 2014. Od 1 grudnia 2014 urząd ten sprawował Donald Tusk[5]. 9 marca 2017 Rada Europejska przedłużyła mandat Donalda Tuska na kolejne 2,5 roku[5]. Jego druga kadencja trwała do 30 listopada 2019 roku[5]. 2 lipca 2019 roku Rada Europejska wybrała belgijskiego premiera Charlesa Michela na przewodniczącego Rady Europejskiej na okres od 1 grudnia 2019 roku do 31 maja 2022 roku[6].

Przed traktatem lizbońskim[edytuj | edytuj kod]

Przed wejściem w życie traktatu Przewodniczącym RE była każdorazowo głowa państwa lub szef rządu (w zależności od praktyki reprezentowania danego państwa) kraju aktualnie sprawującego prezydencję Rady Unii Europejskiej. Było to więc stanowisko o niewielkim znaczeniu, jako że zmieniało się wraz z każdą prezydencją (co 6 miesięcy). Przewodniczący był odpowiedzialny głównie za przygotowanie, przewodniczenie i przedkładanie sprawozdań ze szczytów Rady Europejskiej i nie miał żadnych uprawnień wykonawczych.

Kompetencje przewodniczącego Rady Europejskiej od 2009 roku[edytuj | edytuj kod]

Kompetencje przewodniczącego Rady Europejskiej określa art. 15 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej. Kompetencje te są następujące:

  1. Przewodniczący przewodniczy Radzie Europejskiej i prowadzi jej prace.
  2. Zapewnia przygotowanie i ciągłość prac Rady Europejskiej we współpracy z przewodniczącym Komisji i na podstawie prac Rady do spraw ogólnych.
  3. Wspomaga osiąganie spójności i konsensusu w Radzie Europejskiej.
  4. Przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z każdego posiedzenia Rady Europejskiej.
  5. Na swoim poziomie i w zakresie swojej właściwości zapewnia reprezentację UE na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Ponadto przewodniczący zwołuje konwent złożony z przedstawicieli parlamentów narodowych, szefów państw lub rządów, Parlamentu Europejskiego i Komisji, gdy Rada Europejska opowie się za przeprowadzeniem zmian traktatów.

Reprezentuje on również Unię na zewnątrz:

  • w kwestiach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) – wraz z wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (który pomaga realizować tę politykę i zapewniać jej jednolitość, spójność i skuteczność)
  • na szczytach międzynarodowych – z reguły wraz z przewodniczącym Komisji Europejskiej[7].

Lista przewodniczących Rady Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Przed traktatem lizbońskim (1975–2009)[edytuj | edytuj kod]

