Jeziorzany (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jeziorzany
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat lubartowski
Gmina Jeziorzany
Liczba ludności (2011) 761[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 21-146[2]
Tablice rejestracyjne LLB
SIMC 0381812
Położenie na mapie gminy Jeziorzany
Mapa konturowa gminy Jeziorzany, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Jeziorzany”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Jeziorzany”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Jeziorzany”
Położenie na mapie powiatu lubartowskiego
Mapa konturowa powiatu lubartowskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Jeziorzany”
Ziemia51°36′08″N 22°16′37″E/51,602222 22,276944

Jeziorzany (do 1965 Łysobyki, do ok. 1564 Przetoczno[3]) – wieś sołecka[4] (dawniej miasto) we wschodniej Polsce, siedziba gminy Jeziorzany[5][6] i parafii Trójcy Świętej. Położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w Pradolinie Wieprza, na wyspie utworzonej przez Wieprz.

Jeziorzany uzyskały lokację miejską w 1498, zdegradowane w 1869[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

3 lutego 1498, na prośbę wojewody lubelskiego Mikołaja z Ostrowa, Jan I Olbracht wydał przywilej lokacyjny miasta Przetoczno. Późniejsze kłopoty finansowe założyciela sprawiły, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane. Powrócono do niego dopiero w latach 30. XVI wieku, kiedy te tereny przeszły w posiadanie rodziny Zbąskich herbu Nałęcz. Łukasz Zbąski w 1530 zwrócił się do Zygmunta I Starego o potwierdzenie poprzedniego przywileju. Nowy dokument ogłoszony został w 1533. Około 1564, miasto zmieniło nazwę na Łysobyki i funkcjonowało do 1869, kiedy to zostało ukazem carskim pozbawione praw miejskich. Podczas powstania listopadowego w 1831, wojska polskie pod dowództwem gen. Antoniego Jankowskiego stoczyły tutaj bitwę z Rosjanami, która przeszła do historii jako wyprawa łysobycka. W czasie I wojny światowej Łysobyki były miejscowością przygraniczną, ponieważ Wieprz wyznaczał granicę niemieckiej i austriackiej strefy okupacyjnej. Podczas bitwy pod Kockiem stacjonowała tutaj 13 Dywizja Piechoty Zmotoryzowana III Rzeszy.

W miejscowości urodził się ks. Stanisław Płodzień (1913–1962), prorektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i dziekan Wydziału Prawa Kanonicznego KUL[8].

27 listopada 1965 nazwa miejscowości została oficjalnie zmieniona na Jeziorzany[9].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zachowany XVI-wieczny układ ulic, z zabudową składającą się z drewnianych domów ze zdobionymi okiennicami i gankami usytuowanymi szczytami do drogi. W miejscowości znajduje się również murowany Kościół Trójcy Świętej z 1782.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-04-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 400 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. M.P. 1965 nr 67 poz. 382
  4. Jednostki pomocnicze gminy Jeziorzany. Urząd Gminy Jeziorzany. [dostęp 2016-04-15].
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29]. 
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 36-37.
  8. U nas w Jeziorzanach. echokatolickie.pl, 30 czerwca 2011. [dostęp 2018-12-28].
  9. Zarządzenie nr 63 Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1965 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw niektórych miejscowości (M.P. z 1965 r. nr 67, poz. 382, s. 750).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Panorama rzeki Wieprz w Jeziorzanach.