Bieliny (powiat kielecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Bieliny w innych znaczeniach tego słowa.
Bieliny
Herb
Herb Bielin
Zespół Szkół Gminnnych
Zespół Szkół Gminnnych
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Bieliny
Wysokość 314 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 2569[1]
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 26-004
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0991278
Położenie na mapie gminy Bieliny
Mapa lokalizacyjna gminy Bieliny
Bieliny
Bieliny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bieliny
Bieliny
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Bieliny
Bieliny
Położenie na mapie powiatu kieleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kieleckiego
Bieliny
Bieliny
Ziemia50°51′00″N 20°56′25″E/50,850000 20,940278
Strona internetowa miejscowości
Widok na Bieliny od strony Kakonina

Bielinywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Bieliny[2]. Miejscowość jest siedzibą gminy Bieliny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Nazwa Bieliny obowiązuje od 1 stycznia 2003 roku, zastępując nazwy miejscowości Bieliny Poduchowne i Bieliny Kapitulne[3]. Nazwy Bieliny Poduchowne i Bieliny Kapitulne pozostały jako nazwy sołectw i nieoficjalne nazwy części wsi.

Przez wieś przechodzi niebieski szlak turystyczny z Wału Małacentowskiego do kapliczki św. Mikołaja.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze udokumentowane wzmianki o Bielinach pochodzą z 1464, z czasów wojen polsko-krzyżackich. Nazwa Bieliny powstała prawdopodobnie od bielenia lnu. 12 grudnia 1455 król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał przywilej lokujący Bieliny na prawie niemieckim. Według Liber Beneficiorum Jana Długosza w mieście było 14 łanów kmiecych, 2 łany sołeckie i 1 karczma z rolą.

W 1637 powstała parafia wydzielona z parafii w Daleszycach. Wzniesiono kościół parafialny z fundacji biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika (konsekrowany w 1643 przez bpa Tomasza Oborskiego, sufragana krakowskiego).

W 1795 Bieliny przeszły na własność skarbu państwa (wcześniej ich właścicielem były władze kościelne).

Mieszkańcy Bielin brali czynny udział w polskich zrywach niepodległościowych XIX w. W 1831 proboszcz bieliński, Jędrzej Poniewierski, oddał Rządowi Narodowemu srebrny krzyż i kielich z paterą z przeznaczeniem na wsparcie powstania listopadowego. W 1844 tutejsi chłopi spiskowali w Krajnie wraz z ks. Piotrem Ściegiennym.

27 lutego 1913 w Bielinach urodził się Kazimierz Sabbat – polski działacz emigracyjny, premier i Prezydent RP na Uchodźstwie.

Podczas II wojny światowej Bieliny stanowiły ośrodek ruchu oporu. 11 listopada 1939 powstała komórka Służby Zwycięstwu Polski. Jej komendantem został Jan Sobkiewicz. 4 sierpnia 1944 r. partyzancki oddział AK „Barabasza” dokonał we wsi zbrojnego ataku na posterunek żandarmerii hitlerowskiej. W odwecie za liczne akcje partyzanckie hitlerowcy zamordowali bądź wysłali do obozów zagłady kilkudziesięciu mieszkańców. We wsi znajduje się pomnik upamiętniający te wydarzenia[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Ulica Kielecka w Bielinach, w tle zabytkowy kościół św. Józefa w 2018 roku
  • Kościół parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca NMP, wczesnobarokowy o klasycystycznej fasadzie, wybudowany w 1637, rozbudowany od zachodu w 1838. W ołtarzu głównym (z XIX wieku) znajduje się obraz na desce Świętej Rodziny z poł. XVII wieku oraz dwa ołtarze boczne późnobarokowe z 2. połowy XVIII wieku: w lewym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1. połowy XVIII w., w prawym, obraz Ukrzyżowania z XVII wieku. Obok kościoła położony jest zabytkowy cmentarz.
Kościół wraz z cmentarzem przykościelnym został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.211/1-2 z 31.10.1947 i z 15.02.1967)[5].
  • Cmentarz parafialny (nr rej.: A.212 z 14.05.1992)[5].

Sport[edytuj | edytuj kod]

We wsi działa klub piłki nożnej KS Nidzianka Bieliny utworzony w 1993 roku. W 2015 r. drużyna seniorów awansowała do rozgrywek IV ligi w grupie świętokrzyskiej[6].

Osoby pochodzące z Bielin[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2017-07-15].
  2. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-03-13].
  3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości (Dz.U. z 2003 r. nr 229, poz. 2288)
  4. Lechosław Herz: Góry Świętokrzyskie (mapa turystyczna). Warszawa - Wrocław: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1982.
  5. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-09-30. s. 21. [dostęp 2015-10-29].
  6. Z tęczą nad głowami wywalczyli awans! Nidzianka Bieliny w IV lidze świętokrzyskiej!. bieliny.pl. [dostęp 2015-10-29].
  7. Z dnia na dzień przez stulecia. W: Jerzy Daniel: Kalendarz świętokrzyski 2005. Kielce: Wydawnictwo „Jedność”, 2004, s. 223.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]