Grzyby chronione w Polsce

Lista stanowi zestawienie gatunków grzybów objętych ścisłą i częściową ochroną gatunkową w Polsce. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. Nazwy naukowe i systematyka były podawane w oparciu o „Krytyczną listę wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski” Władysława Wojewody z 2003 roku, która posługiwała się nieaktualnymi nawet jak na czas wprowadzenia rozporządzenia nazwami naukowymi. Przykładem jest borowik królewski (dawniej Boletus regius, obecnie Butyriboletus regius), do którego odnosił się termin "borowik żółtobrązowy podgatunek królewski (Boletus appendiculatus ssp. regius). Od podzielenia rodzaju borowik (Boletus) na inne, żaden z 3 ściśle chronionych borowików nie ma odpowiedniej nazwy w rozporządzeniu.

Nazwy łacińskie i polskie na podstawie rozporządzenia.

Gatunki dziko występujących grzybów objęte ochroną ścisłą

Diplocystidiaceae

• promieniak wilgociomierz (Astraeus hygrometricus)

obrzękowcowate (Physalacriaceae)

• podopieńka torfowiskowa (Desarmillaria ectypa)
• żyłkowiec różowawy (Rhodotus palmatus)

Sarcosomataceae

• dzbankówka kulista (Sarcosoma globosum)

boczniakowate (Pleurotaceae)

• boczniak mikołajkowy (Pleurotus eryngii)

borowikowate (Boletaceae)

• gorzkoborowik korzeniasty (Caloboletus radicans)
• krwistoborowik szatański (Rubroboletus satanas)
• borowik żółtobrązowy podgat. królewski (Boletus appendiculatus subsp. regius)

czarkowate (Sarcoscyphaceae)

• czareczka długotrzonkowa (Microstoma protracta)
• czarka jurajska (Sarcoscypha jurana)

dwupierścieniowate (Biannulariaceae)

• dwupierścieniak cesarski (Catathelasma imperiale)

gwiazdoszowate (Geastraceae)

• gwiazda wieloporowata (Myriostoma coliforme)
• gwiazdosz baryłkowaty (Geastrum lageniforme)
• gwiazdosz angielski (Geastrum berkeleyi)
• gwiazdosz bury (Geastrum elegans)
• gwiazdosz malutki (Geastrum schmidelii)
• gwiazdosz kwiatuszkowaty (Geastrum floriforme)
• gwiazdosz szorstki (Geastrum campestre)
• gwiazdosz węgierski (Geastrum hungaricum)
• gwiazdosz workowaty (Geastrum saccatum)
• gwiazdosz wzniesiony (Geastrum fornicatum)

kolcownicowate (Bankeraceae)

• kolczakówka dołkowana (Hydnellum scrobiculatum)
• kolczakówka kasztanowata (Hydnellum ferrugineum)
• kolczakówka niebieskawa (Hydnellum caeruleum)
• kolczakówka piekąca (Hydnellum peckii)
• kolczakówka pomarańczowa (Hydnellum aurantiacum)
• kolczakówka strefowana (Hydnellum concrescens)
• kolczakówka wonna (Hydnellum suaveolens)
• kolczakówka żółtobrązowa (Hydnellum compactum)
• kolczakówka fiołkowa (Hydnellum ioeides)
• kolczakówka białobeżowa (Hydnellum underwoodii)
• kolczakówka sinostopa (Hydnellum glaucopus)
• kolczakówka szorstka (Hydnellum scabrosum)
• szaraczek sosnowy (Boletopsis grisea)

kustrzebkowate (Pezizaceae)

• koronica ozdobna (Sarcosphaera coronaria)

maślakowate (Suillaceae)

• maślak trydencki (Suillus tridentinus)

pieczarkowate (Agaricaceae)

• berłóweczka czeska (Tulostoma kotlabae)
• berłóweczka łuskowata (Tulostoma squamosum)
• berłóweczka rudawa (Tulostoma melanocyclum)

pniarkowate (Fomitopsidaceae)

• wonnoporka białobrązowa (Anthoporia albobrunnea)
• pniarek lekarski (Fomitopsis officinalis)
• pomarańczowiec bladożółty (Pycnoporellus alboluteus)
• porojęzyk dębowy (Piptopurs quercinus)
• późnoporka czerwieniejąca (Amylocystis lapponicus)

powłocznikowate (Corticiaceae)

• drzewkopowłocznik białofioletowy (Dendrocorticium polygonioides)

smardzowate (Morchellaceae)

• krążkówka żyłkowana (Disciotis venosa)

soplówkowate (Hericiaceae)

• soplówka jeżowata (Hericium erinaceum)

tęgoskórowate (Sclerodermataceae)

• tęgoskór korzeniasty (Scleroderma septentrionale)

truflowate (Tuberaceae)

• trufla wgłębiona (Tuber mesentericum)

wodnichowate

• stożkownica czapeczkowata (Porpolomopsis calyptriformis)

żagwiowate (Polyporaceae)

• miękusz szafranowy (Hapalopilus croceus)
• szkieletnica wonna (Skeletocutis odora)
• czarnostopka korzonkowa (Picipes rhizophilus)

Gatunki dziko występujących grzybów objęte ochroną częściową

borowikowate (Boletaceae)

• borowikowiec tęgoskórowy (Pseudoboletus parasiticus)
• poroblaszek żółtoczerwony (Phylloporus rhodoxanthus)
• szyszkowiec łuskowaty (Strobilomyces strobilaceus)

patyczniaki (Leotiomycetes)

• lipnik lepki (Holwaya mucida)

dzwonkówkowate (Entolomataceae)

