Parafia Ewangelicko-Augsburska w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Ewangelicko-Augsburska
kościół parafialny
kościół parafialny
Siedziba Kraków
Adres ul. Grodzka 58, 31-044 Kraków
Data powołania 1816
Wyznanie luterańskie
Kościół Ewangelicko-Augsburski
Diecezja katowicka
Kościół św. Marcina w Krakowie
Filie kościół w Wieliczce
Proboszcz ks. Roman Pracki
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Parafia Ewangelicko-Augsburska
Parafia Ewangelicko-Augsburska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Ewangelicko-Augsburska
Parafia Ewangelicko-Augsburska
Ziemia 50°03′21,3″N 19°56′18,5″E/50,055917 19,938472
Strona internetowa

Parafia Ewangelicko-Augsburska w Krakowieparafia luterańska w Krakowie, należąca do diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Jej siedziba mieści się przy ulicy Grodzkiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W drugiej połowie XVI wieku w Krakowie funkcjonował zbór kalwiński. W 1572 objął on w posiadanie własny kościół. Został on zniszczony przez tłum w 1591, po czym zbór ten przestał w Krakowie funkcjonować przenosząć się do Aleksandrowic (do 1614) a następnie do Wielkanocy i Łuczanowic. Podczas I rozbioru Polski w 1772 Austriacy zajęli Kazimierz uznając za granicę stare koryto Wisły. W 1774 Maria Teresa Habsburg wydała patent, który zezwalał na założenie zborów protestanckich w 4 miastach rzemieślniczym kolonistom niemieckim wyznania protestanckiego, a Kazimierz był planowany jako kolejne takie miasto[1]. W 1775 8 rodzin protestanckich w Kazimierzu poprosiło władze o miejsce na cmentarz[2]. W 1776 wojska austriackie musiały opuścić Kazimierz. Aby powetować tę stratę na prawym brzegu wisły założono Podgórze, a na mocy patentu z września 1781 pozwolono tu założyć zbór protestancki z własnym pastorem i nauczycielem[3], dla którego zbudowano następnie prowizoryczny drewniany kościół. W strukturze Kościoła ewangelickiego austriackiej Przedlitawii zbór w Podgórzu należał do powstałej w 1784 superintendentury morawsko-śląsko-galicyjskiej. W 1790 obszar Galicji został podzielony na dwa senioraty, a zbór podgórski podporządkowany został zachodniemu senioratowi bialskiemu. W 1804 powstała superintendentura lwowska. W 1809 roku Podgórze zostało włączone do Księstwa Warszawskiego, a w 1815 ponownie znalazło się w Austrii. 27 lipca 1816 roku Senat Wolnego Miasta Krakowa przekazał ewangelikom nie używany i niszczejący kościół św. Marcina. Zbór w Podgórzu został zlikwidowany w 1833 a podgórski dom modlitwy zamknięto[4]. Życie ewangelików zarówno luterańskich i reformowanych skupiło się odtąd całkowicie wokół kościoła na ul. Grodzkiej.

Po I wojnie światowej nastąpił konflikt pomiędzy zborownikami polsko- i niemieckojęzycznymi, co doprowadziło do podzielenia zboru na dwa niezależne, z czego polski przystąpił do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, a niemiecki do Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego i Helweckiego Wyznania w Małopolsce.

Proboszczowie (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Henryk Lepucki: Działalność kolonizacyjna Marii Teresy i Józefa II w Galicji 1772-1790 : z 9 tablicami i mapą. Lwów: Kasa im. J. Mianowskiego, 1938, s. 30.
  2. H. Lepucki, 1938, s. 34
  3. H. Lepucki, 1938, s. 38
  4. Krótki zarys dziejów zboru ewangelickiego w Wieliczce i w Lednicy niemieckiej
  5. J. Szturc, Michejda Karol, ks., [w:] Tenże, Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI-XX w., Wydawnictwo Augustana, Bielsko-Biała 1998, s. 197 ISBN 83-85970-50-9.
  6. J. Szturc, Niemczyk Wiktor ks., [w:] Tenże, Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI-XX w., Wydawnictwo Augustana, Bielsko-Biała 1998, s. 215 ISBN 83-85970-50-9.
  7. Eduard Kneifel, Die Pastoren der Evangelisch-Augsburgischen Kirche in Polen. Ein biographisches Pfarrerbuch mit einem Anhang, Eging 1967, s. 96.
  8. Wspomnienie o ks. K. Kubiszu na witrynie krakow.luteranie.pl (dostep: 26 sierpnia 2014).
  9. Wspomnienie o ks. R. Miklerze na witrynie "Gazety Wyborczej" (dostęp: 26 sierpnia 2014).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]