Joanna Bator

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joanna Bator
Ilustracja
Joanna Bator (2012)
Imię i nazwisko Joanna Bator-Łukasiewicz
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1968
Wałbrzych
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Wrocławski
Polska Akademia Nauk
Dziedzina sztuki literatura piękna
Ważne dzieła

Piaskowa Góra (2009)
Chmurdalia (2010)
Japoński wachlarz (2011)
Ciemno, prawie noc (2012)

Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Spotkania z Joanną Bator
Joanna Bator podczas Festiwalu Góry Literatury, 2015
Joanna Bator podczas Festiwalu Góry Literatury, 2015
J. Bator i M. Szczygieł w Noc Bibliotek w Bibliotece Narodowej w Warszawie, 2015

Joanna Bator, również Joanna Bator-Łukasiewicz[1] (ur. 2 lutego[2] 1968 w Wałbrzychu[3]) – polska pisarka, publicystka, felietonistka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiowała kulturoznawstwo na Uniwersytecie Wrocławskim. Ukończyła także Szkołę Nauk Społecznych przy Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Jej doktorat w dziedzinie filozofii poświęcony był filozoficznym aspektom feministycznych teorii i dyskusji, jaką feministki prowadziły z psychoanalizą i postmodernizmem. Była to jedna z pierwszych w Polsce prac na ten temat.

W latach 1999–2008 Joanna Bator pracowała jako adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, w latach 2007–2011 wykładała również w Polsko-Japońskiej Wyższej Szkole Technik Komputerowych i kilku innych warszawskich uczelniach. W tym czasie przebywała na stypendiach w Middlesex University w Londynie, dwukrotnie w New School for Social Research w Nowym Jorku i trzykrotnie w Tokio jako stypendystka JSPS, Cannon Foundation in Europe oraz Japan Foundation. Pisała felietony i eseje w prasie polskiej i polonijnej – zawsze jako „wolny strzelec”. Jurorka międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego w latach 2012-14.

Jest znawczynią i wielbicielką japońskiej kultury. Efektem pierwszego dwuletniego pobytu Joanny Bator w Japonii była książka Japoński wachlarz (2004, 2011). W 2013 pojawił się na rynku jej zbiór esejów i felietonów Rekin z Parku Yoyogi. W jej powieściach jest również wiele odniesień i inspiracji związanych z japońską kulturą. W sumie spędziła w Japonii cztery lata.

Od 2011 Joanna Bator nie jest związana z żadną instytucją naukową i poświęca się głównie pisaniu. Pierwsza powieść, Piaskowa Góra (2009), przyniosła jej sukces w Polsce i za granicą, który ugruntowała następna – Chmurdalia (2010). Jej kolejna powieść Ciemno, prawie noc ukazała się w 2012 i została nagrodzona Nagrodą Literacką Nike. Następnie Bator opublikowała kolejny esej intymny pt. Wyspa Łza w 2014 i powieść Rok Królika w 2015. Jesienią 2017 ukaże się jej pierwsza japońska powieść pt. Purezento.

W 2012 Joanna Bator skrytykowała Wikipedię w Gazecie Wyborczej, gdyż nie pozwolono jej poprawić daty swoich urodzin w Wikipedii, błędnie podanej w innych źródłach[4]. Powodem było niepowołanie się przez autorkę na weryfikowalne źródła zewnętrzne. Dariusz Jemielniak, analizując ten incydent zauważa, że stanowi on przykład niezrozumienia zasad Wikipedii przez społeczeństwo[5]. Była to pierwsza w Polsce tak głośna krytyka nowych mediów przez twórców literatury, która doprowadziła do dyskusji w licznych mediach[6][7].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Felietonistka „Gazety Wyborczej” i „Pani”; publikowała w: „Bluszczu”, „Czasie Kultury”, „Kulturze i Społeczeństwie”, „Twórczości”, „Tygodniku Powszechnym”. Autorka prac naukowych, esejów, powieści i opowiadań.

