Haakon (książę Norwegii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Haakon Glücksburg
Haakon Magnus
Jego Królewska Wysokość
książę koronny Norwegii
Ilustracja
Wizerunek herbu
Faksymile
Książę koronny Norwegii
(nor. Kronprins)
Okres

od 17 stycznia 1991

Dane biograficzne
Dynastia

Glücksburgowie

Data i miejsce urodzenia

20 lipca 1973
Oslo

Ojciec

Harald V

Matka

Sonja Haraldsen

Rodzeństwo

Marta Ludwika

Żona

Mette-Marit Tjessem Høiby

Dzieci

Ingryda Aleksandra
Sverre Magnus

Odznaczenia
Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Zasługi Medal Norweskich Sił Zbrojnych z laurowa gałązką Medal pamiątkowy 100-lecia Domu Królewskiego (Norwegia) Medal Sił Zbrojnych za Służbę Krajową z 3. złotymi gwiazdkami – Siły Morskie (Norwegia) Klasa Specjalna Odznaki Honorowej za Zasługi Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Order Stara Płanina (Bułgaria) Order Słonia (Dania) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Rycerz Krzyża Wielkiego Orderu Oranje-Nassau (Holandia) Order Chryzantemy (Japonia) Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia (Jordania) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Adolfa de Nassau Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy
Norweska rodzina królewska
Coat of arms of Norway.svg

Haakon Glücksburg (nor. Haakon Magnus; ur. 20 lipca 1973 w Oslo) – książę koronny (następca tronu) Norwegii. Jest jedynym synem króla Norwegii, Haralda V, oraz jego żony, Sonji Haraldsen.

W 2001 roku ożenił się z Mette-Marit Tjessem Høiby. Ma z nią dwoje dzieci – Ingrydę Aleksandrę (ur. 2004) i Sverre'a Magnusa (ur. 2005), którzy zajmują kolejno drugie i trzecie miejsce w linii sukcesji do norweskiego tronu. Haakon jest również ojczymem dla Mariusa, syna swojej żony z poprzedniego związku[1][2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Narodziny i chrzest[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 20 lipca 1973 roku w Oslo. Jest jedynym synem króla Norwegii, Haralda V, oraz jego żony, Sonji Haraldsen. Otrzymał imiona Haakon Magnus. Pierwsze imię nosił jego wuj, najstarszy brat jego matki, Haakon Haraldsen (1921-2016). Imię to nosiło również siedmioro władców norweskich, między innymi jego pradziadek, Haakon VII, pierwszy przedstawiciel dynastii Glücksburgów na tronie Norwegii. Drugie imię, Magnus, nosiło natomiast sześcioro władców norweskich, między innymi Magnus I Dobry oraz Magnus VI Prawodawca.

Został ochrzczony 20 września 1973 roku w kaplicy zamkowej Pałacu Królewskiego w Oslo. Jego rodzicami chrzestnymi zostali: jego dziadek, Olaf V (król Norwegii) i jego ciotka, Astryda (księżniczka Norwegii), a także: Karol Bernadotte (książę Östergötlandu), Karol XVI Gustaw (król Szwecji), Małgorzata II (królowa Danii) i Anna Mountbatten-Windsor (księżniczka królewska Wielkiej Brytanii)[4][5].

Haakon ma jedną starszą siostrę, Martę Ludwikę (ur. 1971). Mimo tego, że jest od niej młodszy – wyprzedza ją w linii sukcesji do norweskiego tronu i to najprawdopodobniej on zostanie w przyszłości norweskim monarchą, a nie jego starsza siostra. W 1990 roku konstytucja Norwegii została zmieniona w taki sposób, że pozwoliła kobietom dziedziczyć norweski tron. Zmiany te jednak – w przeciwieństwie do tego, jak zaszło to w sąsiedniej Szwecji – nie miały charakteru retroaktywnego. Haakon – mimo że młodszy od Marty Ludwiki – pozostał więc na swoim miejscu w linii sukcesji, natomiast stało się jasne, że w przypadku jego dzieci sytuacja będzie inna i jeżeli będzie miał kolejno córkę i syna, to jego następczynią zostanie dziewczynka, a nie – chłopiec[6][7].

