Duchowieństwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Duchowny)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Duchowieństwo
Grupa belgijskich biskupów katolickich (2007)

Duchowieństwo, in. kler (łac. clerus, z gr. kléros) – ogół duchownych danego Kościoła lub wspólnoty religijnej[1].

Pojęcie stanu duchownego powstało w prawie wyznaniowym, które zazwyczaj odróżnia duchowieństwo, czyli kler (gr. kléros ‘udział’), od wiernych, czyli laikatu (gr. laos ‘lud’).

Kościół katolicki[edytuj | edytuj kod]

W Kościele katolickim duchownym jest ten, który przyjął święcenia, czyli diakon, prezbiter i biskup. Zakonnicy, którzy nie przyjęli święceń kapłańskich, określani są poprawnie jako osoby konsekrowane. Tak więc osoba zakonna może być osobą konsekrowaną nienależącą do stanu duchownego lub należeć do obu tych stanów jednocześnie.

Z tego punktu widzenia rozróżnia się duchowieństwo zakonne (łac. clerici seculares – osoby duchowne, które złożyły równocześnie śluby zakonne) i duchowieństwo diecezjalne (inaczej: duchowieństwo świeckie; łac. clerici regulares – osoby duchowne, które nie złożyły ślubów zakonnych).

Osobami konsekrowanymi są także członkowie instytutów świeckich, którzy jednak z definicji – jako konsekrowane osoby świeckie – nie mogą być osobami duchownymi.

Historia w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Jako stan społeczny (a więc w innym sensie) duchowieństwo wyodrębniło się w Polsce w XIII wieku, kiedy arcybiskup Henryk Kietlicz uzyskał od książąt piastowskich przywileje borzykowski (1210) i wolborski (1215), nadające immunitety sądowy i podatkowy dobrom kościelnym. Tym samym Kościół w Polsce wyodrębnił się spod władzy książąt, zwolniony z podatków na rzecz państwa i poddany wyłącznie własnym sądom kościelnym. W średniowieczu duchowieństwo miało największy bezpośredni wpływ na ludność danego państwa, a pośredni poprzez papieża i biskupów na króla i władców tego kraju. Przykładem może być pełnienie przez prymasa urzędu interrexa. Od innych średniowiecznych stanów różnił się tym, że był zasilany wyłącznie przez osoby z innych stanów, a to ze względu na obowiązujący w Kościele rzymskokatolickim celibat.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. duchowieństwo (pol.). sjp.pwn.pl. [dostęp 2015-02-17].