Jeziorzany (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Inne miejscowości o nazwie Jeziorzany.
Jeziorzany
Herb
Herb Jeziorzan
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat lubartowski
Gmina Jeziorzany
Liczba ludności (2011) 761[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 21-146[2]
Tablice rejestracyjne LLB
SIMC 0381812
Położenie na mapie gminy Jeziorzany
Mapa lokalizacyjna gminy Jeziorzany
Jeziorzany
Jeziorzany
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jeziorzany
Jeziorzany
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Jeziorzany
Jeziorzany
Położenie na mapie powiatu lubartowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubartowskiego
Jeziorzany
Jeziorzany
Ziemia51°36′08″N 22°16′37″E/51,602222 22,276944

Jeziorzany (do 1965 Łysobyki, do ok. 1564 Przetoczno) – wieś sołecka[3] (dawniej miasto) we wschodniej Polsce, siedziba gminy Jeziorzany[4][5] i parafii Trójcy Świętej. Położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w Pradolinie Wieprza, na wyspie utworzonej przez Wieprz.

Jeziorzany uzyskały lokację miejską w 1498, zdegradowane w 1869[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

3 lutego 1498, na prośbę wojewody lubelskiego Mikołaja z Ostrowa, Jan I Olbracht wydał przywilej lokacyjny miasta Przetoczno. Późniejsze kłopoty finansowe założyciela sprawiły, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane. Powrócono do niego dopiero w latach 30. XVI wieku, kiedy te tereny przeszły w posiadanie rodziny Zbąskich herbu Nałęcz. Łukasz Zbąski w 1530 zwrócił się do Zygmunta I Starego o potwierdzenie poprzedniego przywileju. Nowy dokument ogłoszony został w 1533. Około 1564, miasto zmieniło nazwę na Łysobyki i funkcjonowało do 1869, kiedy to zostało ukazem carskim pozbawione praw miejskich. Podczas powstania listopadowego w 1831, wojska polskie pod dowództwem gen. Antoniego Jankowskiego stoczyły tutaj bitwę z Rosjanami, która przeszła do historii jako wyprawa łysobycka. W czasie I wojny światowej Łysobyki były miejscowością przygraniczną, ponieważ Wieprz wyznaczał granicę niemieckiej i austriackiej strefy okupacyjnej. Podczas bitwy pod Kockiem stacjonowała tutaj 13 Dywizja Piechoty Zmotoryzowana III Rzeszy.

W miejscowości urodził się ks. Stanisław Płodzień (1913–1962), prorektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i dziekan Wydziału Prawa Kanonicznego KUL[7].

27 listopada 1965 nazwa miejscowości została oficjalnie zmieniona na Jeziorzany[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zachowany XVI-wieczny układ ulic, z zabudową składającą się z drewnianych domów ze zdobionymi okiennicami i gankami usytuowanymi szczytami do drogi. W miejscowości znajduje się również murowany Kościół Trójcy Świętej z 1782.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-04-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2016-02-29].
  3. Jednostki pomocnicze gminy Jeziorzany. Urząd Gminy Jeziorzany. [dostęp 2016-04-15].
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29]. 
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 36-37.
  7. U nas w Jeziorzanach. echokatolickie.pl, 30 czerwca 2011. [dostęp 2018-12-28].
  8. Zarządzenie nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1965 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości (M.P. z 1965 r. nr 67, poz. 382, s. 750).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Panorama rzeki Wieprz w Jeziorzanach.