Babimost

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Babimost w innych znaczeniach tej nazwy.
Babimost
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Ratusz babimojski
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Babimost
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie 1397
Burmistrz Bernard Radny
Powierzchnia 3,65[1] km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

3923[2]
1074,8 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 68
Kod pocztowy 66-110
Tablice rejestracyjne FZI
Położenie na mapie gminy Babimost
Mapa konturowa gminy Babimost, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Babimost”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Babimost”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Babimost”
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa konturowa powiatu zielonogórskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Babimost”
Ziemia52°09′53,64″N 15°49′44,69″E/52,164900 15,829081
TERC (TERYT) 0809014
SIMC 0988342
Urząd miejski
Rynek 3
66-110 Babimost
Strona internetowa

Babimost (niem. Bomst) – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.

Babimost uzyskał lokację miejską w 1397 roku, Babimost Nowe Miasto lokowany był w 1652, zdegradowany w 1781 roku[3]. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[4]. Babimost należący do starostwa babimojskiego, pod koniec XVI wieku leżał w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[5].

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Babimost liczył 3923 mieszkańców[2].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości w obecnie używanej formie Babimost pojawia się w łacińskim dokumencie z 1257 roku[6], po II wojnie światowej zatwierdzono ją jako urzędową[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zamek na Winnicy w Babimoście (dziś nieistniejący)

Najstarsza wzmianka pochodzi z 1257 roku. Babimost posiadał już wówczas zabudowę typu miejskiego. Władysław Łokietek w 1332 roku włączył miasto trwale do Królestwa Polskiego i ustanowił w nim starostwo niegrodowe. Prawa miejskie w 1397 roku zostały nadane przez króla Władysława Jagiełłę. Od roku 1524 roku uruchomiono w Babimoście komorę celną[8]. W 1530 roku król Zygmunt Stary udzielił miastu znacznych przywilejów zrównując prawa miejskie z prawami miejskimi Poznania[8]. Rozkwit miasta nastąpił w połowie XVII wieku. W 1656 roku miasto było dwukrotnie spalone przez wojska szwedzkie. W tym czasie starosta babimojski Krzysztof Żegocki organizuje partyzantkę na Ziemi Babimojskiej. W połowie XVIII wieku w Babimoście proboszczem był historyk piśmiennictwa polskiego i bibliograf Jan Daniel Janocki[9]. Po 1793 roku Babimost znalazł się w granicach Prus. W latach 1807–1815 Babimost należał do Księstwa Warszawskiego[10]. W 1905 roku w mieście mieszkało 1985 osób, w tym 84,9% Niemców, 13% Polaków i 2% Żydów. 55,2% ludności było katolikami, zaś 42,7% – ewangelikami[11]. Podczas powstania wielkopolskiego zajęty przez oddział powstańczy pod dowództwem Józefa Kudlińskiego, zakreślając najdalszy zasięg powstania na zachodzie. Mimo tego, na mocy Traktatu Wersalskiego, w 1919 roku Babimost pozostał w granicach Niemiec. Do Polski powrócił po 152 latach zaboru dopiero po II wojnie światowej w 1945 roku. Obecnie ośrodek usługowy z drobnym przemysłem (drzewny, skórzany i dziewiarski). Ośrodek regionu etnograficznego zwany Babimojszczyzną (zachowany folklor wielkopolski, stroje ludowe, pieśni).
W Babimoście znajduje się siedziba dekanatu diecezji zielonogórsko-gorzowskiej Kościoła katolickiego w Polsce.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Babimostu w 2014 roku[12].


Piramida wieku Babimost.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół filialny pod wezwaniem św. Jacka z przeł. XVIII/XIX wieku

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[13]:

  • miasto
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca[14], z 1730 roku
  • kościół filialny (kaplica cmentarna) pod wezwaniem św. Jacka, XVIII/XIX wieku
  • ratusz, z pierwszej połowy XIX wieku
  • dom, ul. Kościelna 3, drewniany, z połowy XIX wieku

inne zabytki:

  • synagoga z drugiej połowy XIX wieku
  • cmentarz żydowski
  • budynek organistówka z drugiej połowy XVIII wieku
  • kościół ewangelicki z XVIII wieku.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi wojewódzkie:

Od 7 października 2010 roku funkcjonuje także obwodnica Babimostu o długości 5,303 km, łącząca ze sobą wyloty dróg wojewódzkich nr 303, 304 i 313 oraz drogi gminne.

4 km na południowy zachód od Babimostu znajduje się port lotniczy Zielona Góra-Babimost, który został zbudowany w latach pięćdziesiątych XX wieku. Przez miasto przebiega linia kolejowa: Zielona GóraPoznań (zelektryfikowana) – na stacji w Babimoście odgałęzia się bocznica towarowa do lotniska. Czynne są cztery tory, jednak ruch osobowy odbywa się głównie po torze pierwszym przy peronie II. Na stacji zatrzymują się pociągi TLK: "Warta" i "Gałczyński" z Zielonej Góry do Warszawy Wschodniej, "Bachus" i "Stoczniowiec" z Zielonej Góry do Gdyni Głównej oraz "Ukiel" z Zielonej Góry do Olsztyna, a także Regio: Nowa Sól/Zielona Góra – Poznań Główny oraz Zielona Góra – Gorzów Wielkopolski.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Kościół ewangelicki z XVIII wieku

Piłka nożna:

  • Ludowy Klub Sportowy „Klon” Babimost[15] – klub piłkarski założony w 1945 roku i występujący w B-klasie.
  • UKS Iskra Babimost – klub uczniowski.

Unihokej UKS Fenomen Babimost:

  • młodzicy,
  • juniorzy młodsi

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-19].
  3. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 18-19.
  4. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 12.
  5. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 243.
  6. "Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski", tom I, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1877, str.308.
  7. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. nr 44, poz. 85).
  8. a b Krajniak, Jan, Pojezierze lubuskie Międzyrzecz, Świebodzin, Sulęcin, Słubice - Przewodnik, s. 31
  9. Na Ziemi Ojców, Rocznik Ziem Zachodnich i Północnych, 1962, Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich, str. 171
  10. Krajniak, Jan, Pojezierze lubuskie Międzyrzecz, Świebodzin, Sulęcin, Słubice - Przewodnik, s. 32
  11. Na podstawie danych ze spisu powszechnego z 1905 roku, według deklarowanego języka ojczystego i religii; nie sklasyfikowano osób deklarujących więcej niż jeden język ojczysty, Gemeindelexikon für das Königreich Preußen. Heft V. Provinz Posen, Berlin 1908.
  12. Babimost w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-09] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  13. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 103. [dostęp 25.2.13].
  14. Babimost - Parafia pw. św. Wawrzyńca. kuria.zg.pl. [dostęp 2016-05-30].
  15. LKS „Klon” Babimost, klonbabimost.cba.pl [dostęp 2020-01-11].
  16. Porozumienie o współpracy partnerskiej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krajniak, Jan, Pojezierze lubuskie Międzyrzecz, Świebodzin, Sulęcin, Słubice - Przewodnik, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1976

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]