Wincenty Baranowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wincenty Baranowski
Poseł Wincenty Baranowski I kadencja.jpg
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1877
Wydrzyn
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1957
Warszawa
Minister
Okres od 6 lutego 1947
do 21 listopada 1952
Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe / Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Prezes Stronnictwa Ludowego
Okres od 24 września 1945
do 29 listopada 1949
Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Stanisław Bańczyk
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Grób Wincentego Baranowskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Wincenty Baranowski (ur. 22 stycznia 1877 w Wydrzynie, zm. 5 lutego 1957 w Warszawie) – polski rymarz i polityk ruchu ludowego. W latach 1947–1952 minister, poseł na Sejm Ustawodawczy (1919–1922), na Sejm II RP I i II kadencji, do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) oraz na Sejm PRL I kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Piotra i Józefy Wojewódki, miał braci Stefana i Władysława. Poślubił Ludwikę Wojtasik, z którą miał córkę Janinę i syna Tadeusza. Ukończył szkołę elementarną w Wydrzynie, a do 1892 uczył się w gimnazjum im. Joachima Lelewela w Warszawie. Następnie rozpoczął naukę w szkole handlowej w Warszawie, którą jednak przerwał.

Sympatyzował z ruchem robotniczym i w 1894 został aresztowany za udział w konspiracyjnym zebraniu w Warszawie, następnie został deportowany do Wizny, gdzie przez 3 lata pracował przy budowie fortyfikacji. Po powrocie do Wydrzyna przejął gospodarstwo rolne po ojcu i równocześnie pracował jako siodlarz. W tym czasie utrzymywał kontakty z działaczami Polskiej Partii Socjalistycznej i Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy. W 1901 aresztowany z powodu udziału w demonstracji 1 maja i więziony w Łomży. W 1906 powrócił do rodzinnej wsi, podejmując pracę na odziedziczonym po ojcu gospodarstwie. Udzielał się też społecznie: był członkiem rady gminnej i powiatowej, prezesem Kasy Pożyczkowo-Oszczędnościowej oraz sekretarzem kółka rolniczego i Czytelni Młodzieży w Wydrzynie. W 1916 założył w Wydrzynie koło Polskiego Stronnictwa Ludowego w Królestwie Polskim. Uczestnik zjazdu partii w Warszawie w 1918 (kiedy przyjęła ona nazwę PSL „Wyzwolenie”), w okresie 1920–1923 oraz 1925–1931 członek Zarządu Głównego PSL „Wyzwolenie”. W latach 1919–1930 poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm I i II kadencji z listy tego stronnictwa, w 1930 kandydował z ramienia Centrolewu. W 1931 wstąpił do Stronnictwa Ludowego, członek Rady Naczelnej w latach 1931–1935 oraz w latach 1931–1933 prezes Zarządu Powiatowego SL w Wieluniu. W 1933 i 1937 współorganizował strajki chłopskie, w 1933 w związku z tym aresztowany i więziony w Wieluniu przez 6 tygodni[1]. W 1938 został wybrany na wójta Wydrzyna.

W okresie okupacji, wysiedlony z gospodarstwa, pracował jako robotnik u osadników niemieckich, należał do konspiracyjnego SL. Po wyzwoleniu w 1945 mianowany wicestarostą wieluńskim. Pełnił mandat poselski do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I kadencji. W latach 1947–1952 minister w pierwszym rządzie Józefa Cyrankiewicza.

Od września 1945 do września 1949 był prezesem Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL. Od 1949 należał do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, gdzie do 1954 był wiceprzewodniczącym Naczelnego Komitetu Wykonawczego, następnie prezesem Rady Naczelnej, a od 1956 do 1957 przewodniczącym Głównej Komisji Rewizyjnej ZSL.

Autor artykułów w prasie ludowej i członek grupy Zaranie[1].

W 1949 odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[2], w 1954 Krzyżem Wielkim OOP[3], a w 1956 Orderem Sztandaru Pracy I klasy[4][5][6].

Zmarł 5 lutego 1957 przed objęciem mandatu posła II kadencji Sejmu. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie (kw. A 28 rz. Tuje m. 6).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Tadeusz Łepkowski: Słownik historii Polski. Warszawa 1973, s. 20
  2. M.P. z 1949 r. Nr 62, poz. 832
  3. Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 47
  4. Odznaczenie W. Baranowskiego orderem Sztandar Pracy I klasy. „Nowiny Rzeszowskie”, s. 1, Nr 62 z 13 marca 1956. 
  5. Małgorzata Smogorzewska: Posłowie i Senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. Słownik biograficzny. Tom I A–D. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1998, s. 85–86.
  6. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]