• dzwonkówka torfiasta (Entoloma sphagnorum)
• dzwonkówka bagienna (Entoloma cuspidiferum)
• dzwonkówka ciemniejąca (Entoloma turci)
• dzwonkówka szarofioletowa (Entoloma bloxamii)

gąskowate (Tricholomataceae)

• białokrowiak trójbarwny (Leucopaxillus compactus)
• gąska pomarańczowa (Tricholoma aurantium)

gołąbkowate (Russulaceae)

• mleczaj strefowany (Lactarius zonarioides)
• mleczaj żółtofioletowy (Lactarius repraesentaneus)

gwiazdoszowate (Geastraceae)

• gwiazdosz brodawkowy (Geastrum corollinum)
• gwiazdosz czteropromienny (Geastrum quadrifidum)

jodłownicowate (Bondarzewiaceae)

• jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica)

krążkownicowate (Discinaceae)

• piestrzenica wzniesiona (Neogyromitra grandis)
• piestrzenica pośrednia (Gyromitra ambigua)

kruchaweczkowate (Psathyrellaceae)

• kruchaweczka plamista (Psathyrella maculata)
• kruchaweczka meduzogłowa (Psathyrella caput-medusae)

lakownicowate (Ganodermataceae)

• lakownica żółtawa (Ganoderma lucidum)

łęgotowate (Geoglossaceae)

• małozorek zielony (Microglossum viride)
• włosojęzyk szorstki (Trichoglossum hirsutum)

maślakowate (Suillaceae)

• borowiczak dęty (Boletinus cavipes)
• maślak błotny (Suillus flavidus)
• maślak syberyjski (Suillus sibiricus)

ozorkowate (Fistulinaceae)

ozorek dębowy (Fistulina hepatica)

pieczarkowate (Agaricaceae)

• kurzawka bagienna (Bovista paludosa)

pierścieniakowate (Strophariaceae)

• łuskwiak włóknistołuskowaty (Pholiota heteroclita)
• polownica południowa (Cyclocybe cylindracea)

pniarkowate (Fomitopsidaceae)

• jamkówka kurczliwa (Antrodia ramentacea)
• pniareczka różowa (Rhodofomes roseus)
• żagwica listkowata (Grifola frondosa)

siatkoblaszkowate (Gomphaceae)

• buławka obcięta (Clavariadelphus truncatus)
• buławka pałeczkowata (Clavariadelphus pistillaris)
• buławka spłaszczona (Clavariadelphus ligula)
• siatkoblaszek maczugowaty (Gomphus clavatus)

siedzuniowate (Sparassidaceae)

• siedzuń dębowy (Sparassis brevipes)

skórnikowate (Stereaceae)

• tarczóweczka wielkozarodnikowa (Aleurocystidiellum subcruentatum)

smardzowate (Morchellaceae)

• naparstniczka czeska (Verpa bohemica)
• naparstniczka stożkowata (Verpa conica)
• smardz grubonogi (Morchella crassipes) – chronione są okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni
• smardz półwolny (Morchella gigas) – chronione są okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni
• smardz wyniosły (Morchella elata) – chronione są okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni

soplówkowate (Hericiaceae)

• soplówka bukowa (Hericium coralloides)
• soplówka jodłowa (Hericium alpestre)

szczeciniakowate (Hymenochaetaceae)

• błyskoporek podkorowy (Inonotus obliquus)

Auriculariomycetidae

• płomyczka galaretowata (Guepinia helvelloides)

wodnichowate (Hygrophoraceae)

• wilgotnica cytrynowozielonawa (Hygrocybe citrinovirens)
• wilgotnica okazała (Hygrocybe splendidissima)
• wilgotnica ozdobna (Hygrocybe aurantiosplendens)
• kopułka sklepiona (Cuphophyllus fornicatus)
• wilgotnica włoska (Hygrocybe reidii)
• wilgotnica zasadowa (Hygrocybe ingrata)
• wodnicha atramentowa (Hygrophorus atramentosus)
• wodnicha brunatnobiała (Hygrophorus latitabundus)
• wodnicha kozia (Hygrophorus erubescens)
• wodnicha odymiona (Hygrophorus camarophyllus)
• wodnicha oliwkowobrązowa (Hygrophorus persoonii)
• wodnicha zaróżowiona (Hygrophorus erubescens)

zasłonakowate (Cortinariaceae)

• zasłonak słomkowożółty (Cortinarius elegantior)

żagwiowate (Polyporaceae)

• żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus)

Gatunki dawniej chronione, od 2014 wyłączone z ochrony

• berłóweczka zimowa (Tulostoma brumale)
• masłoborowik królewski (Butyriboletus regius)
• czarka austriacka (Sarcoscypha austriaca)
• czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea)
• gąska wielka (Tricholoma colossus)
• gwiazdosz czarnogłowy (Geastrum melanocephalum)
• gwiazdosz frędzelkowany (Geastrum fimbriatum)
• gwiazdosz koronowaty (Geastrum coronatum)
• gwiazdosz najmniejszy (Geastrum minimum)
• gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum)
• gwiazdosz rudawy (Geastrum rufescens)
• soplówka strzępiasta (Hericium cirrhatum)
• mądziak psi (Mutinus caninus)
• pomarańczowiec bladożółty (Pycnoporellus alboluteus)
• berłóweczka frędzelkowana (Tulostoma fimbriatum)
• czasznica olbrzymia (Calvatia gigantea)
• sarniak świerkowy (Sarcodon imbricatus)
• siedzuń sosnowy (Sparassis crispa)
• sromotnik fiołkowy (Phallus hadriani)