Harvey Keitel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Harvey Keitel
Harvey Keitel (2015)
Harvey Keitel (2015)
Imię i nazwisko Harvey Johannes Keitel
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1939
Brooklyn, Nowy Jork (stan), USA
Zawód aktor, producent filmowy
Współmałżonek Daphna Kastner
(od 2001)
Lata aktywności od 1966

Harvey Johannes Keitel[1][2] (ur. 13 maja 1939[3] w Brooklynie[4] w Nowym Jorku) – amerykański aktor i producent filmowy[5] i teatralny, [6].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Urodził się w nowojorskim Brooklynie jako syn Miriam (z domu Klein) i Harry'a Keitela, żydowskich emigrantów z Rumunii i Polski[7]. Jego rodzice byli właścicielami i prowadzili restaurację na Brooklynie, jego ojciec pracował jako producent kapeluszy[8].

Dorastał w Brighton Beach, jednej z dzielnic nowojorskiego Brooklynu ze straszą siostrą Renee i starszym od 5 lat bratem Jerry. Ukończył Abraham Lincoln High School i naukę kontynuował w Alexander Hamilton Vocational School[9], którą porzucił za zbyt hałaśliwe i niesforne zachowanie. W wieku 16. lat wstąpił do United States Marine Corps i brał udział w misjach w czasie działań w Bejrucie (Liban). Po trzech latach zakończył służbę i powracił do Nowego Jorku, gdzie zamieszkał i prowadził bardzo nieuporządkowane życie, nadużywając seksu, narkotyków i alkoholu[10]. Znalazł pracę najpierw jako urzędnik w damskim sklepie obuwniczym, który opuścił ze względu na jąkanie, a następnie jako stenograf, zatrudniony przez okres dziesięciu lat, co pozwoliło jemu uczęszczać na kursy w nowojorskim Actor's Studio, gdzie brał lekcje aktorstwa bezpośrednio pod kierunkiem Jamesa Liptona, Franka Corsaro, Lee Strasberga i Stelli Adler i udało się jemu wyleczyć z jąkania.

Kariera[edytuj]

Przez dziesięć lat grał na scenie off-Broadway'u, m.in. w sztuce Do czwartku (Up to Thursday, 1965)[11] w Cherry Lane Theatre, a jego przyjacielem stał się dramaturg Sam Shepard. Grał w sztuce Harmider (Hurlyburly) Davida Rabe jako Phil w Goodman Theatre w Chicago (1983-84), a potem w nowojorskich teatrach: Promenade Theatre (1984) i Ethel Barrymore Theatre (1984-85). Zadebiutował na Broadway'u w przedstawieniu Śmierć komiwojażera (Death of a Salesman, 1975)[12] Arthura Millera jako Happy w Circle in the Square. Występował także w spektaklach Kłamstwo umysłu (A Lie of the Mind) Sheparda jako Jake w Promenade Theatre (1986) i Goose and Tom-Tom w nowojorskim Mitzi E. Newhouse Theatre (1986). Był też związany z Company of Angels w Los Angeles (1986).

Pierwszym filmem, w którym zagrał, był dramat Martina Scorsese Kto puka do moich drzwi? (I Call First, 1967)[13], gdzie jako J. R. był typowym młodym katolikiem włosko-amerykańskim na ulicach Nowego Jorku, który wraz z grupą przyjaciół pije i prowadzi hulaszczy tryb życia. W dramacie Johna Hustona W zwierciadle złotego oka (Reflections in a Golden Eye, 1967) wg powieści Carson McCullers z Marlonem Brando i Elizabeth Taylor był żołnierzem, a w komediodramacie Roberta Altmana Brewster McCloud (1970) z Budem Cortem pojawił się jako fotograf.

