Janusz Lewandowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy polskiego polityka. Zobacz też: inne osoby nazywające się Janusz Lewandowski.
Janusz Lewandowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 czerwca 1951
Lublin
Komisarz UE ds. budżetu i programowania finansowego
Okres od 10 lutego 2010
do 1 lipca 2014
Poprzednik Algirdas Šemeta
Następca Jacek Dominik
Minister przekształceń własnościowych
Okres od 11 lipca 1992
do 26 października 1993
Przynależność polityczna Kongres Liberalno-Demokratyczny
Poprzednik Tomasz Gruszecki (p.o.)
Następca Wiesław Kaczmarek
Minister przekształceń własnościowych
Okres od 12 stycznia 1991
do 23 grudnia 1991
Przynależność polityczna Kongres Liberalno-Demokratyczny
Poprzednik Waldemar Kuczyński
Następca Tomasz Gruszecki (p.o.)
Przewodniczący Kongresu Liberalno-Demokratycznego
Okres od 29 czerwca 1990
do 19 maja 1991
Przynależność polityczna Kongres Liberalno-Demokratyczny
Następca Donald Tusk
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Janusz Antoni Lewandowski (ur. 13 czerwca 1951 w Lublinie) – polski ekonomista i polityk.

Współzałożyciel Kongresu Liberalno-Demokratycznego i jego przewodniczący w latach 1990–1991. Poseł na Sejm I, III i IV kadencji (1991–1993 i 1997–2004), minister przekształceń własnościowych w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991) i rządzie Hanny Suchockiej (1992–1993), poseł do Parlamentu Europejskiego V, VI, VII, VIII i IX kadencji (2004–2010 i od 2014), w latach 2010–2014 komisarz UE ds. budżetu i programowania finansowego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Działalność zawodowa i naukowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie studiów uprawiał lekkoatletykę, był medalistą akademickich mistrzostw Polski w biegach sprinterskich.

W 1974 uzyskał na Uniwersytecie Gdańskim tytuł zawodowy magistra, a w 1984 na tej samej uczelni nadano mu stopień naukowy doktora. W latach 1974–1983 był nauczycielem akademickim UG. Później pracował w Polskich Liniach Oceanicznych, zakładał Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową w Gdańsku, pełni funkcję przewodniczącego rady fundatorów tego instytutu.

Jest autorem książki o sławnych liberałach, a także artykułów i felietonów do gazet i czasopism, takich jak „Rzeczpospolita”, „Gazeta Wyborcza”, „Parkiet”, „Polityka”, „Wprost” i „Newsweek Polska”. Jako pierwszy w 1993 zdobył nagrodę „Giganta” przyznawaną przez poznański oddział „Gazety Wyborczej”, w 1993 otrzymał Nagrodę Kisiela.

Żonaty (żona Lidia), ma córkę.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 1980–1989 był doradcą ekonomicznym „Solidarności”, a w 1988 współzałożycielem Kongresu Liberalno-Demokratycznego ze środowiska tzw. gdańskich liberałów. Został przewodniczącym tej inicjatywy politycznej. Pełnił funkcję ministra przekształceń własnościowych w rządach Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991) i Hanny Suchockiej (1992–1993). Doprowadził do uruchomienia giełdy i opracowania Programu Powszechnej Prywatyzacji. Zasiadał również w Sejmie I kadencji.

Po porażce wyborczej KLD w 1993, pracował w latach 1994–1997 jako ekspert m.in. za granicą. Po połączeniu się jego dotychczasowego ugrupowania z Unią Demokratyczną w jedną partię, został członkiem Unii Wolności. Z listy UW wszedł do Sejmu III kadencji w 1997. W 2001 przeszedł do Platformy Obywatelskiej, uzyskując mandat posła IV kadencji w okręgu gdańskim. Zasiadł we władzach krajowych PO.