Następca tronu[edytuj | edytuj kod]

W 1991 roku zmarł jego dziadek, Olaf V, a na tronie Norwegii zasiadł jego ojciec, Harald V. Haakon, ukończywszy zaledwie siedemnaście lat, stał się następcą tronu[8]. Ukończył szkołę średnią w następnym roku, a następnie podjął decyzję o wstąpieniu do marynarki wojennej (Sjøforsvaret). W 1995 roku ukończył szkolenie na oficera marynarki w Norweskich Siłach Zbrojnych. Już rok później, w 1996 roku, rozpoczął studia licencjackie w zakresie nauk politycznych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, które ukończył trzy lata później, w 1999 roku[9]. Następnie rozpoczął naukę na brytyjskiej uczelni – London School of Economics, gdzie w 2004 roku uzyskał tytuł magistra[10].

12 lutego 1994 roku w trakcie ceremonii otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Lillehammer zapalił znicz olimpijski.

Od 2003 roku jest Ambasadorem dobrej woli Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju[11].

Ze względu na kurację medyczną ojca pełnił funkcję regenta Norwegii od 25 listopada 2003 do 12 kwietnia 2004 i ponownie od 29 marca do 7 czerwca 2005. W 2011 w ramach cyklu Wykłady Kapuścińskiego wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim wykład pt. Rozwój i godność ludzka. Od 2005 roku aktywnie uczestniczy w obradach Światowego Forum Ekonomicznego w Davos. W latach 2007–2008 objął patronat nad Międzynarodowym Rokiem Polarnym. W 2009 wspólnie z Wiktorią (księżniczką koronną Szwecji) i Fryderykiem (księciem koronnym Danii) napisał książkę Royal Polar Expedition, w której opisana została ich wspólna podróż na Grenlandię i Svalbard.

Od 15 listopada 2013 roku nosi tytuł admirała w marynarce wojennej oraz generała w armii norweskiej[12].

Haakon z ówczesnym brazylijskim wiceprezydentem, Michelem Temerem, w pałacu Itamaraty w Brazylii (2015)

Jego ojciec, w książce „Kongen forteller” (pol. „Król mówi”), odnosząc się do perspektywy objęcia tronu przez jego syna, stwierdził: „Będzie z nim dobrze, kiedy nadejdzie czas. Świadomość tego daje dobre uczucie. Jestem bardzo szczęśliwy, że to książę koronny Haakon jest przyszłością Norwegii”[13]. Sam Haakon w 2020 roku udzielił wywiadu telewizji TV2, gdzie stwierdził, że nie czuje się jeszcze przygotowany do objęcia rządów. Opisał jednak swoje odczucia w związku ze swoim panowaniem w przyszłości: „Muszę to zrobić po swojemu. Nie mogę próbować być nikim innym niż sobą, wtedy będzie trochę łatwiej”. Haakon przyznał jednak, że ojciec bardzo pomaga mu w przygotowaniu się do roli króla: „Jest bardzo świadomy i bardzo dobrze widzi moją sytuację – aby ułatwić jej przebieg tak dobrze, jak to tylko możliwe”[14].

2 marca 2022 roku Haakon potępił inwazję Rosji na Ukrainę, w swoim przemówieniu dodał jednak, że zarówno Ukraińcy, jak i Rosjanie powinni czuć się w Norwegii bezpiecznie, podkreślając: „Ważne jest, abyśmy dbali o siebie nawzajem, chronili nasze człowieczeństwo i postrzegali ludzi takimi, jakimi są: ludźmi”[15]. Książę koronny zintensyfikował ilość swoich wizyt w związku z wojną[16], odwiedził m.in. Cold Respons, ćwiczenia wojskowe 21 marca 2022 roku. W swoim przemówieniu, które wówczas wygłosił, podkreślił ogromną rolę, jaką odgrywa członkostwo Norwegii w NATO[17].