Stał się potem obok Roberta De Niro jedną z najważniejszych "twarzy" Scorsese[14] w filmach: gangsterskim Ulice nędzy (Mean Streets, 1973) w roli Charlie'go, który - choć jest gorliwym katolikiem - należy do mafii, bo brakuje mu charakteru, melodracie Alicja już tu nie mieszka (Alice Doesn't Live Here Anymore, 1974) jako Ben o gorącym temperamencie, który zbiera amunicję do pistoletu z Ellen Burstyn i Krisem Kristoffersonem, oraz thrillerze psychologicznym Taksówkarz (Taxi Driver, 1976) w drugoplanowej roli 'Sporta' Matthew, za którą był nominowany do nagrody nowojorskich krytyków. Wystąpił jako Ed Goodman w westernie komediowym Altmana Buffalo Bill i Indianie (Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson, 1976) z Paulem Newmanem i Burtem Lancasterem, a jako Tony "Szybki" Malatesta w czarnej komedii Łapiduchy (Mother, Jugs & Speed, 1976) z Billem Cosby i Raquel Welch. Można go było zobaczyć także w brytyjskim dramacie historycznym Ridleya Scotta Pojedynek (The Duellists, 1977) wg opowiadania Josepha Conrada u boku Keitha Carradine, dramacie Fingers (1978) jako znakomity młody pianista i kolekcjoner Jimmy "Fingers" Angelell z Tanyą Roberts oraz thrillerze science fiction Stanley'a Donena Saturn 3 (1980) z Kirkiem Douglasem i Farrah Fawcett.

W 1989 był nominowany do Złotej Maliny jako najgorszy aktor drugoplanowy za postać Judasza Iskarioty w dyskusyjnym i wywołującym wiele kontrowersji dramacie Martina Scorsese Ostatnie kuszenie Chrystusa (The Last Temptation of Christ, 1988) z Willem Dafoe. Z kolei kreacja gangstera z Los Angeles Meyera Harrisa "Mickey'a" Cohena w dramacie kryminalnym Barry'ego Levinsona Bugsy (1991) z Warrenem Beatty i Annette Bening przyniosła mu nominację do Oscara i Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego. Zagrał tytułowego bohatera w dramacie Abela Ferrary Zły porucznik (Bad Lieutenant, 1992). Za rolę reżysera Eddie'go Israela w dramacie Ferrary Niebezpieczna gra (Dangerous Game/Snake Eyes, 1993) z Madonną otrzymał Złoty Ciak na Festiwalu Filmowym w Wenecji.

Pojawił się w teledyskach: "D.O.A. (Death of Auto-Tune)" (2009) rapera Jaya Z i "Pretty Hurts" (2013) Beyoncé Knowles.

Życie prywatne[edytuj]

Spotykał się z aktorką Embeth Davidtz. W latach 1982-1993 był związany z Lorraine Bracco, z którą ma córkę Stellę (ur. 10 grudni 1985). Romansował z włoską aktorką porno Moaną Pozzi (1983), aktorką Andie MacDowell (1999) i Lisą Karmazin (2000-2001), z którą ma syna Hudsona (ur. 2001)[15]. 7 października 2001 poślubił Daphne Kastner, z którą ma syna Romana (ur. 17 sierpnia 2004).

Filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. Harvey Keitel Actor, Producer (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2016-09-16].
  2. Harvey Keitel (ang.). TV.com. [dostęp 2016-09-16].
  3. Harvey Keitel (ang.). Listal. [dostęp 2016-09-16].
  4. Harvey Keitel (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-09-16].
  5. Harvey Keitel (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2016-09-16].
  6. Harvey Keitel (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-09-16].
  7. Karen Schoemer: Harvey Keitel Tries A Little Tenderness (ang.). The New York Times. [dostęp 2016-09-16].
  8. Harvey Keitel Biography (1939-). Film Reference. [dostęp 2016-09-16].
  9. Harvey Keitel - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-09-16].
  10. Harvey Keitel (wł.). MYmovies. [dostęp 2016-09-16].
  11. Harvey Keitel. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2016-09-16].
  12. Harvey Keitel. Internet Broadway Database. [dostęp 2016-09-16].
  13. Harvey Keitel (ang.). TCM Movie Database. [dostęp 2016-09-16].
  14. Harvey Keitel (ang.). AllMovie. [dostęp 2016-09-16].
  15. Harvey Keitel Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2016-09-16].

Bibliografia[edytuj]