Dokudów Pierwszy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dokudów Pierwszy
Herb
Herb Dokudowa
Kościół św. Praksedy
Kościół św. Praksedy
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat bialski
Gmina Biała Podlaska
Liczba ludności (2011) 281[1][2]
Strefa numeracyjna 83
Kod pocztowy 21-500[3]
Tablice rejestracyjne LBI
SIMC 0010582
Położenie na mapie gminy wiejskiej Biała Podlaska
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Biała Podlaska
Dokudów Pierwszy
Dokudów Pierwszy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dokudów Pierwszy
Dokudów Pierwszy
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Dokudów Pierwszy
Dokudów Pierwszy
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Dokudów Pierwszy
Dokudów Pierwszy
Ziemia51°57′06″N 23°12′51″E/51,951667 23,214167

Dokudów Pierwszywieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Przez miejscowość przepływa Żarnica, niewielka rzeka dorzecza Bugu, lewy dopływ Zielawy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawniej miasto lokowane w 1504 przez Lwa Bohowitynowicza (Bohowityna?) za zgodą króla Aleksandra Jagiellończyka na prawie magdeburskim pod ówczesną nazwą Lewkowo[6]. Znany jest przywilej lokacyjny króla Aleksandra z roku 1504 nadający prawo wolnego jarmarku i prawo budowy zamku na miejscu starego grodziska w widłach Zielawy i Żarnicy[6]. W dokumentach z 1529 roku jest już wymienione miasteczko Dokudów. W XVI w. było ono własnością Bohowitynów i wchodziło w skład dóbr Ortel (Wortel), w 1580 wzmiankowano w nim fundację monasteru[6]. O „horodyszczach“ w rejonie Dokudowa wspominały Akta Grodzkie Brzeskie.W XVI w. w miejscowości funkcjonował prawosławny klasztor[7]. Po zawarciu unii brzeskiej miejscowa ludność, razem z całą diecezją, przeszła do Kościoła unickiego i kolejna świątynia ufundowana w miejscowości, zbudowana w 1692 r., była już cerkwią unicką[8]. Dokudów utracił prawa miejskie przed 1700 rokiem[9]. W 1875, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, dokudowska parafia przeszła do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. XVII-wieczna cerkiew spłonęła całkowicie w 1915. Po tej dacie parafii prawosławnej nie restytuowano. W latach 1928–1932 na miejscu starszej cerkwi zbudowano świątynię neounicką, zaś w 1947 r. przemianowano ją na rzymskokatolicką[8]. We wsi znajduje się również cmentarz, dawniej unicki i prawosławny, obecnie rzymskokatolicki[10].

Utrata praw miejskich na pocz. XIX wieku. W roku 1915 spalony przez wojska rosyjskie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[11] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kaplica przydrożna drewniana, nr rej.: A/93 z 2.10.2003

Znane osoby[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Dokudów Pierwszy[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
1019817 Dubowska część wsi
1019875 Gumna część wsi
1021270 Morgi część wsi
1021300 Ostrów część wsi
1021429 Siedlisko część wsi
1021435 Średni Pas część wsi

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-05-17].
  3. Poczta polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. a b c Grodzisko, st. 1, Ortel Książęcy Pierwszy - Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2018-10-08] (pol.).
  7. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 25. ISBN 978-83-7431-127-4.
  8. a b red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 53-54.
  9. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 28-29.
  10. Parafia, diecezja.radiopodlasie.pl [dostęp 2017-07-06] (pol.).
  11. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2018-09-30. s. 1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]