Nowe Miasteczko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Nowe Miasteczko (ujednoznacznienie).
Nowe Miasteczko
Rynek i wieża ratuszowa
Rynek i wieża ratuszowa
Herb
Herb Nowego Miasteczka
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat nowosolski
Gmina Nowe Miasteczko
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Danuta Wojtasik
Powierzchnia 3,29 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

2839[1]
862,9 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 68
Kod pocztowy 67-124
Tablice rejestracyjne FNW
Położenie na mapie gminy Nowe Miasteczko
Mapa lokalizacyjna gminy Nowe Miasteczko
Nowe Miasteczko
Nowe Miasteczko
Położenie na mapie powiatu nowosolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosolskiego
Nowe Miasteczko
Nowe Miasteczko
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Nowe Miasteczko
Nowe Miasteczko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowe Miasteczko
Nowe Miasteczko
Ziemia51°41′27″N 15°44′05″E/51,690833 15,734722
TERC
(TERYT)
0804064
SIMC 0988566
Urząd miejski
Rynek 2
67-124 Nowe Miasteczko
Strona internetowa

Nowe Miasteczko (niem. Neustädtel[2]) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowe Miasteczko.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Położone nad rzeką Biała Woda, przy zbiegu samochodowej drogi krajowej nr 3 ze Świnoujścia i Szczecina do Jeleniej Góry, Jakuszyc i dalej do Czech oraz dróg wojewódzkich: nr 293 i nr 328. Historycznie miasto leży w granicach Dolnego Śląska.

Ludność, powierzchnia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 2833 mieszkańców[3].

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 3,29 km²[4].

  • Piramida wieku mieszkańców Nowego Miasteczka w 2014 roku [1].


Piramida wieku Nowe Miasteczko.png

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nowe Miasteczko wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[5].

W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku wydanym języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego wymieniona jest polska nazwa miejscowości Nowe Miasteczko[6].

Polską nazwę Nowe Miasteczko oraz niemiecką Neustädtel w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Widok rynku we wczesnych latach 70

Pierwsze wzmianki pojawiają się w dokumentach Henryka III głogowskiego przed 1296 rokiem. Po 1331 roku Nowe Miasteczko wraz z częścią głogowską księstwa zostało podporządkowane Koronie Czeskiej. Do 1386 roku podlegało bezpośrednio pieczy książęcej, później przeszło we władanie rycerzu z rodu Wirsingów. W latach 1649-1776 należało do klasztoru Jezuitów w Otyniu, następnie znalazło się w dobrach księstwa żagańskiego. W XVIII w. przez miasto wiodły ważne trakty pocztowe z Drezna do Poznania i Torunia[8] oraz do Warszawy, którym podróżowali królowie Polski August II Mocny i August III Sas[9]. Trakt ten należał do największych na Śląsku. Dziewiętnastowieczne inwestycje kolejowe – budowa linii WrocławBerlin (ok.1840) i Wrocław – Szczecin (ok. 1855) ominęły Nowe Miasteczko między innymi ze względu na zbyt wysokie ceny dyktowane przez mieszkańców za wykup gruntów pod budowę kolei[potrzebny przypis]. Ostatecznie do miasta dotarła uruchomiona w 1892 lokalna odnoga linii kolejowej KożuchówNiegosławice, obecnie nieczynna. W 1871 miasto zostało częścią Niemiec. W 1945 w wyniku wywołanej i przegranej przez Niemcy II wojny światowej miasto zostało włączone do powojennych granic Polski.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół Opatrzności Bożej (dawny ewangelicki)
Ulica Kościuszki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[10]:

  • zespół urbanistyczno-architektoniczny
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, z XIV wieku, XV/XVI wieku; wyposażenie wnętrza barokowe
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki filialny pod wezwaniem Opatrzności Bożej, zbudowany w latach 1784-1785 w stylu klasycystycznym, 1990 roku, dawny zbór protestancki
  • fundamenty kaplicy, z XV wieku
  • ratusz, renesansowy z XVII w., przebudowany w XVIII wieku-XIX wieku; zbudowany w latach 1664-1665. w miejsce starszego, który uległ spaleniu w 1634 roku; założony na rzucie w kształcie litery L.
  • dom, ul. Głogowska 1
  • dom, ul. Kolejowa 2, z XVIII wieku-XIX wieku
  • dom, ul. Kościelna 1, z połowy XIX wieku
  • domy, ul. Kościuszki 1, 2, 5, 7, 9, z XVIII wieku/XIX wieku
  • dom, ul. 9 Maja 2, z połowy XIX wieku
  • dom, ul. Podgórna 2, z XVIII wieku
  • dom z apteką, Rynek, z XVIII wieku/XIX wieku
  • domy, Rynek 2, 3 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 27, 28, 29, z XVIII wieku/XIX wieku/XX wieku
  • domy, ul. Słowackiego 2, 4, 12, z połowy XIX wieku.

inne zabytki:

Nowe Miasteczko – Gołaszyn

  • kościół filialny pod wezwaniem św. Marcina, gotycki z drugiej połowy XIII wieku, przebudowany w XV wieku, w połowie XVI wieku, w 1883 roku, murowany z kamienia polnego
    • ogrodzenie z bramką, z XVI wieku
  • zespół folwarczny, ul. Gołaszyn 12, z XVIII wieku-XIX wieku:
    • dwa domy mieszkalne
    • budynek mieszkalno-gospodarczy
    • obora
    • chlewnia
    • stodoła

Sport[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa – miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Nowe_Miasteczko, w oparciu o dane GUS.
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  5. Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  6. Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – "Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750"
  7. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.13.
  8. Szkice z historii poczty / usługi pocztowe, www.pocztowokurierski.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  9. » Informacja historycznaDresden-Warszawa, www.dresden-warszawa.eu [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2.2.13]. s. 50-51.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]