Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym
| Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu | |||||||||||||||
| Bazylika mniejsza | |||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||
| Miejscowość | Licheń Stary | ||||||||||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||||||||||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||||||||||||||
| Wezwanie | Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski | ||||||||||||||
| Przedmioty szczególnego kultu | |||||||||||||||
| Cudowne obrazy | Obraz Matki Boskiej Licheńskiej | ||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Strona internetowa | |||||||||||||||
Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski – obecnie największy kościół w Polsce, znajdujący się w województwie wielkopolskim w miejscowości Licheń Stary niedaleko Konina. Położony jest na terenie sanktuarium maryjnego, ważnego katolickiego ośrodka religijnego w kraju. Budowlę wzniesiono dla upamiętnienia objawień z lat 1813 i 1850-1852, których świadkami byli Tomasz Kłossowski i Mikołaj Sikatka.
Spis treści |
Świątynia[edytuj]
Monumentalna pięcionawowa bazylika z centralną kopułą zbudowana jest na planie krzyża. Składa się z części głównej, dzwonnicy, wieży oraz trzech okazałych portyków. Powstała z inicjatywy ks. Eugeniusza Makulskiego MIC według projektu mgr inż. Barbary Bieleckiej. Głównymi konstruktorami byli Ryszard Wojdak i Marek Kin. Wzniesiona została w latach 1994-2004. Generalnym wykonawcą robót budowlanych była firma Budimex S.A. Powstanie świątyni zostało sfinansowane z datków pielgrzymów.
Jest to obecnie największa świątynia w Polsce i jedna z największych na świecie. Na placu przed bazyliką może zgromadzić się ok. 250 000 wiernych[1].
12 czerwca 2004 roku odbyła się konsekracja bazyliki, jako Wotum Kościoła Katolickiego na Wielki Jubileusz Narodzenia Chrystusa. Pierwszym kustoszem Sanktuarium i proboszczem tamtejszej parafii został ks. Eugeniusz Makulski MIC. Obecnie funkcję kustosza pełni ks. Wiktor Gumienny MIC, zaś proboszczem jest ks. Stanisław Kosiorowski MIC.
Wymiary[2][edytuj]
| Kubatura | 300 000 m³ |
| Powierzchnia | 23 000 m² |
| Długość | 139 m |
| Szerokość nawy głównej z kaplicami bocznymi | 77 m |
| Szerokość w osi transeptów | 144 m |
| Szerokość elewacji frontowej | 162 m |
| Wysokość nawy głównej | 44 m |
| Wysokość transeptów | 33 m |
| Wysokość absyd i kaplic | 17 m |
| Wysokość części centralnej | 85 m |
| Wysokość krzyża kopuły | 103,5 m |
| Wysokość krzyża dzwonnicy | 64,8 m |
| Wysokość krzyża wieży | 141,5 m |
Kalendarium budowy bazyliki[edytuj]
- 29 maja 1994 – nuncjusz papieski ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił plac pod budowę nowej świątyni
- 22 czerwca 1994 – ks. proboszcz Eugeniusz Makulski MIC na tym placu odprawił mszę świętą, poświęcił narzędzia pracy i rozpoczął budowę "pierwszą łopatą"
- 25 maja 1995 – ks. prymas Józef Glemp wmurował kamień węgielny przywieziony z Watykanu z grobu św. Piotra Apostoła (kamień ten poświęcił osobiście w grudniu 1994 roku Jan Paweł II)
- 29 czerwca 1996 – ks. biskup Bronisław Dembowski poświęcił Złotą Kaplicę Trójcy Świętej
- 20 czerwca 1998 – ks. biskup Roman Andrzejewski poświęcił Kaplicę Narodzenia Pańskiego
- 7 czerwca 1999 – Jan Paweł II odwiedził Licheń i poświęcił budowę świątyni
- 26 czerwca 2000 – ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił Dzwon Maryja Bogurodzica – największy w Polsce
- 6 listopada 2001 – zakończenie budowy wieży
- 12 czerwca 2004 – konsekracja bazyliki
- 2 lutego 2005 – nadanie świątyni tytułu bazyliki mniejszej
- 2 lipca 2006 – przeniesienie Cudownego Obrazu Matki Bożej Licheńskiej z kościoła św. Doroty do bazyliki
- 2 lipca 2007 – poświęcenie i oficjalne przekazanie do użytkowania organów
Podziemia kościoła[edytuj]
W dolnej części świątyni znajdują się kaplice:
- Kaplica św. Trójcy – najstarsza z kaplic i zarazem pierwsze w całym kościele miejsce, w którym odbywały się nabożeństwa. Została oddana do użytku w czerwcu 1996 roku.
- Kaplica bł. 108 Męczenników – duża kaplica z obrazem Pana Jezusa wśród bł. 108 Męczenników w głównym ołtarzu, który był zawieszony w centralnym miejscu podczas beatyfikacji ofiar II wojny światowej 13 czerwca 1999 roku w Warszawie. Została uroczyście poświęcona 9 czerwca 2001 roku przez biskupa włocławskiego Bronisława Dembowskiego.
- Kaplica Piety – centralne miejsce zajmuje rzeźba bolejącej Matki, trzymającą swego syna Jezusa Chrystusa (autorstwa Marcina Ziemnickiego).