Haakon z żoną podczas ślubu księżniczki szwedzkiej, Magdaleny, z Christopherem O'Neillem (2013)

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Małżeństwo i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

W 1999 roku poprzez wspólnych znajomych Haakon poznał Mette-Marit Tjessem Høiby. Kobieta pracowała jako kelnerka i miała nieślubnego syna, Mariusa, ze związku z byłym dilerem narkotyków[18]. Para związała się ze sobą i zamieszkała razem, co wywołało oburzenie konserwatywnych przedstawicieli Kościoła Norwegii. Według The New York Times kontrowersyjny związek Haakona z Mette-Marit przyczynił się do tego, że poparcie dla monarchii jako instytucji osiągnęło w tym okresie rekordowo niski poziom[19]. W mediach pojawiły się nawet doniesienia, że książę koronny miał być przekonywany do tego, żeby zrzec się tronu[20]. 1 grudnia 2000 roku ogłoszono zaręczyny Haakona z Mette-Marit.

W sierpniu 2001 roku, na tydzień przed planowanym terminem ślubu, narzeczona następcy tronu zorganizowała konferencję prasową[21], w czasie której przyznała: „Chciałabym skorzystać z okazji, aby powiedzieć, że potępiam narkotyki. Mam nadzieję, że nie będę musiała mówić więcej o mojej przeszłości i że prasa uszanuje to życzenie”[22]. Według późniejszych sondaży aż 40% Norwegów stwierdziło, że dzięki konferencji prasowej mają lepsze zdanie o Mette-Marit.

25 sierpnia 2001 roku w katedrze w Oslo para wzięła ślub, a Mette-Marit stała się Jej Królewską Wysokością księżną koronną Norwegii[23][24]. Oficjalną siedzibą pary został Skaugum[25].

Wraz z żoną Haakon ma dwoje dzieci:

Ojciec chrzestny[edytuj | edytuj kod]

Wśród chrześniaków Haakona znajduje się prawdopodobnie dwóch przyszłych europejskich monarchów:

Haakon utrzymuje bardzo bliskie relacje z Wiktorią Bernadotte (księżniczką koronną Szwecji)[30] oraz Fryderykiem Glücksburgiem (księciem koronnym Danii)[31].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Norweskie
  • Krzyż Wielki Orderu św. Olafa (1991)
  • Krzyż Wielki Norweskiego Orderu Zasługi
  • Medal Norweskich Sił Zbrojnych z laurową gałązką (Forsvarsmedaljen)
  • Medal pamiątkowy 100-lecia Domu Królewskiego
  • Medal pamiątkowy 30 stycznia 1991 z okazji pogrzebu Króla Olafa V
  • Medal pamiątkowy 25. rocznicy koronacji Króla Olafa V
  • Medal pamiątkowy 100. rocznicy urodzin Króla Olafa V
  • Medal Zasługi Marynarki Wojennej
Zagraniczne

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

król Danii
Fryderyk VIII Glücksburg
(1843-1912)
∞1869
Luiza Bernadotte
(1851-1926)

król Wielkiej Brytanii
Edward VII Koburg
(1841-1910)
∞1863
Aleksandra Glücksburg
(1844-1925)

król Szwecji i Norwegii
Oskar II Bernadotte
(1829-1907)
∞1857
Zofia Wilhelmina Nassau
(1836-1913)

król Danii
Fryderyk VIII Glücksburg
(1843-1912)
∞1869
Luiza Bernadotte
(1851-1926)

Harald Gundersen Olsbrygge
(1823-1873)
∞1846
Aslaug Kirstine Halvorsdatter
(1823-1888)

Niels Nielsen
(1828-)
∞1853
Hanna Hansdatter
(1834-)

Ulrik Christophersen
(1831-)
∞1857
Anne Sophie Johannesdatter
(1833-)

Johan Nicolay Hansen
(1830-1889)
∞1855
Anne Gurine Bentzen
(1831-)

Pradziadkowie

król Norwegii
Haakon VII
(1872-1957)
∞ 1896
Maud Koburg
(1869-1938)

Karol Bernadotte
(1861-1951)
∞ 1897
Ingeborga Glücksburg
(1878-1958)

Halvor Haraldsen
(1854-1931)
∞1879
Karete Josefine Nilsen
(1854-1939)

Johan Christian Ulrichsen
(1861-1950)
∞1887
Berntine Marie Hansen
(1868-1958)

Dziadkowie

król Norwegii
Olaf V
(1903-1991)
∞ 1929
Marta Bernadotte
(1901–1954)

Carl August Haralsen
(1889-1959)
∞1920
Dagny Ulrichsen
(1898-1994)

