Muchowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Muchowiec
Część Katowic
Ilustracja
Fragment lotniska Katowice-Muchowiec
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Katowice

Dzielnica

Brynów-Os. Zgrzebnioka
Os. Paderewskiego-Muchowiec

Data założenia

XVII wiek

W granicach Katowic

1 kwietnia 1909[1]
1 lipca 1924[2]

SIMC

0937706

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Muchowiec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Muchowiec”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Muchowiec”
Ziemia50°14′11″N 19°01′33″E/50,236517 19,025767
Portal Polska

Muchowiec (niem. Muchowietz[3]) – historyczna część Katowic, położona na terenie dwóch jednostek pomocniczych, częściowo rozgraniczonych przez biegnącą pośrodku dzielnicy ulicę Francuską: Brynów część wschodnia-Osiedle Zgrzebnioka i Osiedle Paderewskiego-Muchowiec.

Początki Muchowca jako przysiółka Katowic sięgają XVII wieku, zaś obecnie stanowi on w główniej mierze obszar rekreacyjny dzięki znajdującemu się na jego terenie Katowickiemu Parku Leśnemu i części Doliny Trzech Stawów. Znajduje się tu też powstałe w okresie dwudziestolecia międzywojennego lotnisko Katowice-Muchowiec. W 2007 roku Muchowiec liczył około 0,7 tys. osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fragment lotniska Katowice-Muchowiec w 1965 roku

Już przed powstaniem Muchowca istniała w przeszłości wieś Jaźwce, wzmiankowana jako opuszczona w dokumencie zakupu ziemi pszczyńskiej z 15 lutego 1517 roku. Później na tym terenie wyrósł las[4]. Początki samego zaś Muchowca sięgają XVII wieku – powstał on wówczas jako przysiółek Katowic. Nazwa Muchowiec pochodzi od legendarnego osadnika o nazwisku Mucha, który miał na tych terenach dom i łąkę[5]. Na przełomie XIX i XX wieku, w rejonie dzisiejszych ulic: Francuskiej i Ceglanej powstała osada domów dla pracowników pobliskiej cegielni, zaś pod koniec XIX wieku myśliwski zamek[5]. W grudniu 1885 roku w Muchowcu mieszkało łącznie 6 osób[3].

Od początku XX wieku Muchowiec zaczął stawać się miejscem wypoczynku i rekreacji miejskiej ludności Katowic. W zameczku zaś powstała restauracja[5]. Dnia 1 lipca 1907 roku na terenach obszaru dworskiego Mysłowice-Zamek powołano obszar dworski Giszowiec, zaś w 1 kwietnia 1909 roku pomiędzy obszarem dworskim Katowice-Zamek a obszarem Giszowiec dokonano korekt granicznych, przekazując tereny obecnej Doliny Trzech Stawów i muchowieckiego lotniska do katowickiego obszaru dworskiego[6]. Dnia 30 czerwca 1924 roku wszystkie obszary dworskie w powiecie katowickim zlikwidowano, z czego obszar dworski Katowice-Zamek, w którym znajdował się Muchowiec, dzień później włączono do miasta Katowice[7][8]. W latach 20. XX wieku z inicjatywy Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej wybudowano tu lotnisko Katowice-Muchowiec, a w 1926 roku uruchomiono linię lotniczą Katowice – Warszawa[9]. Poza tym kierunkiem, samoloty z Muchowca latały w czasach międzywojennych do Krakowa, Poznania, Wiednia i Brna[10]. Na początku II wojny światowej, 1 września 1939 roku Niemcy zbombardowały muchowieckie lotnisko[11].

Po II wojnie światowej, celem przesunięcia ruchu pociągów towarowych z centrum Katowic, w latach 50. XX wieku w Muchowcu powstała towarowa stacja rozrządowa[12]. Z powodu szkód górniczych lotnisko w latach 60. XX wieku zostało zamknięte dla lotów pasażerskich – pozostało jedynie lotnisko sportowe[9], zarządzane obecnie przez Aeroklub Śląski[13]. Na tym lotnisku w dniu 20 czerwca 1983 roku wylądował papież Jan Paweł II w ramach odbywającej się w tym czasie pielgrzymki do Polski[9]. Wówczas na lotnisku papież odprawił mszę świętą z udziałem ok. miliona osób[14]. W czerwcu 2013 roku na terenie Muchowca, w sąsiedztwie muchowieckiego lotniska rozpoczęto budowę osiedla Francuska Park, na którym zaplanowano łącznie 1 059 mieszkań. Autorem projektu osiedla jest Wojciech Wojciechowski[15]. W latach 2015–2018 przy ulicy Francuskiej 182 powstał kompleks biurowy Muchowiec ActivePark[16].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Fragment Katowickiego Parku Leśnego w Muchowcu

