Lipowina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Lipowina (województwo opolskie).
Lipowina
Pałac w Lipowinie z 1793, zdjęcie z 2013 roku
Pałac w Lipowinie z 1793, zdjęcie z 2013 roku
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat braniewski
Gmina Braniewo
Liczba ludności 892
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 14-528
Tablice rejestracyjne NBR
SIMC 0148808
Położenie na mapie gminy wiejskiej Braniewo
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Braniewo
Lipowina
Lipowina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipowina
Lipowina
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Lipowina
Lipowina
Położenie na mapie powiatu braniewskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu braniewskiego
Lipowina
Lipowina
Ziemia54°20′38″N 19°58′54″E/54,343889 19,981667

Lipowina (niem. Lindenau) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo

Osada leży przy drodze wojewódzkiej nr 507.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie wieś czynszowa wzmiankowana w roku 1339. Wieś była własnością rodziny von Kalnein w latach 1567-1704. Od 1739 przeszła na własność Albrechta Zygmunta von Zeigut-Stanisławskiego, generalnego poczmistrza Prus Królewskich (syn warmińskiego wójta krajowego Wacława Stanisławskiego), Stanisławski był także właścicielem m.in. Mołdyt i pałacu) w Królewcu). Około 1835 Lipowina przeszła na własność rodu zu Dohna-Lauck, następnie dobra te były w posiadaniu rodziny von Restorff. Ostatni z rodu Horst von Restorff był właścicielem Lipowiny przed rokiem 1945.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Kościół wybudowano tu z kamienia pod koniec XV wieku, z wieżą o drewnianej izbicy z roku 1575 oraz dwiema kaplicami grobowymi Stanisławskich i von Bredow z XVIII wieku. Kościół został zniszczony w 1945 roku.

Parafia w Lipowinie pod koniec XV w. należała do archiprezbiteratu braniewskiego. Współcześnie Parafia Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski (ponownie powstała 3 maja 1990) należy do dekanatu braniewskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[1]:

  • zespół pałacowy, poł. XVIII:
    • pałac, zabytkowy[2]. Pałac Stanisławski wybudowany w stylu barokowym po 1739 r., wtedy to właścicielem miejscowości stał się hrabia Albrecht Zygmunt von Zeigut-Stanisławski (1688-1768). Po śmierci Stanisławskiego pałac znalazł się rękach jego żony, a następnie odziedziczył go jej brat książę Karol Ludwik Holstein-Beck. Ostatnim właścicielem majątku był Horst von Resdorff. Po 1945 pałac użytkowany był przez Stację Hodowli Roślin, spłonął w 1979 r., obecnie w trakcie odbudowy. Obok znajdują się pozostałości parku z 1790 ze stawem i wyspą.
    • park
    • oficyna

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn, 1978. (str. 7)
  • Tadeusz Oracki, "Słownik biograficzny Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku L-Ż", Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, Olsztyn, 1988. (biografie dwóch Stanisławskich).
  • Rzempołuch Andrzej - " Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich", Agencja Wydawnicza "Remix", Olsztyn, 1992, ​ISBN 83-900155-1-X​. (str. 36-37)
  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 115
  • Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec "Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich" (Wydanie III poszerzone i uzupełnione), wyd. Studio ARTA, Olsztyn 2001, ​ISBN 83-912840-2-6​ (Str. 34-38)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]