  • 2001Feminizm, postmodernizm, psychoanaliza, Gdańsk, Słowo/Obraz Terytoria
  • 2002Kobieta, powieść, Warszawa, Twój Styl
  • 2004Japoński wachlarz, Warszawa, Twój Styl
  • 2009Piaskowa Góra, Warszawa, wydawnictwo W.A.B. (powieść nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” oraz Nagrody Literackiej Gdynia[8], niemiecki przekład znalazł się w finale międzynarodowej nagrody literackiej przyznawanej przez Haus der Kulturen der Welt oraz fundację Elementarteilchen – German International Literary Award)
  • 2010Chmurdalia, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. (powieść w finale Nagrody Literackiej „Nike”)
  • 2011Japoński wachlarz. Powroty, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B.
  • 2012Ciemno, prawie noc, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. (za tę powieść autorka otrzymała Nagrodę Literacką „Nike” w 2013)[9].
  • 2014Rekin z parku Yoyogi, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B.
  • 2015Wyspa Łza, Kraków, Wydawnictwo Znak
  • 2016Rok królika, Kraków; Wydawnictwo Znak
  • 2017Purezento, Kraków; Wydawnictwo Znak

Książki redagowane:

  • 2007Ucieleśnienia. Język, praktyka, reprezentacja (z A. Wieczorkiewicz), Warszawa, IFIS
  • 2008Ucieleśnienia II. Płeć między ciałem i tekstem (z A. Wieczorkiewicz), Warszawa, IFIS

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Za Japoński wachlarz (2004, 2011) uhonorowana została Nagrodą Wydawców i Nagrodą im. Beaty Pawlak w 2005[10]. Jej Piaskowa Góra była nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” 2010[11] oraz Nagrody Literackiej Gdynia a niemiecki przekład znalazł się w finale Niemieckiej Międzynarodowej Nagrody Literackiej. Finał Nagrody Literackiej „Nike” 2011 za Chmurdalia[12]. Laureatka Nagrody Literackiej „Nike” (2013) za powieść Ciemno, prawie noc[13]. W 2018 wraz z tłumaczką Esther Kinsky otrzymała Nagrodę Literacką im. Hermanna Hessego (Calwer Hermann-Hesse-Preis(niem.))[14].

Jurorka międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joanna Bator w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2016-03-31]
  2. Gazeta Wyborcza nr 275 z 24/25 listopada 2012, str. 21
  3. Joanna Bator – Pełna baza wiedzy o literaturze – magazyn Culture.pl – Culture.pl
  4. Joanna Bator, Awatary wierzą tylko w linki, wyborcza.pl, 2012-11-21 [dostęp 2013-10-07]
  5. Dariusz Jemielniak (2013). Życie wirtualnych dzikich. Netnografia Wikipedii, największego projektu współtworzonego przez ludzi. Dariusz Jemielniak. ​ISBN 978-83-7561-285-1​. s. 43
  6. Anita Karwowska, Nieomylnopedia, „Metro” – Kraj, nr 2456, 07-12-2012
  7. Natalia Szafran-Kozakowska, Spojrzenie wolontariuszy Wikipedii na sprawę biogramu Joanny Bator, 24-11-2012
  8. Nominowani 2010 | Nagroda Literacka Gdynia. nagrodaliterackagdynia.pl. [dostęp 2015-12-02].
  9. Tadeusz Sobolewski, Michał Wybieralski, Nike 2013 dla Joanny Bator za książkę "Ciemno, prawie noc", wyborcza.pl, 6.10.2013, [dostęp 2013-10-7].
  10. Joanna Bator laureatką nagrody im. Beaty Pawlak / Wydarzenia / Instytut Książki, www.instytutksiazki.pl, 13 października 2005 [dostęp 2016-03-06].
  11. Nagroda Nike 2010. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  12. Nagroda Nike 2011. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  13. Nike 2013 dla Joanny Bator za książkę "Ciemno, prawie noc". [dostęp 2013-10-06].
  14. Natalia Szostak. Bator laureatką Nagrody im. Hessego. „Gazeta Wyborcza”, s. 21, 9 marca. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]