Dokudów Pierwszy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°57′6″N 23°12′51″E
- błąd 38 m
WD 51°57'6.1"N, 23°12'51.1"E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Dokudów Pierwszy
wieś
Ilustracja
Kościół św. Praksedy
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat bialski
Gmina Biała Podlaska
Liczba ludności (2011) 281[1][2]
Strefa numeracyjna 83
Kod pocztowy 21-500[3]
Tablice rejestracyjne LBI
SIMC 0010582
Położenie na mapie gminy wiejskiej Biała Podlaska
Mapa konturowa gminy wiejskiej Biała Podlaska, blisko dolnej krawiędzi po prawej znajduje się punkt z opisem „Dokudów Pierwszy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Dokudów Pierwszy”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Dokudów Pierwszy”
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa konturowa powiatu bialskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Dokudów Pierwszy”
Ziemia51°57′06″N 23°12′51″E/51,951667 23,214167
Nieoficjalny herb wsi Dokudów Pierwszy

Dokudów Pierwszywieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Przez miejscowość przepływa Żarnica, niewielka rzeka dorzecza Bugu, lewy dopływ Zielawy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawniej miasto lokowane w 1504 przez Lwa Bohowitynowicza (Bohowityna?) za zgodą króla Aleksandra Jagiellończyka na prawie magdeburskim pod ówczesną nazwą Lewkowo[6]. Znany jest przywilej lokacyjny króla Aleksandra z roku 1504 nadający prawo wolnego jarmarku i prawo budowy zamku na miejscu starego grodziska w widłach Zielawy i Żarnicy[6]. W dokumentach z 1529 roku jest już wymienione miasteczko Dokudów. W XVI w. było ono własnością Bohowitynów i wchodziło w skład dóbr Ortel (Wortel), w 1580 wzmiankowano w nim fundację monasteru[6]. O „horodyszczach“ w rejonie Dokudowa wspominały Akta Grodzkie Brzeskie.W XVI w. w miejscowości funkcjonował prawosławny klasztor[7]. Po zawarciu unii brzeskiej miejscowa ludność, razem z całą diecezją, przeszła do Kościoła unickiego i kolejna świątynia ufundowana w miejscowości, zbudowana w 1692 r., była już cerkwią unicką[8]. Dokudów utracił prawa miejskie przed 1700 rokiem[9]. W 1875, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, dokudowska parafia przeszła do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. XVII-wieczna cerkiew spłonęła całkowicie w 1915. Po tej dacie parafii prawosławnej nie restytuowano. W latach 1928–1932 na miejscu starszej cerkwi zbudowano świątynię neounicką, zaś w 1947 r. przemianowano ją na rzymskokatolicką[8]. We wsi znajduje się również cmentarz, dawniej unicki i prawosławny, obecnie rzymskokatolicki[10].

Utrata praw miejskich na pocz. XIX wieku. W roku 1915 spalony przez wojska rosyjskie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[11] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kaplica przydrożna drewniana, nr rej.: A/93 z 2.10.2003

Znane osoby[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Dokudów Pierwszy[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
1019817 Dubowska część wsi
1019875 Gumna część wsi
1021270 Morgi część wsi
1021300 Ostrów część wsi
1021429 Siedlisko część wsi
1021435 Średni Pas część wsi

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Dokudów Pierwszy w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2018-05-18] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-05-17].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 229 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. a b c Grodzisko, st. 1, Ortel Książęcy Pierwszy - Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2018-10-08] (pol.).
  7. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 25. ISBN 978-83-7431-127-4.
  8. a b red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 53-54.
  9. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 28-29.
  10. Parafia, diecezja.radiopodlasie.pl [dostęp 2017-07-06] (pol.).
  11. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2020-09-30. s. 1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]