Joanna Bator

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joanna Bator
Ilustracja
Joanna Bator, 2012
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1968
Wałbrzych
Narodowość polska
Język polski
Ważne dzieła
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Spotkania z Joanną Bator
Joanna Bator podczas Festiwalu Góry Literatury, 2015
Joanna Bator podczas Festiwalu Góry Literatury, 2015
J. Bator i M. Szczygieł w Noc Bibliotek w Bibliotece Narodowej w Warszawie, 2015

Joanna Bator, również Joanna Bator-Łukasiewicz[1] (ur. 2 lutego[2] 1968 w Wałbrzychu[3]) – polska pisarka, publicystka, felietonistka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiowała kulturoznawstwo na Uniwersytecie Wrocławskim. Ukończyła także Szkołę Nauk Społecznych przy Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Jej doktorat w dziedzinie filozofii poświęcony był filozoficznym aspektom feministycznych teorii i dyskusji, jaką feministki prowadziły z psychoanalizą i postmodernizmem. Była to jedna z pierwszych w Polsce prac na ten temat.

W latach 1999–2008 Joanna Bator pracowała jako adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, w latach 2007–2011 wykładała również w Polsko-Japońskiej Wyższej Szkole Technik Komputerowych i kilku innych warszawskich uczelniach. W tym czasie przebywała na stypendiach w Middlesex University w Londynie, dwukrotnie w New School for Social Research w Nowym Jorku i trzykrotnie w Tokio jako stypendystka JSPS, Cannon Foundation in Europe oraz Japan Foundation. Pisała felietony i eseje w prasie polskiej i polonijnej - zawsze jako "wolny strzelec". Jurorka międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego w latach 2012-14.

Jest znawczynią i wielbicielką japońskiej kultury. Efektem pierwszego dwuletniego pobytu Joanny Bator w Japonii była książka Japoński wachlarz (2004, 2011). W 2013 pojawił się na rynku jej zbiór esejów i felietonów Rekin z Parku Yoyogi. W jej powieściach jest również wiele odniesień i inspiracji związanych z japońską kulturą. W sumie spędziła w Japonii cztery lata.

Od 2011 roku Joanna Bator nie jest związana z żadną instytucją naukową i poświęca się głównie pisaniu. Pierwsza powieść, Piaskowa Góra (2009), przyniosła jej sukces w Polsce i za granicą, który ugruntowała następna – Chmurdalia (2010). Jej kolejna powieść Ciemno, prawie noc ukazała się w 2012 i została nagrodzona Nagrodą Literacką Nike. Następnie Bator opublikowała kolejny esej intymny pt. Wyspa Łza w 2014 i powieść Rok Królika w 2015. Jesienią 2017 roku ukaże się jej pierwsza japońska powieść pt. Purezento.

W 2012 roku Joanna Bator skrytykowała Wikipedię w Gazecie Wyborczej, gdyż nie pozwolono jej poprawić daty swoich urodzin w Wikipedii, błędnie podanej w innych źródłach[4]. Powodem było niepowołanie się przez autorkę na weryfikowalne źródła zewnętrzne. Dariusz Jemielniak, analizując ten incydent zauważa, że stanowi on przykład niezrozumienia zasad Wikipedii przez społeczeństwo[5]. Była to pierwsza w Polsce tak głośna krytyka nowych mediów przez twórców literatury, która doprowadziła do dyskusji w licznych mediach[6][7].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Felietonistka „Gazety Wyborczej” i "Pani"; publikowała w: „Bluszczu”, „Czasie Kultury”, „Kulturze i Społeczeństwie”, „Twórczości”, „Tygodniku Powszechnym”. Autorka prac naukowych, esejów, powieści i opowiadań.