W 1997 prokurator skierował przeciw niemu do sądu akt oskarżenia, zarzucając, że jako minister przekształceń własnościowych miał działać na szkodę interesu publicznego i prywatnego, przekraczając uprawnienia i nie dopełniając obowiązków przy prywatyzacji na początku lat 90. dwóch krakowskich spółek Skarbu Państwa. W marcu 2005 sąd I instancji uniewinnił go od popełnienia tych zarzutów. W styczniu 2006 wyrok ten został uchylony, a sprawę skierowano do ponownego rozpoznania. Ostatecznie w marcu 2009 Sąd Okręgowy w Krakowie prawomocnie uniewinnił Janusza Lewandowskiego[1].

W okresie od kwietnia 2003 do kwietnia 2004 był obserwatorem przy Parlamencie Europejskim, a następnie europosłem V kadencji w ramach delegacji krajowej[2]. W wyborach europejskich w 2004 został wybrany do PE VI kadencji z listy Platformy Obywatelskiej w okręgu gdańskim. Uzyskał 79 879 głosów (20,17%, co stanowiło najlepszy wynik w regionie). Był przez 2,5 roku przewodniczącym komisji budżetowej Parlamentu Europejskiego, następnie objął funkcję jej wiceprzewodniczącego. W wyborach europejskich w 2009 skutecznie ubiegał się o reelekcję, ponownie wygrywając w swoim okręgu.

W 2009 został nominowany przez rząd na polskiego komisarza europejskiego ds. programowania finansowego i budżetu w II Komisji José Barroso[3]. 11 stycznia 2010 w Parlamencie Europejskim odbyło się jego przesłuchanie jako kandydata do KE[4]. 9 lutego 2010 Parlament Europejski zatwierdził skład Komisji Europejskiej[5], w konsekwencji Janusz Lewandowski utracił mandat europosła.

W 2014 ponownie został z listy PO wybrany do Parlamentu Europejskiego[6]. W związku z tym 1 lipca 2014 odszedł ze stanowiska w KE[7].

W styczniu 2015 został powołany przez premier Ewę Kopacz na przewodniczącego Rady Gospodarczej przy Prezesie Rady Ministrów. Zakończył urzędowanie w listopadzie tego samego roku. W 2016 został członkiem zespołu doradców ekonomicznych PO[8].

W 2019 wystartował w wyborach do Parlamentu Europejskiego z pierwszego miejsca w okręgu nr 1 listy Koalicji Europejskiej[9]. Uzyskał poparcie 120 990 wyborców i utrzymał mandat europosła na okres IX kadencji[10].

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Order i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Janusz Lewandowski uniewinniony. wprost.pl, 12 marca 2009. [dostęp 30 sierpnia 2010].
  2. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 12 czerwca 2021].
  3. RAPID Press Release: President Barroso unveils his new team (ang.). europa.eu, 27 listopada 2009. [dostęp 1 lutego 2010].
  4. Przesłuchania komisarzy w poniedziałek: Ashton, Lewandowski, Piebalgs, Rehn. europa.eu, 12 stycznia 2010. [dostęp 1 lutego 2010].
  5. Nowa Komisja Europejska. tvn24.pl, 9 lutego 2010. [dostęp 9 lutego 2010].
  6. Serwis PKW – Wybory 2014. [dostęp 27 maja 2014].
  7. President Barroso announces caretaker replacements following the resignation of 4 Commissioners (ang.). europa.eu, 1 lipca 2014. [dostęp 1 lipca 2014].
  8. Nowa Platforma – najważniejsze decyzje Rady Krajowej PO. platforma.org, 26 lutego 2016. [dostęp 26 lutego 2016].
  9. Okręg nr 1: Janusz Lewandowski. wnp.pl. [dostęp 27 maja 2019].
  10. Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 27 maja 2019].
  11. M.P. z 2011 r. nr 78, poz. 780
  12. Laureaci z poprzednich edycji. polishmarket.com.pl. [dostęp 4 grudnia 2015].
  13. Michał Boni, Janusz Lewandowski i Leszek Czarnecki laureatami nagród PKPP Lewiatan. gazetaprawna.pl, 10 maja 2010. [dostęp 25 lipca 2017].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]