Bobrowniki (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie lubelskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Bobrowniki
Herb
Herb Bobrownik
Kościół w Bobrownikach
Kościół w Bobrownikach
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat rycki
Gmina Ryki
Wysokość 115 m n.p.m.
Liczba ludności 610
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 08-500[1]
Tablice rejestracyjne LRY
SIMC 0390449
Położenie na mapie gminy Ryki
Mapa lokalizacyjna gminy Ryki
Bobrowniki
Bobrowniki
Położenie na mapie powiatu ryckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ryckiego
Bobrowniki
Bobrowniki
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Bobrowniki
Bobrowniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bobrowniki
Bobrowniki
Ziemia51°32′54″N 21°55′56″E/51,548333 21,932222

Bobrowniki – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ryki, leżąca tuż przy ujściu rzeki Wieprz do Wisły.

Bobrowniki uzyskały lokację miejską w 1485 roku, zdegradowane w 1869 roku[2]. Prywatne miasto szlacheckie położone było w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej w województwie sandomierskim[3]. Miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie żelechowskim, obwodzie łukowskim województwa podlaskiego[4]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Bobrowniki są siedzibą rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Bobrowniki[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0390455 Budzyń część wsi
0390461 Podwiatraki część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze ślady osadnictwa na tym terenie, odkryte podczas prac ziemnych prowadzonych w 1953 r., pochodzą z epoki żelaza (I wiek p.n.e. – III wiek n.e.). Znaleziono wówczas 93 groby popielcowe. Znajdowały się w nich też znaczne ilości broni i narzędzi pracy oraz skromne ozdoby.

Powstanie osady o nazwie Bobrowniki związane jest z panowaniem pierwszych Piastów i wzniesieniem grodu sieciechowskiego, któremu podlegała ta wieś. Dozorcy żeremi bobrów, mających nad Wieprzem swoje siedlisko, musieli mieszkać w niedalekiej od nich odległości. Mówiono o nich często, że są bobrownikami, stąd później nazwano tak miejscowość.

Pierwsza wzmianka o Bobrownikach pochodzi z 1375 r. Leżąca wówczas na polsko-litewskim pograniczu wieś była często niszczona przez powtarzające się najazdy Jaćwingów, Litwinów, Rusinów i Tatarów. W tym okresie przez Bobrowniki prowadził bursztynowy szlak handlowy[potrzebny przypis], który rozpoczynał się w Kaffie nad Morzem Czarnym, a kończył się nad Bałtykiem. Położenie Bobrownik na ważnym szlaku handlowym sprawiło, że w 2 połowie XV w. ich ówczesny właściciel, Stanisław Tarło, prowadził u króla Kazimierza Jagiellończyka starania o nadania tej miejscowości praw miejskich. 25 lipca 1485 roku ogłoszono akt lokacyjny, przyznający miejscowej ludności wszystkie przywileje z tym związane i oparte na prawie magdeburskim. Historycznie miejscowość położona jest na ziemi stężyckiej w województwie sandomierskim w Małopolsce.

Największy rozkwit Bobrownik nastąpił około 1660 roku, kiedy to miasto liczyło ok. 2 tysiące mieszkańców. Jego dalszy rozwój zahamowała jednak m.in. epidemia cholery, która wybuchła w latach 1780 – 85. Zmarło wówczas prawie 1600 osób.

W 1827 liczyły sobie 787 mieszkańców w 128 domostwach. Do 1859 liczba mieszkańców wzrosła do 1258 (w 127 domach). W mieście istniały warsztaty tkackie i huta szkła. Pod miastem - fabryka krochmalu i świec woskowych.

Dużo na znaczeniu straciły też Bobrowniki w 1840 roku, kiedy to w pobliskim Dęblinie wybudowano twierdzę zwaną Iwanogrodem. Spowodowało to odpływ miejscowej ludności do powstałej tam przyfortecznej osady, która stała się prężnym ośrodkiem handlowym, przejmując tę rolę właśnie od Bobrownik. Wynikiem tej zmiany była utrata praw miejskich, co oficjalnie nastąpiło po powstaniu styczniowym.

Dzisiejsze Bobrowniki nie przypominają już aglomeracji miejskiej. Zachował się co prawda Rynek, ale tylko w nazwie. Wiele informacji na temat historii miejscowości znaleźć można w dwóch monografiach o Bobrownikach. Pierwsza została wydana w roku 1985, w 500-lecie istnienia miejscowości. Druga z okazji nadania Szkole Podstawowej imienia marszałka Józefa Piłsudskiego. Wydarzenie to miało miejsce w 2008 roku.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytkiem, którym Bobrowniki mogą się poszczycić, jest ponad 500-letni kościół o wystroju barokowym. W 1988 r. wydano pamiątkowy medal z okazji 500-lecia Bobrownik. Do zabytków zalicza się także cmentarze: parafialny i żydowski kirkut. W Bobrownikach znajduje się także pomnik z popiersiem Józefa Piłsudkiego, a także pomnik ku czci żołnierzy Armii Krajowej

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 20-21.
  3. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapy, plany, Warszawa 1993, k. 3
  4. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 27.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. GUS. Rejestr TERYT

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]