Komarów-Osada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Komarów-Osada
Kościół w Komarowie
Kościół w Komarowie
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat zamojski
Gmina Komarów-Osada
Liczba ludności (2011) 899[1]
Strefa numeracyjna 84
Kod pocztowy 22-435[2]
Tablice rejestracyjne LZA
SIMC 0890726
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Komarów-Osada
Komarów-Osada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Komarów-Osada
Komarów-Osada
Ziemia 50°37′43″N 23°28′19″E/50,628611 23,471944

Komarów-Osadawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Komarów-Osada[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Komarów-Osada. stanowi także sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Komarów-Osada[5].

Geografia[edytuj]

Zarówno Komarów-Osada, jak i gmina Komarów-Osada leżą na pograniczu trzech krain geograficznych: Grzędy Sokalskiej, Kotliny Hrubieszowskiej i Padołu Zamojskiego. Sama miejscowość jest też niejako granicą między pierwszą z nich – pagórkowatą i pozostałymi – płaskimi. W pobliżu Komarowa przepływa rzeka Sieniocha – dopływ Huczwy, do której uchodzi wiele drobnych cieków wodnych.

Klimat można określić jako umiarkowany ciepły przejściowy z cechami kontynentalnego. Lata są dość gorące, a zimy mroźne. Opady wynoszą ok. 600 mm rocznie.

Gospodarka[edytuj]

W okresie PRL-u funkcjonowały tu niewielkie zakłady przemysłowe, takie jak mleczarnia lub filia Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku. Obecnie jest to wieś o charakterze typowo rolniczym, działają tu też małe firmy usługowe (sklepy, apteki).

W okolicy Komarowa-Osady odkryto w latach 70. XX wieku złoża gazu ziemnego. Obszar gminy znajduje się na terenie Lubelskiego Zagłębia Węglowego.

Historia[edytuj]

Komarów – od roku 1870 Komarów-Osada, siedziba gminy. Niegdyś zwana także Komorów. Pierwsza wzmianka o wsi, położonej nad rzeczką Jarochą, pochodzi z roku 1435, należała wówczas do Wawrzyńca z Komorowa. W roku 1531 wieś tą w staropolskim powiecie grabowieckim posiadał niezbyt zamożny ród Komorowskich herbu Korczak. W 1564 r. na 12,75 łanach (214, 2 ha) gruntów siedzieli drobni szlachcice: Ambroży, Andrzej, Jan, Mateusz, dwaj Stanisławowie i Walenty Komorowscy. Do Komorowskich należy jeszcze w XVII wieku, po czym w początkach XVIII stulecia wieś znalazła się w posiadaniu Michała Wielhorskiego, a od 1747 r. hrabiów Mierów, następnie rodu Węglińskich. W połowie XVIII w. Komorów był własnością, Jana Miera (Jan von Mier) kasztelana inflanckiego, który wystawił tu kościół a raczej kaplicę drewnianą co stało się około 1750 roku. Przed rokiem 1864 miasto należy już do Walentego Gołuchowskiego, po czym (po 1864) zostało miastem rządowym[6].

 Zobacz więcej w artykule Mier Hrabia, w sekcji Szlechectwo Mierów.

Komorów uzyskał prawa miejskie w I połowie XVIII stulecia (prawdopodobnie w latach 1748–1750 r.) za staraniem ówczesnych dziedziców Mierów (Jana von Mier). Pozostawało miastem do 1868 roku. Według Ewarysta Kuropatnickiego w 1786 r. było to „hutą szklaną miasto sławne”. Według spisu z 1827 r. znajdowało się tu 206 domów oraz 1354 mieszkańców[7], zaś w 1880 r. już 232 domy (w tym 12 murowanych) i 2431 mieszkańców, w tym 852 katolików, 111 prawosławnych (unitów) i aż 1468 Żydów[6].

Spis powszechny z 1921 roku pokazał w osadzie 2895 mieszkańców, w tym 1.752 Żydów i 28 Ukraińców[8].

Relacja Verdmona z 1902 r. mówi o Komarowie następująco: „...osada brudna, błotnista, nie posiadająca nawet drewnianych chodników; przedmieścia zabudowane są schludniej przez chrześcijan. Rozwinięte tu jest znacznie bednarstwo, którego wyrobami zasilany jest cały powiat (tomaszowski). Mieszczanie są tu światli, pracowici i trzeźwi „. Inna zaś, współczesna poprzedniej, stwierdza.: „Ludność pracowita, dbająca o oświatę, oddaje się rolnictwu i rzemiosłom. Jarmarki tutejsze są licznie nawiedzane”[6].

Bitwy w okolicach Komarowa

W XX stuleciu w okolicach Komarowa rozegrały się dwie duże bitwy. Pierwsza z nich z okresu I Wojny Światowej rozegrała się od 23 sierpnia do 1 września 1914 r., kiedy wojska austro-węgierskie pokonały armię rosyjską.

Druga natomiast to słynna zwycięska bitwa w sierpniu 1920 r. pomiędzy wojskami polskimi pod dowództwem Juliusza Rómmla a bolszewicką I Armią Konną Siemiona Budionnego

W okresie międzywojennym Komarów pełnił rolę siedziby gminy (w ówczesnym powiecie tomaszowskim) o obszarze 10 166 ha mającej ludności 12 892 osób.

Podczas okupacji hitlerowskiej osada była dwukrotnie (14 grudnia 1942 i 17 stycznia 1943 r.) pacyfikowana. W obu łącznie zginęło 51 osób, w tym 16 kobiet i 3 dzieci. Spłonęło kilka zabudowań. Komarów został wysiedlony przez Niemców w grudniu 1942 r. Ludność polską wywieziono do obozu w Zamościu, zaś w jej miejsce przywieziono Niemców z Besarabii i Chorwacji.

Prawa miejskie Komarów stracił w 1868 roku, w latach 19041911 wybudowano tu neogotycki kościół pw. Świętej Trójcy według projektu Kazimierza Skórewicza.

Z Komarowa-Osady pochodzą dwaj dowódcy Armii Krajowej, majorowie Zenon Jachymek ps. „Wiktor” i Hieronim Białowolski. Walczyli oni zarówno z niemieckim okupantem, jak i UPA po 1944 roku. Major Jachymek był po wojnie skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci. Z powodu złego stanu zdrowia został zwolniony w 1956 roku, po dojściu do władzy Władysława Gomułki

Przypisy

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-08-30].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2016-02-29].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Jednostki pomocnicze gminy Komarów-Osada. Urząd Gminy Komarów-Osada. [dostęp 2016-08-25].
  6. a b c Słownik historyczny województwa Zamojskiego. [dostęp 2016-08-16].
  7. Tabela. Tabela miast, wsi, osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożone w biurze Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji, t. I-II, W. 1827.. „Centralna Biblioteka Statystyczna”. A-Ł (Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego), s. 288, 1827. Warszawa. 
  8. Spis 1921. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV,Województwo lubelskie, Warszawa 1924.. . [dostęp 2016-08-30]. 

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]