Rodzice

król Norwegii Harald V (ur. 1937)
∞1968
Sonja Haralsen (ur. 1937)

Haakon Glücksburg (ur. 20 lipca 1973)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grandchildren of monarchs: King Harald, Royal Central, 28 kwietnia 2021 [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  2. Księżna Mette-Marit: Norweska Lady Di, „Vogue Polska”, 24 czerwca 2021 [dostęp 2022-02-23] (pol.).
  3. Kelnerka z nieślubnym dzieckiem i norweski książę: historia miłości Mette-Marit i Haakona, Viva.pl [dostęp 2022-02-23] (pol.).
  4. The godparents of Europe’s heirs, Royal Central, 19 września 2020 [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  5. Saad719, Christening of Crown Prince Haakon of Norway, 1973, The Royal Watcher, 20 września 2018 [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  6. A look at the Norwegian line of succession, Royal Central, 19 lipca 2019 [dostęp 2022-02-25] (ang.).
  7. Order of succession, www.royalcourt.no [dostęp 2022-02-25] (ang.).
  8. Daniel Albert, Crown Prince Haakon: The Next King of Norway, Life in Norway, 5 lutego 2022 [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  9. Crown Prince Haakon | World Leaders Forum, worldleaders.columbia.edu [dostęp 2022-02-23].
  10. Norweska rodzina królewska od podszewki, czyli kto jest kim u Glücksburgów?, Viva.pl [dostęp 2022-02-25] (pol.).
  11. His Royal Highness Crown Prince Haakon of Norway | United Nations Development Programme, UNDP [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  12. Forsvarsdepartementet, Hans Kongelige Høyhet Kronprinsen utnevnes til admiral og general, Regjeringen.no, 15 listopada 2013 [dostęp 2022-05-23] (norw.).
  13. Charlie Pittock, Harald V of Norway, 85, addressed future of the monarchy amid health scare, Express.co.uk, 21 lutego 2022 [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  14. Haakon, thirty years as heir, Royal Central, 18 stycznia 2021 [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  15. Crown Prince Haakon visits humanitarian organizations supporting the people of Ukraine, Royal Central, 3 marca 2022 [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  16. Crown Prince Haakon visits city close to the Russian border, Royal Central, 5 kwietnia 2022 [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  17. Crown Prince Haakon visits NATO exercise, Royal Central, 22 marca 2022 [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  18. A MODERN FAIRYTALE AS CROWN PRINCE HAAKON MARRIES HIS METTE-MARIT - HELLO!, www.hellomagazine.com [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  19. Walter Gibbs, Uncommon Royal Couple Exchange Vows in Norway, „The New York Times”, 26 sierpnia 2001, ISSN 0362-4331 [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  20. Darwin Porter - Google Książki [dostęp 2022-05-23].
  21. HRH Princess Single Mum, Mail Online [dostęp 2022-05-23].
  22. Norway future queen admits wild past, 22 sierpnia 2001 [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  23. Haakon and Mette-Marit: 20 years on, Royal Central, 24 sierpnia 2021 [dostęp 2022-02-23] (ang.).
  24. Sylwia Smółkowska, Norweska rodzina królewska - Kierunek Norwegia, 24 października 2019 [dostęp 2022-02-25] (pol.).
  25. Skaugum Estate, www.royalcourt.no [dostęp 2022-05-23] (ang.).
  26. The christening of Prince Christian, Royalty Magazine, 10 maja 2014 [dostęp 2022-02-24] (ang.).
  27. Saad719, Christening of Prince Christian of Denmark, 2006, The Royal Watcher, 21 stycznia 2020 [dostęp 2022-02-24] (ang.).
  28. Saad719, Christening of Princess Estelle of Sweden, 2012, The Royal Watcher, 22 maja 2020 [dostęp 2022-02-24] (ang.).
  29. Taking a look back at the christenings of Princess Estelle and Prince Oscar, Royal Central, 21 września 2020 [dostęp 2022-02-24] (ang.).
  30. Szwedzka Rodzina Królewska i inne monarchie - Norwegia [dostęp 2022-05-23].
  31. Queen Margrethe talks about her son’s relationship with Scandinavia’s Crown Prince(ss) couples, Royal Central, 17 lutego 2017 [dostęp 2022-06-14] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]