Muchowiec stanowi obszar słabo zurbanizowany, o rozproszonej zabudowie. W 2007 roku liczył on około 700 mieszkańców[17]. Dzielnica ta z racji na rekreacyjny charakter jest miejscem koncentracji takich placówek jak: korty tenisowe[18], stajnie Katowickiego Klubu Jeździeckiego[19], park linowy[20] czy obiekty gastronomiczne[21]. Położony w Muchowcu Katowicki Park Leśny o łącznej powierzchni 284,67 ha stanowi największy obszarowo obszar zieleni urządzonej w granicach Katowic. Północna część parku obejmuje Dolinę Trzech Stawów. Na obszarze parku powstały alejki spacerowe, a także zagospodarowane trawniki, natomiast leśne obszary parku stanowią tereny o podwyższonych wartościach przyrodniczych[22].

Do głównych dróg przebiegających przez Muchowiec należą ulice: 73 Pułku Piechoty, Francuska i Lotnisko, łączące Muchowiec z pozostałymi dzielnicami Katowic, a także m.in. z autostradą A4[23]. Przy tych trzech ulicach znajdują się też przystanki autobusowe ZTM: Muchowiec 73 Pułku Piechoty [nż], Muchowiec Korty Pętla, Muchowiec Park, Muchowiec Droga do Lotniska oraz Osiedle Paderewskiego Trzy Stawy. Do muchowieckiej pętli dojeżdża linia nr 110, kursująca do Siemianowic Śląskich przez katowickie dzielnice i osiedla: os. I. Paderewskiego, Śródmieście, Dąb i Józefowiec[24]. Na terenie Muchowca, w południowej części funkcjonowała zlikwidowana obecnie stacja towarowa Katowice Muchowiec[25], przez którą przechodziło kilka linii towarowych: 652, 653, 655, 657, 706 i 707[26]. W Muchowcu działa cywilne lotnisko miejskie Katowice-Muchowiec, które obsługuje samoloty sportowe i ruch biznesowy[27]. Lotnisko te o kodzie EPKM wyposażone jest w trzy drogi startowe, w tym jedną nieczynną betonową. Zarządcą lotniska jest Aeroklub Śląski[28].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Włączenie do obszaru dworskiego Katowice-Zamek.
  2. Likwidacja obszaru dworskiego Katowice-Zamek i włączenie do miasta Katowice.
  3. a b The Genealogical Gazetteer: os. Paderewskiego - Muchowiec, Muchowiec, Muchowietz (ang.). gov.genealogy.net. [dostęp 2021-07-20].
  4. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 177.
  5. a b c Szaraniec 1996 ↓, s. 153.
  6. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 137-138.
  7. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 139.
  8. Rozporządzenie Śląskiej Rady Wojewódzkiej z dnia 9 maja 1924 roku w sprawie zniesienia obszarów dworskich w powiecie katowickim, Dziennik Ustaw Śląskich, R. 3, nr 13, poz. 53 (pol.).
  9. a b c Szaraniec 1996 ↓, s. 154.
  10. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 328.
  11. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 355.
  12. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 706.
  13. Aeroklub Śląski: Kontakt (pol.). aeroklub.katowice.pl. [dostęp 2021-07-20].
  14. Barciak, Chojecka i Fertacz 2012a ↓, s. 519.
  15. Urbanity: Francuska Park (pol.). www.urbanity.pl. [dostęp 2021-07-20].
  16. Activepark: Dziennik budowy (pol.). www.activepark.eu. [dostęp 2021-07-20].
  17. Studium... 2012 ↓, s. 18.
  18. Korty Muchowiec: O nas (pol.). www.muchowiec.pl. [dostęp 2021-07-20].
  19. Katowicki Klub Jeździecki (pol.). www.facebook.com. [dostęp 2021-07-20].
  20. Park Linowy Trzy Maupy: Kontakt (pol.). parklinowykatowice.pl. [dostęp 2021-07-20].
  21. Restauracja Odlot: Kontakt (pol.). restauracja-odlot.pl. [dostęp 2021-07-20].
  22. Studium... 2012 ↓, s. 34.
  23. Geoportal krajowy (pol.). geoportal.gov.pl. [dostęp 2021-07-20].
  24. Zarząd Transportu Metropolitalnego: Rozkład jazdy ZTM (pol.). rj.metropoliaztm.pl. [dostęp 2021-07-20].
  25. Studium... 2012 ↓, s. 96.
  26. Studium... 2012 ↓, s. 81.
  27. Studium... 2012 ↓, s. 4.
  28. Studium... 2012 ↓, s. 82.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]