Niedziela Palmowa
| Niedziela Palmowa (kat.) Wjazd Pański do Jerozolimy (praw.) |
|
 Giotto, Wjazd do Jerozolimy, kaplica Scrovegnich |
|
| Dzień | 7 dni przed Wielkanocą |
| w 2012 | 1 kwietnia (zachód) 8 kwietnia (wschód) |
| w 2013 | 24 marca (zachód) 28 kwietnia (wschód) |
| w 2014 | 13 kwietnia (zachód) 13 kwietnia (wschód) |
| Typ święta | chrześcijańskie |
| Religie | katolicyzm, prawosławie |
| Zwyczaje | Pucheroki |
| Inne nazwy | (Druga) Niedziela Męki Pańskiej, Kwietna, Wierzbna |
Niedziela Palmowa ("Niedziela Męki Pańskiej", zwana też "Kwietną" lub "Wierzbną", w formie nadzwyczajnej rytu rzymskiego: "Druga Niedziela Męki Pańskiej") – święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim przypadające 7 dni przed Wielkanocą. Rozpoczyna Wielki Tydzień.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Zostało ono ustanowione na pamiątkę przybycia Chrystusa do Jerozolimy. Rozpoczyna okres przygotowania duchowego do świąt, będącego wyciszeniem, skupieniem i przeżywaniem męki Chrystusa. Pierwsze znane zapisy dotyczące święta pochodzą z dziennika pątniczki Egerii, a datowane są na lata osiemdziesiąte IV wieku. Z Jerozolimy procesja Niedzieli Palmowej rozprzestrzeniła się na kraje chrześcijańskiego Wschodu[1]. Niedziela Palmowa obchodzona jest w Polsce od średniowiecza. Według obrzędów katolickich tego dnia wierni przynoszą do kościoła palemki, symbol odradzającego się życia.
Od 1986 roku zgodnie z wolą papieża Jana Pawła II, w Niedzielę Palmową obchodzony jest też Światowy Dzień Młodzieży[2].
Poniższa tabelka przedstawia, kiedy wypada Niedziela Palmowa w kościołach zachodnich i w kościele prawosławnym (według kalendarza gregoriańskiego).
| Rok | Zachód | Wschód |
|---|---|---|
| 2007 | 1 kwietnia | |
| 2008 | 16 marca | 20 kwietnia |
| 2009 | 5 kwietnia | 12 kwietnia |
| 2010 | 28 marca | |
| 2011 | 17 kwietnia | |
| 2012 | 1 kwietnia | 8 kwietnia |
| 2013 | 24 marca | 28 kwietnia |
| 2014 | 13 kwietnia | |
| 2015 | 29 marca | 5 kwietnia |
| 2016 | 20 marca | 24 kwietnia |
| 2017 | 9 kwietnia | |
| 2018 | 25 marca | 1 kwietnia |
| 2019 | 14 kwietnia | 21 kwietnia |
| 2020 | 5 kwietnia | 12 kwietnia |
Wjazd do Jerozolimy [edytuj]
.JPG)
Wjazd Jezusa do Jerozolimy opisali wszyscy Ewangeliści (Mt 21,1-11; Mk 11,1-11; Łk 19,29-40; J 12,12-19). Będąc w okolicy Betfage, Chrystus polecił swoim dwóm uczniom, by poszli do pobliskiej wsi i przyprowadzili znajdującego się tam osła (w Ewangelii św. Mateusza mowa jest o oślicy i osiołku). Na pytania, czemu to robią, Jezus kazał im odpowiedzieć: Pan go potrzebuje. Gdy to zrobili, Chrystus dosiadł osiołka i na nim wjechał do Jerozolimy. Lud wyszedł mu na spotkanie, słał pod nogi płaszcze i gałązki i wykrzykiwał: Hosanna! Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie. Błogosławione królestwo ojca naszego Dawida, które przychodzi. Hosanna na wysokościach! Wydarzenie to miało być spełnieniem słów ze Starego Testamentu: Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny – jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy (Za 9,9).
Zwyczaje [edytuj]
Bogate tradycje ma wykonywanie palm wielkanocnych. Szczególnie zwyczaj ten zachował się na Kurpiach w parafii Lipniki i Nysie oraz Łyse oraz w Małopolsce w Lipnicy Murowanej i w Limanowej gdzie odbywają się coroczne konkursy na najdłuższą i najpiękniej wykonaną palmę. Palmy osiągają wysokość kilkudziesięciu metrów i muszą samodzielnie stać. Zrobione z wikliny, nie mogą zawierać żadnych metalowych części. Zdobione są baziami i kwiatami z bibuły. Poza Polską zwyczaj ten przetrwał w południowych Niemczech oraz Austrii.
Tradycją Niedzieli Palmowej była procesja z Jezuskiem Palmowym. Obecnie w Polsce w zachowana jest w niewielu miejscowościach (Szydłowcu, Tokarni w powiecie myślenickim i Nowym Stawie w powiecie malborskim). Na osiołku wożono figurę Jezusa, za którą podążał tłum.
Zanikającym już zwyczajem są Pucheroki, przebierańcy, odwiedzający domy rano w Niedzielę Palmową. Zwyczaj jest nadal żywy w niektórych wsiach podkrakowskich, m.in. w Bibicach, Zielonkach i Trojanowicach.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Ks. Daniel Brzeziński, Niedziela Palmowa Męki Pańskiej: tradycje i współczesność, "Studia Płockie", 2007, T. 35, s. 54-55.
- ↑ Światowy Dzień Młodzieży – materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 24.03.2010]
Bibliografia [edytuj]
- Wielki Tydzień-Niedziela Palmowa – materiały na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 24.03.2010]
|
|||||||
|
||||||||||||||||