  • 2001Feminizm, postmodernizm, psychoanaliza, Gdańsk, Słowo/Obraz Terytoria
  • 2002Kobieta, powieść, Warszawa, Twój Styl
  • 2004Japoński wachlarz, Warszawa, Twój Styl
  • 2009Piaskowa Góra, Warszawa, wydawnictwo W.A.B. (powieść nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” oraz Nagrody Literackiej Gdynia[8], niemiecki przekład znalazł się w finale międzynarodowej nagrody literackiej przyznawanej przez Haus der Kulturen der Welt oraz fundację Elementarteilchen – German International Literary Award)
  • 2010Chmurdalia, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. (powieść w finale Nagrody Literackiej „Nike”)
  • 2011Japoński wachlarz. Powroty, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B.
  • 2012Ciemno, prawie noc, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. (za tę powieść autorka otrzymała Nagrodę Literacką „Nike” w 2013 roku)[9].
  • 2014Rekin z parku Yoyogi, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B.
  • 2015Wyspa Łza, Kraków, Wydawnictwo Znak
  • 2016Rok królika, Kraków; Wydawnictwo Znak
  • 2017Purezento, Kraków; Wydawnictwo Znak

Książki redagowane:

  • 2007Ucieleśnienia. Język, praktyka, reprezentacja (z A. Wieczorkiewicz), Warszawa, IFIS
  • 2008Ucieleśnienia II. Płeć między ciałem i tekstem (z A. Wieczorkiewicz), Warszawa, IFIS

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Za Japoński wachlarz (2004, 2011) uhonorowana została Nagrodą Wydawców i Nagrodą im. Beaty Pawlak w 2005 roku[10]. Jej Piaskowa Góra była nominowana do Nagrody Literackiej „Nike” 2010[11] oraz Nagrody Literackiej Gdynia a niemiecki przekład znalazł się w finale Niemieckiej Międzynarodowej Nagrody Literackiej. Finał Nagrody Literackiej „Nike” 2011 za Chmurdalia[12]. Laureatka Nagrody Literackiej „Nike” (2013) za powieść Ciemno, prawie noc[13]. W 2018 wraz z tłumaczką Esther Kinsky otrzymała Nagrodę Literacką im. Hermanna Hessego (Calwer Hermann-Hesse-Preis(niem.))[14].

Jurorka międzynarodowej Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joanna Bator w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2016-03-31]
  2. Gazeta Wyborcza nr 275 z 24/25 listopada 2012, str. 21
  3. Joanna Bator – Pełna baza wiedzy o literaturze – magazyn Culture.pl – Culture.pl
  4. Joanna Bator, Awatary wierzą tylko w linki, wyborcza.pl, 2012-11-21 [dostęp 2013-10-07]
  5. Dariusz Jemielniak (2013). Życie wirtualnych dzikich. Netnografia Wikipedii, największego projektu współtworzonego przez ludzi. Dariusz Jemielniak. ​ISBN 978-83-7561-285-1​. s. 43
  6. Anita Karwowska, Nieomylnopedia, „Metro” – Kraj, nr 2456, 07-12-2012
  7. Natalia Szafran-Kozakowska, Spojrzenie wolontariuszy Wikipedii na sprawę biogramu Joanny Bator, 24-11-2012
  8. Nominowani 2010 | Nagroda Literacka Gdynia. nagrodaliterackagdynia.pl. [dostęp 2015-12-02].
  9. Tadeusz Sobolewski, Michał Wybieralski, Nike 2013 dla Joanny Bator za książkę "Ciemno, prawie noc", wyborcza.pl, 6.10.2013, [dostęp 2013-10-7].
  10. Joanna Bator laureatką nagrody im. Beaty Pawlak / Wydarzenia / Instytut Książki, www.instytutksiazki.pl, 13 października 2005 [dostęp 2016-03-06].
  11. Nagroda Nike 2010. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  12. Nagroda Nike 2011. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  13. Nike 2013 dla Joanny Bator za książkę "Ciemno, prawie noc". [dostęp 2013-10-06].
  14. Natalia Szostak. Bator laureatką Nagrody im. Hessego. „Gazeta Wyborcza”, s. 21, 9 marca. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]