Symbolika[edytuj]
Do kościoła prowadzą 33 stopnie nawiązujące do lat życia Chrystusa na ziemi. W świątyni znajduje się 365 okien symbolizujących liczbę dni w roku kalendarzowym, 52 otwory drzwiowe symbolizujące liczbę tygodni w roku kalendarzowym oraz 12 kolumn symbolizujących dwunastu apostołów.
Zgodnie z zamysłem architektonicznym bazylika przypomina falujący złoty łan zboża. Przejawia się to w dekoracji roślinnej placu przed świątynią oraz w architekturze samej świątyni. Zauważalne jest to m.in. w oknach wypełnionych szkłem o odcieniu złotawo-bursztynowym, ze ślusarką z anodowanego aluminium w formie kłosów oraz kolumnach w portykach i we wnętrzu świątyni.
Organy[edytuj]
W bazylice licheńskiej znajduje się największy w Polsce, a trzynasty na świecie, zespół organów, posiadający razem 157 głosów i składający się z pięciu instrumentów:
- organów głównych (81 głosów, 4 manuały, pedał)
- organów zachodnich (52 głosy, 2 manuały, pedał)
- organów wschodnich (8 głosów )
- pozytywu prezbiterialnego zachodniego (8 głosów)
- pozytywu prezbiterialnego wschodniego (8 głosów).
Organy wybudowała w latach 2003-2007 polska firma organmistrzowska Dariusza Zycha z Wołomina, zaś projekt dyspozycji opracował prof. Andrzej Chorosiński z Warszawy. Dyspozycja organów głównych w swych założeniach nawiązuje do wielkich francuskich organów symfonicznych.
Największa piszczałka (o dźwięku C) pochodzi z głosu Subkontrabas 32' organów głównych i ma ponad 10 metrów wysokości.
Wszystkie instrumenty połączone są elektronicznie z 6-manuałowym stołem gry, umieszczonym w prezbiterium. Łącznie więc główny kontuar posiada 157 głosów (w sumie ok. 20 000 piszczałek).
Niezależnie od centralnego kontuaru, organy główne i zachodnie posiadają swoje własne kontuary wraz z mechaniczną trakturą gry, zaś pozytywy prezbiterialne i organy wschodnie sterowane są wyłącznie elektronicznie z głównego kontuaru w prezbiterium.
Kopuła[edytuj]
Widoczna z daleka kopuła bazyliki ma 25 m średnicy i 45 m wysokości, wsparta jest na dwukondygnacyjnej żelbetowej kolumnadzie, wspartej na 4 żelbetowych słupach. Od środka widoczna jest dekoracyjna srebrno-złota czasza wykonana ze stali i anodowanego aluminium. Na zewnątrz kopuła pokryta jest płytkami z aluminium anodowanego na złoty kolor.
Dzwonnice[edytuj]
W 65-metrowej dzwonnicy będącej częścia bazyliki zawieszony jest dzwon Maryja Bogurodzica[3].
W pobliżu bazyliki stoi kolejna dzwonnica z trzema dzwonami odlanymi przez ludwisarnię Felczyńskich.
| Nazwa | Ton uderzeniowy | Data odlania | Odlewnik | Ciężar | Średnica | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Dzwon Józef | e0 | 2003[4] | Janusz Felczyński | ok. 12 t | ||
| Dzwon Piotr | g0 | Janusz Felczyński | ok. 6 t | |||
| Dzwon Paweł | h0 | Janusz Felczyński | 3 t |
Wieża[edytuj]
Na szczycie 141,5-metrowej wieży znajdują się dwa tarasy widokowe – górny na wysokości 114 m -czyli na 31 piętrze i dolny na wysokości 98 m - czyli na 27 piętrze, z których, przy dobrej pogodzie, rozciąga się widok na odległość do 30 km od Lichenia.
Opinie negatywne[edytuj]
Historyk sztuki Małgorzata Omilanowska, od 2012 wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Donalda Tuska uznała architekturę świątyni za przykład kiczu i tandety[5]. Koszt budowy i rozmiary świątyni krytycznie zostały ocenione w utworze muzycznym "Ewakuacja Watykanu" Tymona Tymańskiego[6], który ukazał się na płycie Wesele, wydanej przez zespół Tymon & The Transistors.
Zobacz też[edytuj]
- Dzwon Jerzy - dzwon z 1989 r. znajdujący się na terenie sanktuarium
- Lista najwyższych kościołów na świecie
Bibliografia[edytuj]
Przypisy
- ↑ Historia powstania bazyliki na oficjalnej stronie WWW
- ↑ Eugeniusz Machulski: Świątynia Matki Bożej Licheńskiej. Wrocław: © Wydawnictwo ZET, 2004, s. 50. ISBN 83-7364-128-9.
- ↑ Dzwonnica
- ↑ Odlewnia dzwonów Janusz Felczyński - Przemyśl
- ↑ "Sanktuarium Maryjne w Licheniu. Fenomen przestrzeni sakralnej, "Architektura – Murator" – numer 7/2008, Warszawa, lipiec 2008
- ↑ Treść piosenki "Ewakuacja Watykanu". http://www.tymanski.com/textuchy/index.php