Pozorty (powiat iławski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Pozorty
wieś
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat iławski
Gmina Zalewo
Strefa numeracyjna 89
Tablice rejestracyjne NIL
SIMC 0490837
Położenie na mapie gminy Zalewo
Mapa lokalizacyjna gminy Zalewo
Pozorty
Pozorty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pozorty
Pozorty
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pozorty
Pozorty
Położenie na mapie powiatu iławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu iławskiego
Pozorty
Pozorty
Ziemia53°52′16,69″N 19°41′41,82″E/53,871303 19,694950

Pozorty (niem. Posorten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo. Przed wojną w obrębie Kreis Mohrungen (dawny powiat Morąg).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś wzmiankowana w dokumentach z roku 1353, jako wieś pruska na 16 włókach. Pierwotna nazwa wsi – Pasortin. W roku 1782 we wsi odnotowano 8 domów (dymów), natomiast w 1858 w pięciu gospodarstwach domowych było 65 mieszkańców. W latach 1937–39 było 97 mieszkańców. W roku 1973 wieś należała do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[1]:

  • zespół pałacowy, XIX:
    • pałac o charakterze willowym, położony nad jeziorem Pozorty. W Pozortach był niewielki majątek ziemski należący do tzw. klucza w Małdytach (do połowy XIX w.). W 1845 r. majątek z pałacem zakupiony został przez Carla Schäfera, przybyłego z Saksonii, pozostawał we własności rodziny do 1945 r. Pierwszy pałac został zniszczony w pożarze w 1913 r., nowy wybudowano w 1924 r. Z dawnego założenia zachował się pałac, duży park graniczący z jeziorem (z częściowo wyciętym starodrzewem) oraz pozostałości zabudowań gospodarczych. Przy drodze do majątku znajduje się dawny cmentarz rodziny Schäfer oraz pracowników majątku. Budynek usytuowany jest na wysokim wzgórzu z widokiem na jezioro, dwukondygnacyjny, założony na planie kwadratu, z dachem czterospadowym. Wejście ze schodami z betonowymi kulami u podnóża. Z drugiej strony (od jeziora) usytuowana jest murowana weranda i taras. W elewacji bocznej wieloboczny wykusz. Zachował się oryginalny układ wnętrz z boazeriami, elementami stałego wyposażenia oraz resztkami pierwotnych dekoracji malarskich.
    • park

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec, 2001. Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich. Dobra utracone czy ocalone? (wydanie III poszerzone i uzupełnione). Wyd. Studio Arta, Olsztyn.
  • "Morąg – z dziejów miasta i powiatu", Pojezierze, Olsztyn 1973.