Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie
Obiekt zabytkowy.svg nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Data założenia 26 listopada 1602
Patron uczelni św. Wojciech i bł. bp Michał Kozal
Państwo  Polska
Adres ul. Seminaryjna 2
62-200 Gniezno
Liczba studentów 37
Rektor ks. dr Przemysław Kwiatkowski
Położenie na mapie Gniezna
Mapa lokalizacyjna Gniezna
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie
Obiekt zabytkowy.svg nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Położenie na mapie powiatu gnieźnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gnieźnieńskiego
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie
Obiekt zabytkowy.svg nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie
Obiekt zabytkowy.svg nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie
Obiekt zabytkowy.svg nr rej. 356/A z dnia 21 listopada 1968
Ziemia 52°32′21″N 17°35′32″E/52,539167 17,592222
Strona internetowa

Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie, seminarium duchowne archidiecezji gnieźnieńskiej Kościoła rzymskokatolickiego w Gnieźnie, erygowane 26 listopada 1602 przez prymasa Stanisława Karnkowskiego w Łowiczu. Do 1998 roku Papieski Wydział Teologiczny, obecnie sekcja zamiejscowa Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jak każde seminarium duchowne, kształci na kierunku teologia o specjalności kapłaństwo. Jurysdykcję kanoniczną nad seminarium sprawuje arcybiskup gnieźnieński prymas Polski.

Historia[edytuj]

Pierwszym seminarium na terenie Archidiecezji Gnieźnieńskiej było seminarium powołane w Kaliszu w 1581 roku. Seminarium gnieźnieńskie zostało erygowane przez Prymasa Stanisława Karnkowskiego w Łowiczu 26 listopada 1602 roku, rok później dokument został zatwierdzony przez króla Zygmunta III, a w 1605 roku powołanie seminarium zatwierdziła Stolica Apostolska. Od tego momentu seminarium w Gnieźnie rozpoczęło właściwe funkcjonowanie. W 1621 roku seminarium kaliskie zostało przeniesione do Gniezna. Gmach seminarium, początkowo drewniany, przez brak systematycznych remontów popadał w ruinę i od 1700 roku nie nadawał się do zamieszkania. Ostatecznie w obecnym miejscu, nowy gmach stanął w 1783 roku. Z tego czasu pochodzi część parteru obecnego budynku wraz z kaplicą pw. Zwiastowania NMP.

W czasach zaboru pruskiego władze wielokrotnie próbowały zamknąć seminarium, jednak dzięki staraniom kolejnych ordynariuszy, instytucja pozostawała otwarta. W połowie XIX wieku abp Marcin Dunin powołał do istnienia seminarium wspólne dla archidiecezji gnieźnieńskiej i diecezji poznańskiej. Przebieg studiów w nim wyglądał następująco: po trzyletnim przygotowaniu teoretycznym w seminarium poznańskim, alumni udawali się na kurs praktyczny do seminarium gnieźnieńskiego, które otrzymało nazwę: "Seminarium Clericorum Practicum" - czyli "Seminarium Praktyczne" (taka sytuacja trwała aż do roku 1927). W okresie Kulturkampfu rząd pruski zamknął obydwa seminaria. Gnieźnieńskie seminarium przerwało swoją działalność w 1875 r. W tym czasie kandydaci do stanu duchownego udawali się na uniwersytety zagraniczne między innymi do Rzymu, Insbrucku czy Monasteru.

Po I wojnie światowej funkcjonowanie seminarium wyglądało podobnie jak u schyłku XIX wieku. W latach 1927-1939 dokonano znacznej rozbudowy budynku, przez dobudowanie drugiego i trzeciego piętra oraz skrzydeł. W roku rozpoczęcia II wojny światowej archidiecezja gnieźnieńska i poznańska posiadała dwa wspólne zakłady teologiczne w Gnieźnie i Poznaniu. W 1938 r. poczet alumnów wynosił w Gnieźnie 66 osób. Ostatnim przedwojennym rektorem był bł. Michał Kozal, późniejszy biskup włocławski. W latach 1940-1945 w seminarium w Gnieźnie nie prowadzono formacji dla przyszłych księży. Zajęty przez Niemców gmach uczelni służył początkowo jako szpital wojskowy, a następnie, przejęty przez Schutzpolizei, jako pierwsza w Kraju Warty szkoła policyjna dla Volksdeutschów. Tu po przyśpieszonym czteromiesięcznym kursie wychodzili komendanci posterunków policyjnych. Cały gmach został przebudowany na wzór niemieckich koszar, przez co zniszczono zabytkowe elementy wnętrz. Do budowy placu ćwiczeń używany był gruz ze zburzonej w pierwszym tygodniu okupacji synagogi żydowskiej. Cały księgozbiór natomiast wywieziono do kościoła św. Michała w Poznaniu.