Lp. Przewodniczący Okres urzędowania Prezydencja
1. Taoiseach Liam Cosgrave-Patricks Day 1976.jpg Liam Cosgrave 1 stycznia – 30 czerwca 1975  Irlandia
2. Aldo Moro.jpg Aldo Moro 1 lipca – 31 grudnia 1975  Włochy
3. Thorn Van Agt 1980 cropped.jpg Gaston Thorn 1 stycznia – 30 czerwca 1976  Luksemburg
4. Joop den Uyl 1975.jpg Joop den Uyl 1 lipca – 31 grudnia 1976  Holandia
5. James Callaghan.JPG James Callaghan 1 stycznia – 30 czerwca 1977  Wielka Brytania
6. Bundesarchiv B 145 Bild-F050938-0028, Bonn, Tagung CDU-Bundesausschuss, Tindemans.jpg Leo Tindemans 1 lipca – 31 grudnia 1977  Belgia
7. Anker-jørgensen-cropped.jpg Anker Jørgensen 1 stycznia – 30 czerwca 1978  Dania
8. Helmut Schmidt (13.07.1977).jpg Helmut Schmidt 1 lipca – 31 grudnia 1978  Niemcy
9. Giscard1979 (cropped).jpg Valéry Giscard d’Estaing 1 stycznia – 30 czerwca 1979  Francja
10. Jack Lynch 1967 (cropped).jpg Jack Lynch 1 lipca – 11 grudnia 1979  Irlandia
11. Charlie Haughey.jpeg Charles Haughey 11 grudnia – 31 grudnia 1979
12. Cossiga Francesco.jpg Francesco Cossiga 1 stycznia – 30 czerwca 1980  Włochy
13. Pierre Werner 204g.jpg Pierre Werner 1 lipca – 31 grudnia 1980  Luksemburg
14. Dries van Agt 1980.jpg Dries van Agt 1 stycznia – 30 czerwca 1981  Holandia
15. Margaret Thatcher 01 (cropped).jpg Margaret Thatcher 1 lipca – 31 grudnia 1981  Wielka Brytania
16. 25 jarig bestaan Interparlementaire Beneluxraad in Ridderzaal in Den Haag Mart, Bestanddeelnr 932-1460.jpg Wilfried Martens 1 stycznia – 30 czerwca 1982  Belgia
17. Anker-jørgensen-cropped.jpg Anker Jørgensen 1 lipca – 10 września 1982  Dania
18. Poul Schluter.jpg Poul Schlüter 10 września – 31 grudnia 1982
19. Helmut Kohl 1989.jpg Helmut Kohl 1 stycznia – 30 czerwca 1983  Niemcy
20. Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Andreas Papandreu 1 lipca – 31 grudnia 1983  Grecja
21. Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg François Mitterrand 1 stycznia – 30 czerwca 1984  Francja
22. Garret FitzGerald Lisbon 2009 crop.jpg Garret FitzGerald 1 lipca – 31 grudnia 1984  Irlandia
23. Bettino Craxi-1.jpg Bettino Craxi 1 stycznia – 30 czerwca 1985  Włochy
24. Jacques Santer.jpg Jacques Santer 1 lipca – 31 grudnia 1985  Luksemburg
25. Ruud Lubbers 1985.jpg Ruud Lubbers 1 stycznia – 30 czerwca 1986  Holandia
26. Margaret Thatcher 01 (cropped).jpg Margaret Thatcher 1 lipca – 31 grudnia 1986  Wielka Brytania
27. 25 jarig bestaan Interparlementaire Beneluxraad in Ridderzaal in Den Haag Mart, Bestanddeelnr 932-1460.jpg Wilfried Martens 1 stycznia – 30 czerwca 1987  Belgia
28. Poul Schluter.jpg Poul Schlüter 1 lipca – 31 grudnia 1987  Dania
29. Helmut Kohl 1989.jpg Helmut Kohl 1 stycznia – 30 czerwca 1988  Niemcy
30. Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Andreas Papandreu 1 lipca – 31 grudnia 1988  Grecja
31. Felipe González 1986 (cropped).jpg Felipe González 1 stycznia – 30 czerwca 1989  Hiszpania
32. Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg François Mitterrand 1 lipca – 31 grudnia 1989  Francja
33. Charlie Haughey.jpeg Charles Haughey 1 stycznia – 30 czerwca 1990  Irlandia
34. Giulio Andreotti.jpg Giulio Andreotti 1 lipca – 31 grudnia 1990  Włochy
35. Jacques Santer.jpg Jacques Santer 1 stycznia – 30 czerwca 1991  Luksemburg
36. Ruud Lubbers 1985.jpg Ruud Lubbers 1 lipca – 31 grudnia 1991  Holandia
37. Cavaco Silva 1988.png Aníbal Cavaco Silva 1 stycznia – 30 czerwca 1992  Portugalia
38. John Major 1996.jpg John Major 1 lipca – 31 grudnia 1992  Wielka Brytania
39. Poul Schluter.jpg Poul Schlüter 1–25 stycznia 1993  Dania
40. Flickr - europeanpeoplesparty - EPP and PES PRESIDENTS DEBATE 21.01.2005 (21).jpg Poul Nyrup Rasmussen 25 stycznia – 30 czerwca 1993
41. Jean-Luc Dehaene (speech) cropped.jpg Jean-Luc Dehaene 1 lipca – 31 grudnia 1993  Belgia
42. Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Andreas Papandreu 1 stycznia – 30 czerwca 1994  Grecja
43. Helmut Kohl 1989.jpg Helmut Kohl 1 lipca – 31 grudnia 1994  Niemcy
44. Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg François Mitterrand 1 stycznia – 17 maja 1995  Francja
45. Jacques Chirac 2.jpg Jacques Chirac 17 maja – 30 czerwca 1995
46. Felipe González 1986 (cropped).jpg Felipe González 1 lipca – 31 grudnia 1995  Hiszpania
47. Lamberto dini pl.jpg Lamberto Dini 1 stycznia – 17 maja 1996  Włochy
48. Romano Prodi in Nova Gorica (2b).jpg Romano Prodi 17 maja – 30 czerwca 1996
49. John Bruton 2011.jpg John Bruton 1 lipca – 31 grudnia 1996  Irlandia
50. Wim Kok 1994.jpg Wim Kok 1 stycznia – 30 czerwca 1997  Holandia
51. Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg Jean-Claude Juncker 1 lipca – 31 grudnia 1997  Luksemburg
52. Tony Blair.jpg Tony Blair 1 stycznia – 30 czerwca 1998  Wielka Brytania
53. Bundeskanzler Viktor Klima.JPG Viktor Klima 1 lipca – 31 grudnia 1998  Austria
54. Gerhardschroeder01.jpg Gerhard Schröder 1 stycznia – 30 czerwca 1999  Niemcy
55. Paavo lipponen 15.1.2002 (cropped).jpg Paavo Lipponen 1 lipca – 31 grudnia 1999  Finlandia
56. António Guterres 2013.jpg António Guterres 1 stycznia – 30 czerwca 2000  Portugalia
57. Jacques Chirac 2.jpg Jacques Chirac 1 lipca – 31 grudnia 2000  Francja
58. Goran Persson, Sveriges statsminister, under nordiskt statsministermotet i Reykjavik 2005.jpg Göran Persson 1 stycznia – 30 czerwca 2001  Szwecja
59. Guy Verhofstadt EP press conference 3.jpg Guy Verhofstadt 1 lipca – 31 grudnia 2001  Belgia
60. Aznar at the Azores, March 17, 2003.jpg José María Aznar 1 stycznia – 30 czerwca 2002  Hiszpania
61. Former Danish Prime Minister Anders Fogh Rasmussen at the Nordic Council Session in Helsinki 2008-10-28.jpg Anders Fogh Rasmussen 1 lipca – 31 grudnia 2002  Dania
62. Konstantinos Simitis 2012-01-23.jpg Kostas Simitis 1 stycznia – 30 czerwca 2003  Grecja
63. Silvio Berlusconi (2010).jpg Silvio Berlusconi 1 lipca – 31 grudnia 2003  Włochy
64. BertieAhernBerlin2007-bis.jpg Bertie Ahern 1 stycznia – 30 czerwca 2004  Irlandia
65. Jan Peter Balkenende 2006.jpg Jan Peter Balkenende 1 lipca – 31 grudnia 2004  Holandia
66. Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg Jean-Claude Juncker 1 stycznia – 30 czerwca 2005  Luksemburg
67. Tony Blair.jpg Tony Blair 1 lipca – 31 grudnia 2005  Wielka Brytania
68. W Schuessel7.jpg Wolfgang Schüssel 1 stycznia – 30 czerwca 2006  Austria
69. Matti Vanhanen 2008.jpg Matti Vanhanen 1 lipca – 31 grudnia 2006  Finlandia
70. Angela Merkel.jpg Angela Merkel 1 stycznia – 30 czerwca 2007  Niemcy
71. José Sócrates.jpg José Sócrates 1 lipca – 31 grudnia 2007  Portugalia
72. Janez Janša.jpg Janez Janša 1 stycznia – 30 czerwca 2008  Słowenia
73. Nicolas Sarkozy.jpg Nicolas Sarkozy 1 lipca – 31 grudnia 2008  Francja
74. Mirek Topolánek.jpg Mirek Topolánek 1 stycznia – 8 maja 2009  Czechy
75. Prime Minister of the Czech Republic Jan Fischer.JPG Jan Fischer 8 maja – 30 czerwca 2009
76. Fredrik Reinfeldt visits Bush at White House, May 15, 2007, cropped to Reinfeldt.jpg Fredrik Reinfeldt 1 lipca – 1 grudnia 2009  Szwecja

Po traktacie lizbońskim (od 2009)[edytuj | edytuj kod]

Lp. Przewodniczący Objęcie urzędu Złożenie urzędu Partia Partia Narodowa Kraj
1. Herman Van Rompuy 675.jpg Herman Van Rompuy 1 grudnia 2009 30 listopada 2014 Europejska Partia Ludowa CD&V  Belgia
2. Donald Tusk (cropped).jpg Donald Tusk 1 grudnia 2014 30 listopada 2019 Europejska Partia Ludowa PO  Polska
3. Charles Michel (2018-01-31) (cropped).jpg Charles Michel 1 grudnia 2019 Sprawuje urząd Odnówmy Europę MR  Belgia

Przypisy[edytuj | edytuj kod]