Wohyń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wohyń
Herb
Herb Wohynia
Kościół par. pw. św. Anny Samotrzeciej
Kościół par. pw. św. Anny Samotrzeciej
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat radzyński
Gmina Wohyń
Liczba ludności 2000
Strefa numeracyjna (+48) 83
Kod pocztowy 21-310
Tablice rejestracyjne LRA
SIMC 0022527
Położenie na mapie gminy Wohyń
Mapa lokalizacyjna gminy Wohyń
Wohyń
Wohyń
Położenie na mapie powiatu radzyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu radzyńskiego
Wohyń
Wohyń
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Wohyń
Wohyń
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wohyń
Wohyń
Ziemia51°45′23″N 22°47′06″E/51,756389 22,785000

Wohyń – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Wohyń, ok. 10 km od Radzynia Podlaskiego.

Wohyń położony był w drugiej połowie XVI wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego[1]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Wohyń.

Historia[edytuj]

Początkowe dzieje Wohynia związane są z postacią Leszka Czarnego i końcem XIII w. W 1519 r. król Zygmunt I Stary nadał osadzie pierwsze przywileje, rozszerzając je następnie w 1522 r. Zgodnie z tymi nadaniami miasto miało rządzić się według prawa magdeburskiego. "Na wieczne czasy" król pozwalał handlować wszystkim przyjeżdżającym do miasta za odpowiednią opłatą. Targ miał się odbywać w dzień sobotni, a jarmark na św. Michała i św. Jędrzeja.

W 1555 r. król Polski, wielki książę litewski Zygmunt II August zatwierdził przywileje nadane miastu dotychczas przez jego ojca i nadał Wohyniowi nowe przywileje. Król nadał miastu herb "Rak" "do pieczętowania i używania we wszelkich miejskich potrzebach" oraz prawo do urządzania jarmarku na dzień św. Krzyża.

W połowie XVI w. Wohyń był miastem królewskim w ziemi brzeskiej Wielkiego Księstwa Litewskiego leżącym na pograniczu z Koroną (w sąsiedztwie ziemi chełmskiej). Nieduże miasto w układzie sześciu ulic (Rynek, Nad Stawami, Ku Parczewowi, Gościniec Łukowski, Kowalska i Średnia) posiadało centralnie położony rynek, liczyło 370 domów i ok. 2300 mieszkańców. Wohyń zajmował wówczas powierzchnię 167 włók chełmińskich (tj. ok. 2800 ha) i przynosił dochód w wysokości 550 florenów polskich. Wohyń był miastem znaczącym jak na ówczesne czasy. W mieście miał siedzibę starosta wohyński Eustachy Wołłowicz (kasztelan trocki, fundator dworu królewskiego w Wohyniu), zaś bezpośrednio przez zawarciem unii lubelskiej miasto było miejscem zjazdu szlachty litewskiej.

Wielokrotnie niszczone i odbudowywane miasto nierozerwalnie dzieliło swe losy z tą częścią kraju. Razem z innymi miastami Podlasia Wohyń utracił prawa miejskie w 1870 r. licząc wówczas 254 domy z 2145 mieszkańcami, wśród których 55% było Polakami a 44% Żydami, resztę stanowiła ludność pochodzenia rosyjskiego i niemieckiego. Dochód Wohynia w 1867 r. wynosił 392 ruble. Największa liczba ludności zamieszkiwała Wohyń w 1914 r., który liczył wówczas 3968 mieszkańców.

W dwudziestoleciu międzywojennym Wohyń był tzw. osadą miejską w powiecie radzyńskim liczącą ok. 2600 mieszkańców. Targi odbywały się co czwartek, a raz w miesiącu jarmark. Silnie rozwinięte było rzemiosło, handel i usługi prowadzone w znacznej mierze przez ludność pochodzenia żydowskiego. Na zarejestrowanych w 1928 r. ok. 90 podmiotów gospodarczych powyżej 80% właścicielami byli Żydzi, np. krawcy wohyńscy to: H. Altbier, U. Ejdelman, S. Grabarz, D. Gerszman, Sz. Mleczak, B.,H. i M. Pejsachowiczowie, S. Rojzman, L. Rozencweig, L. Rozmaryn, H. Szafirsztejn, A. Tenenbaum. Jedny z nielicznych w 20% stawce podmiotów gospodarczych był znany i ceniony polski mistrz stolarski Seweryn Trochimiak.

W 1939 r. Wohyń został zbombardowany przez lotnictwo niemieckie. Bezpośrednią przyczyną nalotu było poszukiwanie i chęć zniszczenia miejsca postoju 55 Samodzielnej Eskadry Bombowej. Eskadra ta mająca swe stałe bazy w Lidzie na Wileńszczyźnie już 31 sierpnia 1939 r. przybyła na lotnisko polowe w Maryninie koło Radzynia Podlaskiego, skąd w pierwszych dniach wojny wykonała szereg nękających nalotów na nacierające wojska niemieckie tracąc przy tym 3 samoloty i 9 ludzi. Obrona plot. lotniska zestrzeliła 1 Heinkla He 111. W odwecie Luftwaffe wykonała 9 września szereg nalotów na pobliskie miejscowości, wśród których był i Wohyń. Zginęło wówczas kilkunastu mieszkańców. Na cześć ofiar plac w centrum miejscowości otrzymał nazwę plac 9 Września 1939 r.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Национальный атлас Беларуси, Mińsk 2002, s. 266-267.