Od 1948 roku powrócono do przedwojennego modelu studiów filozoficznych w Gnieźnie i teologicznych w Poznaniu. W 1949 decyzją arcybiskupa Stefana Wyszyńskiego otwarte zostało w Gnieźnie Niższe Seminarium Duchowne, które mieściło się w tzw. Konwikcie Arcybiskupim, znajdującym się w pobliżu gmachu seminarium. Od 1953 roku rozdzielono seminaria gnieźnieńskie i poznańskie, obie diecezje uzyskały wtedy własne seminaria z pełnym cyklem formacji i studiów sześcioletnich. 7 września 1974 roku kard. Wyszyński przekazał na własność seminarium kolegiacki kościół św. Jerzego na Zamku Gnieźnieńskim. W dniach 3-4 czerwca 1979 roku Jan Paweł II odwiedzając Gniezno, odwiedził również seminarium duchowne, gdzie spotkał się z profesorami i klerykami. W tym samym roku Prymas Wyszyński wydał zgodę na budowę drugiego gmachu, mającego polepszyć warunki mieszkaniowe kleryków (dotychczasowy docelowo miał mieścić 120 kleryków, a ich liczba w latach 70. XX wieku sięgała 200). Kamień węgielny wmurowano 15 listopada 1982 roku, czego dokonał kard. Józef Glemp prymas Polski oraz ówczesny rektor Bogdan Wojtuś, obecnie emerytowany biskup pomocniczy archidiecezji gnieźnieńskiej. Budowę zakończono w 1990 roku. W nowym gmachu znalazły się m.in.: aula, sale wykładowe, kaplica pw. Jezusa Mistrza Apostołów, pokoje kleryckie i mieszkania profesorów[1].

Do 1998 roku zajęcia w seminarium odbywały się w ramach Papieskiego Wydziału Teologicznego. Kiedy został on włączony do Wydziału Teologicznego UAM, Gniezno stało się sekcją zamiejscową tego wydziału. 16 listopada 2002 roku obchodzono 400-lecie istnienia seminarium w Gnieźnie. Wraz z rokiem akademickim 2016/2017 powołano do istnienia Centrum Edukacyjno-Formacyjne w nowym gmachu seminarium, natomiast całość pomieszczeń seminaryjnych przeniesiono do starego gmachu[2].

Obecni przełożeni[edytuj]

  • Rektor - ks. dr Przemysław Kwiatkowski[3]
  • Wicerektor - ks. dr hab Maciej Olczyk[4]
  • Dyrektor ds. Administracyjnych - ks. Maciej Przygodzki
  • Ojcowie duchowni - ks. dr Tomasz Trzaskawka i ks. dr Paweł Rybak[3]

Gmach i otoczenie seminarium[edytuj]

Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne mieści się w Gnieźnie przy ul. Seminaryjnej 2. Kompleks budynków stanowią: stary gmach(część zabytkowa z XVIII wieku, rozbudowana przed 1939 rokiem), nowy gmach z lat 80. XX wieku, tzw. konwikt z pierwszej połowy XX wieku (obecnie siedziba Studium Muzyki Kościelnej), tzw. Plebanka (siedziba Caritas A. G. i fundacji Gaudentinum) oraz budynki gospodarcze. W starym gmachu mieszczą się dwie kaplice - najstarsza, zabytkowa pw. Zwiastowania NMP oraz najmłodsza (z 2005 roku) - Błogosławionych Męczenników A. G. z II wojny światowej. Ponadto znajduje się tam biblioteka PWSD, posiadająca w swych zbiorach ok. 50 000 woluminów. W nowym gmachu mieści się kaplica pw. Jezusa Chrystusa Mistrza Apostołów, wraz z mozaiką przedstawiającą Jezusa w gronie Apostołów. Poza pokojami kleryckimi, znajdują się też tam: nowoczesna aula, sale wykładowe i pomieszczenia biurowe. Kompleks otoczony jest dużym ogrodem, w którym znajduje się także kilka obiektów sportowych[5]. Od roku akademickiego 2016/2017 decyzją Prymasa Wojciecha Polaka seminarium mieści się w starym gmachu, natomiast nowy gmach przekształcono w Centrum Edukacyjno-Formacyjne.


Przypisy

  1. Historia PWSD. [dostęp 2016-09-11].
  2. Zmiany personalne w PWSD. [dostęp 2016-09-11].
  3. a b Zmiany personalne w PWSD. [dostęp 2016-09-11].
  4. Wicerektor. Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie. [dostęp 2014-01-18].
  5. Dane ogólne o PWSD. [dostęp 2016-09-11].