Bieliny (powiat kielecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bieliny
Herb
Herb Bielin
Zespół Szkół Gminnnych
Zespół Szkół Gminnnych
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Bieliny
Wysokość 314 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 2569[1]
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 26-004
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0991278
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Bieliny
Bieliny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bieliny
Bieliny
Ziemia50°51′00″N 20°56′25″E/50,850000 20,940278
Strona internetowa miejscowości
Widok na Bieliny od strony Kakonina

Bielinywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Bieliny[2]. Miejscowość jest siedzibą gminy Bieliny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Nazwa Bieliny obowiązuje od 1 stycznia 2003 roku, zastępując nazwy miejscowości Bieliny Poduchowne i Bieliny Kapitulne[3]. Nazwy Bieliny Poduchowne i Bieliny Kapitulne pozostały jako nazwy sołectw i nieoficjalne nazwy części wsi.

Przez wieś przechodzi niebieski szlak turystyczny z Wału Małacentowskiego do kapliczki św. Mikołaja.

Historia[edytuj]

Pierwsze udokumentowane wzmianki o Bielinach pochodzą z 1464, z czasów wojen polsko-krzyżackich. Nazwa Bieliny powstała prawdopodobnie od bielenia lnu. 12 grudnia 1455 król Kazimierz IV Jagiellończyk wydał przywilej lokujący Bieliny na prawie niemieckim. Według Liber Beneficiorum Jana Długosza w mieście było 14 łanów kmiecych, 2 łany sołeckie i 1 karczma z rolą.

W 1637 powstała parafia wydzielona z parafii w Daleszycach. Wzniesiono kościół parafialny z fundacji biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika (konsekrowany w 1643 przez bpa Tomasza Oborskiego, sufragana krakowskiego).

W 1795 Bieliny przeszły na własność skarbu państwa (wcześniej ich właścicielem były władze kościelne).

Mieszkańcy Bielin brali czynny udział w polskich zrywach niepodległościowych XIX w. W 1831 proboszcz bieliński, Jędrzej Poniewierski, oddał Rządowi Narodowemu srebrny krzyż i kielich z paterą z przeznaczeniem na wsparcie powstania listopadowego. W 1844 tutejsi chłopi spiskowali w Krajnie wraz z ks. Piotrem Ściegiennym.

27 lutego 1913 w Bielinach urodził się Kazimierz Sabbat – polski działacz emigracyjny, premier i Prezydent RP na Uchodźstwie.

Podczas II wojny światowej Bieliny stanowiły ośrodek ruchu oporu. 11 listopada 1939 powstała komórka Służby Zwycięstwu Polski. Jej komendantem został Jan Sobkiewicz. 4 sierpnia 1944 r. partyzancki oddział AK „Barabasza” dokonał we wsi zbrojnego ataku na posterunek żandarmerii hitlerowskiej. W odwecie za liczne akcje partyzanckie hitlerowcy zamordowali bądź wysłali do obozów zagłady kilkudziesięciu mieszkańców. We wsi znajduje się pomnik upamiętniający te wydarzenia[4].

Zabytki[edytuj]

  • Kościół parafialny pw. św. Józefa Oblubieńca NMP, wczesnobarokowy o klasycystycznej fasadzie, wybudowany w 1637, rozbudowany od zachodu w 1838. W ołtarzu głównym (z XIX wieku) znajduje się obraz na desce Świętej Rodziny z poł. XVII wieku oraz dwa ołtarze boczne późnobarokowe z 2. połowy XVIII wieku: w lewym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1. połowy XVIII w., w prawym, obraz Ukrzyżowania z XVII wieku. Obok kościoła położony jest zabytkowy cmentarz.
Kościół wraz z cmentarzem przykościelnym został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.211/1-2 z 31.10.1947 i z 15.02.1967)[5].
  • Cmentarz parafialny (nr rej.: A.212 z 14.05.1992)[5].

Sport[edytuj]

We wsi działa Klub Sportowy Nidzianka Bieliny utworzony w 1993 roku. W 2015 r. drużyna seniorów awansowała do rozgrywek IV ligi w grupie świętokrzyskiej[6].

Znani ludzie pochodzący z Bielin[edytuj]

Przypisy

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2017-07-15].
  2. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-03-13].
  3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości (Dz.U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2288)
  4. Lechosław Herz: Góry Świętokrzyskie (mapa turystyczna). Warszawa - Wrocław: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1982.
  5. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 30 września 2017; 2 miesiące temu. [dostęp 2015-10-29]. s. 21.
  6. Z tęczą nad głowami wywalczyli awans! Nidzianka Bieliny w IV lidze świętokrzyskiej!. bieliny.pl. [dostęp 2015-10-29].
  7. Z dnia na dzień przez stulecia. W: Jerzy Daniel: Kalendarz świętokrzyski 2005. Kielce: Wydawnictwo „Jedność”, 2004, s. 223.

Linki zewnętrzne[edytuj]