Czerwieńsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Czerwieńsk (ujednoznacznienie).
Czerwieńsk
Herb Flaga
Herb Czerwieńska Flaga Czerwieńska
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Czerwieńsk
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Piotr Iwanus
Powierzchnia 9,36[1] km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

4197[1]
448 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 68
Kod pocztowy 66-016
Tablice rejestracyjne FZI
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zielonogórskiego
Czerwieńsk
Czerwieńsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerwieńsk
Czerwieńsk
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Czerwieńsk
Czerwieńsk
Ziemia 52°00′56″N 15°24′18″E/52,015556 15,405000
Urząd miejski
pl. Rynek 25
66-016 Czerwieńsk
Strona internetowa

Czerwieńsk (Czerwieńsk Odrzański[2], niem. Rothenburg an der Oder[2]) – miasto położone na Wysoczyźnie Czerwieńskiej[2], w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim. Według danych z 31 grudnia 2007[3] miasto miało 4141 mieszkańców.

Położenie[edytuj]

Czerwieńsk położony jest w południowej części województwa lubuskiego w powiecie zielonogórskim, w gminie Czerwieńsk[2].

Miasto leży na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich:

Historia[edytuj]

  • 1550 – na terenie Brandenburgii, w odległości 5 km od swojej rodowej siedziby w Nietkowie rodzina von Rothenburg buduje pałacyk myśliwski; wokół niego powstaje wieś i osada rzemieślnicza znana jako Nowy Nietków
  • 1654 – budowa kościoła ewangelickiego – korzystają z niego także protestanci ze znajdującej się pod panowaniem katolickich Habsburgów Zielonej Góry; pierwszym pastorem zostaje Christoph Reiche
  • 24 I 1690 – założenie miasta Rothenburg an der Oder; obok niego nadal istnieje wieś Nowy Nietków
  • XVII w. – rozwój sukiennictwa
  • 1701 – Brandenburgia staje się częścią Królestwa Prus
  • 1707 – pastor Johannes Reiche zainicjował budowę nowego, obszerniejszego kościoła; budynek istniał do 1877 roku
  • 1811 – pierwszy plan miasta, stworzony przez królewskiego urzędnika Niceusa
  • 1816 – reforma administracyjna w Prusach - miasto zostaje przyłączone do prowincji śląskiej
  • 1870 – uzyskanie połączenia kolejowego
  • 1877 – budowa nowego kościoła ewangelickiego – budynek istnieje do dziś i jest używany przez katolików
  • 1890 – rodzina Starost buduje pierwszy tartak w mieście
  • 1900 – miasto liczy 632 mieszkańców
  • 1901 i 1908 – Nowy Nietków włączony do miasta
  • 1933 – wg spisu ludności miasto zamieszkuje 1430 osób
  • 1945 – włączenia miasta w granice Polski, utrata praw miejskich, zmiana nazwy na obecną (przez kilka tygodni 1945 roku funkcjonuje także nazwa Rozborg)
  • 1969 – Czerwieńsk uzyskuje ponownie prawa miejskie[2]

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Czerwieńska w 2014 roku [4].


Piramida wieku Czerwiensk.png

Zabytki[edytuj]

Neogotycki kościół

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

  • kościół ewangelicki, wybudowany przez pastora Martina Gottfrieda Juliusa Schöne w połowie XIX wieku, obecnie budynek - magazyn narzędziowni Budomont, ul. Zielonogórska 5
  • budynki zespołu folwarcznego, z XVII-XIX wieku:
    • obora i stajnia
    • chlewnia

inne zabytki:

  • budynek dworca kolejowego z 1870 roku
  • kościół parafialny pw. św. Wojciecha[6], neogotycki, wybudowany na miejscu świątyni z 1707 roku, oddany do użytku dla wiernych 13 grudnia 1877 roku.

Komunikacja[edytuj]

Obwodnica kolejowa Czerwieńska wybudowana w 2013 r.

Stacja kolejowa Czerwieńsk oraz nieużywane przystanki Czerwieńsk Mt i Czerwieńsk Towarowy. Transport publiczny zapewniał MZK Zielona Góra. Kursowały tu dwie linie:

  1. 32 (Dworzec PKP - Czerwieńsk – Laski)
  2. 34 (Dworzec PKP - Czerwieńsk – Wysokie)

Od 1.03.2011r transport zbiorowy przejął od MZK Zielona Góra, zielonogórski PKS: Linia Zielona 1 wariant: DWORZEC PKS - Czerwieńsk, 2 wariant: DWORZEC PKS - Czerwieńsk - Laski, 3 wariant: DWORZEC PKS - Czerwieńsk - Wysokie.[potrzebny przypis]

Osoby związane z Czerwieńskiem[edytuj]

  • Przemysław Góralczyk, historyk, regionalista, znawca dziejów miejscowości gminy Czerwieńsk
  • ks. Ludwik Mucha, kapelan majora Henryka Dobrzańskiego "Hubala"
  • ks. Henryk Nowik, proboszcz w latach 1974 – 1992, działacz miejscowych struktur "Solidarności"
  • Lubomir Rotko, pomysłodawca i organizator imprezy "Dzień Czystej Wody"
  • Henryk Olszak, żużlowiec, uczestnik finału mistrzostw świata na Wembley, zawodnik Falubazu Zielona Góra, oraz Startu Gniezno.

Sport[edytuj]

Od 1947 roku w Czerwieńsku funkcjonuje piłkarski Klub Sportowy „Piast” Czerwieńsk. Zespół występuje w okręgówce a swoje domowe mecze rozgrywa na Stadionie Miejskim w Czerwieńsku.

W 2012 roku powstał w Czerwieńsku klub biegacza Ronin Czerwieńsk.

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. a b Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. a b c d e Adam Górski: Cmentarze Ewangelickie Województwa Lubuskiego. Zielona Góra: Eternum, 2013, s. 133, seria: Tom 1. ISBN 978-83-934741-0-3.
  3. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  4. http://www.polskawliczbach.pl/Czerwiensk, w oparciu o dane GUS.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 26.2.13]. s. 104.
  6. Oficjalna strona Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej. [dostęp 26.08.2008].

Bibliografia[edytuj]

  • Gębicki Jacek, Kartka z historii kościoła w Czerwieńsku, "Czerwieńsk – U nas", R. 1995, Nr 38, s. 9.
  • Góralczyk Przemysław, Z dziejów Czerwieńska, "Czerwieńsk – U nas", Nr 152, R. 2005, s. 8 – 9; Nr 165, R. 2006, s. 7; Nr 170, R. 2006, s. 10 – 11; R. 2006, Nr 171, s. 8; R. 2006, Nr 172, s. 9.
  • Kres Bogdan, Groby ciałopalne w Czerwieńsku pow. Zielona Góra, Z badań nad przeszłością Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra 1964.
  • Strzyżewski Wojciech, Herby miejscowości województwa zielonogórskiego, (Czerwieńsk), Zielona Góra 1989, s. 18 – 19.

Linki zewnętrzne[edytuj]