Przewodniczący Rady Europejskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przewodniczący Rady Europejskiej
Ilustracja
Obecny Przewodniczący RE
Obecny Przewodniczący Rady Europejskiej
Donald Tusk
Stanowisko
Organizacja  Unia Europejska
Długość kadencji 2.5 roku z możliwością jednokrotnego odnowienia mandatu
Obecny Przewodniczący RE Donald Tusk
Obecny od 1 grudnia 2014
Siedziba Belgia, Bruksela
Strona internetowa

Przewodniczący Rady Europejskiej – stanowisko głównego reprezentanta Unii na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (bez uszczerbku w stosunku do Wysokiego Przedstawiciela ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (Traktat z Lizbony, art. 1, pkt 16)[1]) i kierownika prac Rady Europejskiej. Jest wybierany przez Radę Europejską większością kwalifikowaną na okres 2,5 roku z jednokrotną możliwością odnowienia kadencji. Przewodniczącym Rady Europejskiej nie może być zwyczajny członek Rady Europejskiej, ani osoba która sprawuje jakąkolwiek krajową funkcję publiczną. Zwyczajowo procedurę jego wyboru koordynuje państwo sprawujące rotacyjną prezydencję. Szef jego rządu – jako przedstawiciel prezydencji – prowadzi też posiedzenie Rady Europejskiej w części poświęconej wyborowi przewodniczącego. Przewodniczący ma też własne ścisłe grono współpracowników, tzw. gabinet. Biura – jego i współpracowników – mieszczą się w budynku Europa w Brukseli[2].

Stanowisko to (zwłaszcza w odniesieniu do traktatu lizbońskiego, w związku ze znacznym wzrostem jego znaczenia) bywa potocznie, acz niepoprawnie, nazywane stanowiskiem prezydenta Unii Europejskiej[3][4]. Nazwa ta nie występuje w kontekście oficjalnym.

19 listopada 2009 na spotkaniu Rady Europejskiej w Brukseli desygnowano na przewodniczącego premiera Belgii Hermana Van Rompuya. Objął on urząd 1 grudnia 2009 – wraz z wejściem w życie traktatu z Lizbony. Jego pierwsza kadencja zakończyła się 31 maja 2012. 1 marca 2012 Herman Van Rompuy został mianowany na drugą kadencję trwającą od 1 czerwca 2012 do 30 listopada 2014. Od 1 grudnia 2014 urząd ten jest sprawowany przez Donalda Tuska[5]. 9 marca 2017 Rada Europejska przedłużyła mandat Donalda Tuska na kolejne 2,5 roku[5].

Przed traktatem lizbońskim[edytuj | edytuj kod]

Przed wejściem w życie traktatu Przewodniczącym RE była każdorazowo głowa państwa lub szef rządu (w zależności od praktyki reprezentowania danego państwa) kraju aktualnie sprawującego prezydencję Rady Unii Europejskiej. Było to więc stanowisko o niewielkim znaczeniu, jako że zmieniało się wraz z każdą prezydencją (co 6 miesięcy). Przewodniczący był odpowiedzialny głównie za przygotowanie, przewodniczenie i przedkładanie sprawozdań ze szczytów Rady Europejskiej i nie miał żadnych uprawnień wykonawczych.

Kompetencje przewodniczącego Rady Europejskiej od 2009 roku[edytuj | edytuj kod]

Kompetencje przewodniczącego Rady Europejskiej określa art. 15 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej. Kompetencje te są następujące:

  1. Przewodniczący przewodniczy Radzie Europejskiej i prowadzi jej prace.
  2. Zapewnia przygotowanie i ciągłość prac Rady Europejskiej we współpracy z przewodniczącym Komisji i na podstawie prac Rady do spraw ogólnych.
  3. Wspomaga osiąganie spójności i konsensusu w Radzie Europejskiej.
  4. Przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z każdego posiedzenia Rady Europejskiej.
  5. Na swoim poziomie i w zakresie swojej właściwości zapewnia reprezentację UE na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Ponadto przewodniczący zwołuje konwent złożony z przedstawicieli parlamentów narodowych, szefów państw lub rządów, Parlamentu Europejskiego i Komisji, gdy Rada Europejska opowie się za przeprowadzeniem zmian traktatów.

Reprezentuje on również Unię na zewnątrz:

  • w kwestiach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) – wraz z wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (który pomaga realizować tę politykę i zapewniać jej jednolitość, spójność i skuteczność)
  • na szczytach międzynarodowych – z reguły wraz z przewodniczącym Komisji Europejskiej.[6]

Lista przewodniczących Rady Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Przed traktatem lizbońskim (1975–2009)[edytuj | edytuj kod]

