Kolonia Mościckiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolonia im. I. Mościckiego
Osiedle Kolonia Mościckiego
Część Katowic
Ilustracja
Fragment kolonii Ignacego Mościckiego
(w tle budynek Zespołu Szkół Omega)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Katowice

Dzielnica

Załęże

Data założenia

1927–1928

Populacja (2011)
• liczba ludności


403

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kolonia im. I. Mościckiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kolonia im. I. Mościckiego”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kolonia im. I. Mościckiego”
Ziemia50°16′20″N 18°57′52″E/50,272139 18,964389
Portal Polska

Kolonia im. Ignacego Mościckiego, Osiedle Kolonia Mościckiego[1]kolonia bliźniaczych domów jednorodzinnych położonych w zachodniej części Katowic, na terenie dzielnicy Załęże. Kolonia ta znajduje się pomiędzy linią kolejową E 30 a ulicą Gliwicką. Powstała ona w latach 1927–1928, a uliczki na niej są nazwane imionami niektórych górników, którzy zginęli w katastrofie kopalni Kleofas. Nazwana ona jest na cześć Prezydenta PolskiIgnacego Mościckiego. W dwóch obwodach spisowych, według danych z Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku, obszar kolonii zamieszkiwało łącznie 403 osoby.

Kolonia pierwotnie składała się z 44 bliźniaczych domów z dwu- i czterospadowymi dachami, częściowo podpiwniczonych i pokrytych białym tynkiem, ułożonych w 10 równoległych ulicach. Dwa domy były dwupiętrowe, w których na parterze zaplanowano sklepy. Sama zabudowa nawiązywała do idei miasta-ogrodu[2][3]. Domy na osiedlu zostały wyposażone w energię elektryczną i wodę, częściowo w gaz, natomiast kanalizację zakładano w kolonii jeszcze w latach 30. XX wieku[3]

Na osiedlu znajduje się Zespół Szkół Omega im. Górnośląskich Noblistów (dawniej w gmachu działała Szkoła Podstawowa nr 24, a potem Gimnazjum nr 7)[4] i zbór Kościoła Zielonoświątkowego Betania[5]. Funkcjonuje również przystanek tramwajowy i autobusowy Załęże Szkoła, obsługiwany na zlecenie ZTM-u[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kolonia w latach międzywojennych
Gmach Szkoły Powszechnej im. Ignacego Mościckiego w 1932 roku

W latach 20. XX wieku władze polskie planowały wybudować osiedle domów jednorodzinnych dla zasłużonych dla Polski mieszkańców Górnego Śląska. W tym celu w 1927 roku władze województwa śląskiego zleciły opracowanie koncepcji budowy kolonii robotniczych. Projekt osiedla został jednak skrytykowany, m.in. ze względu na to, iż dwurodzinne domy są drogie w budowie[7]. Kolonię wybudowano na poprzemysłowych nieużytkach, w pobliżu kopalni Kleofas. Cały ten teren wykupiono od spółki Giesche[8].

Pierwotnie nosiło imię Prezydenta I. Mościckiego. Sam zaś prezydent Ignacy Mościcki wizytował budowę osiedla w 1927 roku[9]. Projektantami zabudowy byli Piotr Massalski i Józef Krzemiński. W dwudziestoleciu międzywojennym funkcjonowała tu Biblioteka Towarzystwa Czytelni Ludowych[2].

W dniu 1 września 1932 roku oddano do użytku koedukacyjną Szkołę Powszechną nr 24 im. Ignacego Mościckiego. Była ona przez długi czas centralnym miejscem spotkań społeczności kolonii. Nie była natomiast ona w pełni samowystarczalna, gdyż w latach międzywojennych na terenie kolonii funkcjonowały tylko dwa sklepy[2][10]. Pierwotnie mieszkańcy uczęszczali do parafii położonych w Chorzowie, a od 30 sierpnia 1936 roku mieszkańcy kolonii I. Mościckiego oficjalnie należeli do załęskiej parafii św. Józefa[8].

W okresie II wojny światowej nazwę kolonii przemianowano na Rudolf Hess Kolonie. W 1952 roku Miejska Rada Narodowa podjęła uchwałę o nadaniu kolonii imienia Nikosa Belojannisa – na cześć greckiego działacza komunistycznego, którą to nazwę kolonia miała do około 2000 roku, kiedy to przywrócono jej pierwotną nazwę[11]. W 2008 roku powołano Stowarzyszenie Kolonia Mościckiego[12]. Według danych z Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku, obszar kolonii zamieszkiwało wówczas łącznie 403 osoby, w tym 172 mężczyźni i 231 kobiet[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nazwa zgodnie z wykazem PRNG.
  2. a b c Kurek i Piontek 2013 ↓, s. 104-105.
  3. a b Justyna Przybytek: Kolonia Mościckiego w Katowicach tylko dla polskich patriotów (pol.). www.dziennikzachodni.pl, 2013-09-07. [dostęp 2014-03-29].
  4. Szkoła Podstawowa, Gimnazjum i Przedszkole OMEGA im. Górnośląskich Noblistów w Katowicach: Kontakt (pol.). omegaszkola.pl. [dostęp 2020-12-12].
  5. Kościół Zielonoświątkowy Zbór "Betania": witamy w Betanii (pol.). www.betania-katowice.org. [dostęp 2020-12-11].
  6. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2020-12-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-08-29)].
  7. Kurek i Piontek 2013 ↓, s. 103.
  8. a b Kurek i Piontek 2013 ↓, s. 104.
  9. Janota 2010 ↓, s. 117.
  10. Janota 2010 ↓, s. 114.
  11. Tofilska i Steuer 2012 ↓, s. 672.
  12. VI Święto Ziemi na Osiedlu Kolonia Mościckiego w Katowicach-Załężu (pol.). www.katowice.eu, 2013-04-25. [dostęp 2014-03-29].
  13. Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Katowicach: Geoportal Województwa Śląskiego – ORSIP (pol.). mapy.orsip.pl. [dostęp 2021-07-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]