Lp. Przewodniczący Prezydencja Okres urzędowania
1. Taoiseach Liam Cosgrave-Patricks Day 1976.jpg Liam Cosgrave  Irlandia 1 stycznia – 30 czerwca 1975
2. Aldo Moro.jpg Aldo Moro  Włochy 1 lipca – 31 grudnia 1975
3. Thorn Van Agt 1980 cropped.jpg Gaston Thorn  Luksemburg 1 stycznia – 30 czerwca 1976
4. Joop den Uyl 1975.jpg Joop den Uyl  Holandia 1 lipca – 31 grudnia 1976
5. James Callaghan.JPG James Callaghan  Wielka Brytania 1 stycznia – 30 czerwca 1977
6. Bundesarchiv B 145 Bild-F050938-0028, Bonn, Tagung CDU-Bundesausschuss, Tindemans.jpg Leo Tindemans  Belgia 1 lipca – 31 grudnia 1977
7. Anker-jørgensen-cropped.jpg Anker Jørgensen  Dania 1 stycznia – 30 czerwca 1978
8. Helmut Schmidt (13.07.1977).jpg Helmut Schmidt  Niemcy 1 lipca – 31 grudnia 1978
9. Giscard1979 (cropped).jpg Valéry Giscard d’Estaing  Francja 1 stycznia – 30 czerwca 1979
10. Jack Lynch 1967 (cropped).jpg Jack Lynch  Irlandia 1 lipca – 11 grudnia 1979
11. Charlie Haughey.jpeg Charles Haughey 11 grudnia – 31 grudnia 1979
12. Cossiga Francesco.jpg Francesco Cossiga  Włochy 1 stycznia – 30 czerwca 1980
13. Pierre Werner 204g.jpg Pierre Werner  Luksemburg 1 lipca – 31 grudnia 1980
14. Dries van Agt 1980.jpg Dries van Agt  Holandia 1 stycznia – 30 czerwca 1981
15. Margaret Thatcher 01 (cropped).jpg Margaret Thatcher  Wielka Brytania 1 lipca – 31 grudnia 1981
16. 25 jarig bestaan Interparlementaire Beneluxraad in Ridderzaal in Den Haag Mart, Bestanddeelnr 932-1460.jpg Wilfried Martens  Belgia 1 stycznia – 30 czerwca 1982
17. Anker-jørgensen-cropped.jpg Anker Jørgensen  Dania 1 lipca – 10 września 1982
18. Poul Schluter.jpg Poul Schlüter 10 września – 31 grudnia 1982
19. Helmut Kohl 1989.jpg Helmut Kohl  Niemcy 1 stycznia – 30 czerwca 1983
20. Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Andreas Papandreu  Grecja 1 lipca – 31 grudnia 1983
21. Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg François Mitterrand  Francja 1 stycznia – 30 czerwca 1984
22. Garret FitzGerald Lisbon 2009 crop.jpg Garret FitzGerald  Irlandia 1 lipca – 31 grudnia 1984
23. Bettino Craxi-1.jpg Bettino Craxi  Włochy 1 stycznia – 30 czerwca 1985
24. Jacques Santer.jpg Jacques Santer  Luksemburg 1 lipca – 31 grudnia 1985
25. Ruud Lubbers 1985.jpg Ruud Lubbers  Holandia 1 stycznia – 30 czerwca 1986
26. Margaret Thatcher 01 (cropped).jpg Margaret Thatcher  Wielka Brytania 1 lipca – 31 grudnia 1986
27. 25 jarig bestaan Interparlementaire Beneluxraad in Ridderzaal in Den Haag Mart, Bestanddeelnr 932-1460.jpg Wilfried Martens  Belgia 1 stycznia – 30 czerwca 1987
28. Poul Schluter.jpg Poul Schlüter  Dania 1 lipca – 31 grudnia 1987
29. Helmut Kohl 1989.jpg Helmut Kohl  Niemcy 1 stycznia – 30 czerwca 1988
30. Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Andreas Papandreu  Grecja 1 lipca – 31 grudnia 1988
31. Felipe González 1986 (cropped).jpg Felipe González  Hiszpania 1 stycznia – 30 czerwca 1989
32. Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg François Mitterrand  Francja 1 lipca – 31 grudnia 1989
33. Charlie Haughey.jpeg Charles Haughey  Irlandia 1 stycznia – 30 czerwca 1990
34. Giulio Andreotti.jpg Giulio Andreotti  Włochy 1 lipca – 31 grudnia 1990
35. Jacques Santer.jpg Jacques Santer  Luksemburg 1 stycznia – 30 czerwca 1991
36. Ruud Lubbers 1985.jpg Ruud Lubbers  Holandia 1 lipca – 31 grudnia 1991
37. Cavaco Silva 1988.png Aníbal Cavaco Silva  Portugalia 1 stycznia – 30 czerwca 1992
38. John Major 1996.jpg John Major  Wielka Brytania 1 lipca – 31 grudnia 1992
39. Poul Schluter.jpg Poul Schlüter  Dania 1–25 stycznia 1993
40. Flickr - europeanpeoplesparty - EPP and PES PRESIDENTS DEBATE 21.01.2005 (21).jpg Poul Nyrup Rasmussen 25 stycznia – 30 czerwca 1993
41. Jean-Luc Dehaene (speech) cropped.jpg Jean-Luc Dehaene  Belgia 1 lipca – 31 grudnia 1993
42. Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Andreas Papandreu  Grecja 1 stycznia – 30 czerwca 1994
43. Helmut Kohl 1989.jpg Helmut Kohl  Niemcy 1 lipca – 31 grudnia 1994
44. Reagan Mitterrand 1984 (cropped).jpg François Mitterrand  Francja 1 stycznia – 17 maja 1995
45. Jacques Chirac 2.jpg Jacques Chirac 17 maja – 30 czerwca 1995
46. Felipe González 1986 (cropped).jpg Felipe González  Hiszpania 1 lipca – 31 grudnia 1995
47. Lamberto dini pl.jpg Lamberto Dini  Włochy 1 stycznia – 17 maja 1996
48. Romano Prodi in Nova Gorica (2b).jpg Romano Prodi 17 maja – 30 czerwca 1996
49. John Bruton 2011.jpg John Bruton  Irlandia 1 lipca – 31 grudnia 1996
50. Wim Kok 1994.jpg Wim Kok  Holandia 1 stycznia – 30 czerwca 1997
51. Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg Jean-Claude Juncker  Luksemburg 1 lipca – 31 grudnia 1997
52. Tony Blair.jpg Tony Blair  Wielka Brytania 1 stycznia – 30 czerwca 1998
53. Bundeskanzler Viktor Klima.JPG Viktor Klima  Austria 1 lipca – 31 grudnia 1998
54. Gerhardschroeder01.jpg Gerhard Schröder  Niemcy 1 stycznia – 30 czerwca 1999
55. Paavo lipponen 15.1.2002 (cropped).jpg Paavo Lipponen  Finlandia 1 lipca – 31 grudnia 1999
56. António Guterres 2013.jpg António Guterres  Portugalia 1 stycznia – 30 czerwca 2000
57. Jacques Chirac 2.jpg Jacques Chirac  Francja 1 lipca – 31 grudnia 2000
58. Goran Persson, Sveriges statsminister, under nordiskt statsministermotet i Reykjavik 2005.jpg Göran Persson  Szwecja 1 stycznia – 30 czerwca 2001
59. Guy Verhofstadt EP press conference 3.jpg Guy Verhofstadt  Belgia 1 lipca – 31 grudnia 2001
60. Aznar at the Azores, March 17, 2003.jpg José María Aznar  Hiszpania 1 stycznia – 30 czerwca 2002
61. Former Danish Prime Minister Anders Fogh Rasmussen at the Nordic Council Session in Helsinki 2008-10-28.jpg Anders Fogh Rasmussen  Dania 1 lipca – 31 grudnia 2002
62. Konstantinos Simitis 2012-01-23.jpg Kostas Simitis  Grecja 1 stycznia – 30 czerwca 2003
63. Silvio Berlusconi (2010).jpg Silvio Berlusconi  Włochy 1 lipca – 31 grudnia 2003
64. BertieAhernBerlin2007-bis.jpg Bertie Ahern  Irlandia 1 stycznia – 30 czerwca 2004
65. Jan Peter Balkenende 2006.jpg Jan Peter Balkenende  Holandia 1 lipca – 31 grudnia 2004
66. Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg Jean-Claude Juncker  Luksemburg 1 stycznia – 30 czerwca 2005
67. Tony Blair.jpg Tony Blair  Wielka Brytania 1 lipca – 31 grudnia 2005
68. W Schuessel7.jpg Wolfgang Schüssel  Austria 1 stycznia – 30 czerwca 2006
69. Matti Vanhanen 2008.jpg Matti Vanhanen  Finlandia 1 lipca – 31 grudnia 2006
70. Angela Merkel.jpg Angela Merkel  Niemcy 1 stycznia – 30 czerwca 2007
71. José Sócrates.jpg José Sócrates  Portugalia 1 lipca – 31 grudnia 2007
72. Janez Janša.jpg Janez Janša  Słowenia 1 stycznia – 30 czerwca 2008
73. Nicolas Sarkozy.jpg Nicolas Sarkozy  Francja 1 lipca – 31 grudnia 2008
74. Mirek Topolánek.jpg Mirek Topolánek  Czechy 1 stycznia – 8 maja 2009
75. Prime Minister of the Czech Republic Jan Fischer.JPG Jan Fischer 8 maja – 30 czerwca 2009
76. Fredrik Reinfeldt visits Bush at White House, May 15, 2007, cropped to Reinfeldt.jpg Fredrik Reinfeldt  Szwecja 1 lipca – 1 grudnia 2009

Po traktacie lizbońskim (od 2009)[edytuj | edytuj kod]

Lp. Przewodniczący Objęcie urzędu Złożenie urzędu Partia
1. Herman Van Rompuy 675.jpg Herman Van Rompuy 1 grudnia 2009 30 listopada 2014 Europejska Partia Ludowa
Narodowa: CD&V
2. Donald Tusk (cropped).jpg Donald Tusk 1 grudnia 2014 Sprawuje urząd Europejska Partia Ludowa
Narodowa: PO

Przypisy[edytuj | edytuj kod]