Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny
Data założenia 12 grudnia 1967
Ideologia polityczna nacjonalizm, socjalizm demokratyczny, lewica narodowa
Poglądy gospodarcze socjalizm

Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny (organizacja znana też jest pod nazwami Czerwone Orły, Grupa Czerwonych Orłów, Grupa Halhul[1]) (LFWP, ang. Popular Front for the Liberation of Palestine, PFLP) – założona w 1967 roku polityczno-militarna organizacja palestyńska. Ma charakter świecki, łączy ideologię lewicową z arabskim nacjonalizmem. Najważniejszymi liderami pozostawali na przestrzeni lat Georges Habasz, Wadi Haddad czy Abu Ali Mustafa. Do Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny należał też Ilich Ramírez Sánchez znany jako Carlos. Organizacja została uznana przez Stany Zjednoczone i Unię Europejską za terrorystyczną[1].

Działa na terenie Syrii, Libanu oraz na okupowanych przez Izrael terenach palestyńskich. Syria pozostaje obecnie głównym sojusznikiem i źródłem zaopatrzenia Frontu[1].

Historia grupy[edytuj]

Założenie organizacji i pierwsze działania[edytuj]

Formalnie został założony 11 grudnia 1967 roku[2]. Przywódcami Frontu byli George Habasz (pełnił on funkcję sekretarza generalnego) i Wadi Haddad[2]. Deklaracja założycielska zapowiadała walkę z syjonizmem i kolonializmem. W skład organizacji weszło kilka mniejszych arabskich organizacji[3]. Największą z grup tworzących LFWP był utworzony w 1952 roku Ruch Arabskich Nacjonalistów[4][5]. Ideologia grupy łączyła pierwotnie arabski nacjonalizm z marksizmem[2][6]. Początkowo ruch zyskał wsparcie Egiptu rządzonego przez Gamala Abdela Nasera[2]. Z czasem zyskał wsparcie radzieckie i chińskie[7]. Pierwotne bazy LFWP z kolei znalazły się na terenie Jordanii[8]. Na początku funkcjonowania grupy doszło do kilku rozłamów w wyniku których rozłamowcy utworzyli frakcje takie jak Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny – Dowództwo Generalne[6], Front Wyzwolenia Palestyny oraz Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny[9]. LFWP i wywodzące się z niej ugrupowania zasiliły szeregi Organizacji Wyzwoliny Palestyny[1][7].

Georges Habasz w Jordanii w 1969 roku

W 1968 roku porwaniem samolotu izraelskiego lecącego z Rzymu do Aten rozpoczęła kampanię terrorystyczną skierowaną przeciwko Izraelowi i szerzej rozumianemu Zachodowi[2]. Za porwanie odpowiedzialne było komando Lajli Chalid. Samolot został uprowadzony do Damaszku gdzie wypuszczono wszystkich pasażerów. Rok później komando Chalid porwało inny izraelski samolot[10][11].

W 1969 roku ukazała się platforma LFWP. Front określił się w nim jako ruch socjalistyczny i antyimperialistyczny. Żywe w doktrynie LFWP okazały się marksistowskie wątki walki klasowej[12]. W dokumencie założono prowadzenie antyizraelskiej „wojny ludowej”, przyjęto że wojna ta jest częścią ruchu wyzwoleńczego Arabów walczących z jarzma imperializmu, syjonizmu i rządów burżuazyjnych. W założeniach wojna miała być toczona przez robotników i chłopów. LFWP niechętnie odniosła się do bogatych państw regionu wydobywających ropę naftową i oskarżyła je o zbytnie sprzyjanie Zachodowi[12]. Jednym z nazbyt prozachodnich państw miała również Jordania - LFWP uznał tereny wschodnie Jordanii za rdzennie palestyńskie i wezwał Jordańczyków do oporu względem monarchii[12]. Choć organizacja była zależne od wsparcia Jordanii, liderzy grupy zdecydowali o zupełnie samodzielnym prowadzeniu wojny partyzanckiej[8]. Przywódcy doszli również do przekonania, że monarchia jordańska jest słaba i może zostać łatwo obalona. George Habasz, twierdził że walka z rządzącymi w Jordanii jest obowiązkiem Palestyńczyków tak samo, jak dążenie do zniszczenia Izraela. W listopadzie 1968 doszło do pierwszych starć między oddziałami LFWP a oddziałami armii jordańskiej. Napięcia jordańsko-palestyńskie podsycała Syria, rządzona od 1963 przez nacjonalistyczną partię Baas[8]. Organizacja na skutek tych działań przyjęła politykę wedle której akceptowano możliwość atakowania krajów, które ich gościły, jeśli uznali to za korzystne dla celów palestyńskich[8].

W wydanym wraz z platformą dokumentem o nazwie Strategia LFWP, organizacja wskazała swoich najważniejszych wrogów. Był nim Izrael i światowy ruch syjonistyczny. Zjawisko syjonizmu i Izrael były utożsamiane z wpływami Stanów Zjednoczonych w regionie. Mniej istotnymi przeciwnikami LFWP były kręgi arabskie uważane za kapitalistyczne lub reakcyjny. W piśmie tym po raz pierwszy pojawiły się odwołania do maoizmu i cytaty Mao Zedonga[13][14] a Chiny uznano za naturalnego sojusznika w wojnie ludowej[15]. Za wzorowe metody walki rewolucyjnej uważano ruchy wyzwoleńcze i rewolucyjne z Chin, Kuby i Wietnamu[16] - samo LFWP uznało się za część ruchu rewolucyjnego w Trzecim Świecie[15]. Określono też istotę działania partii którą miał być centralizm demokratyczny. Kierownictwo wewnątrz grupy miało mieć kolektywny charakter[17].

Otwarta wojna z rządem Jordanii[edytuj]

 Osobny artykuł: Czarny Wrzesień.
Bojownicy Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny w Jordanii, 1969

26 lipca 1970 rząd Jordanii zgodziła się na plan pokojowy, który zakładał trzymiesięczny rozejm izraelsko-arabski, a także wycofanie się przez Izrael z ziem zajętych w toku wojny sześciodniowej. Takie rozwiązanie całkowicie satysfakcjonowało rząd jordański, natomiast było nie do przyjęcia dla organizacji palestyńskich. Bojówki palestyńskie w sierpniu 1970 ponownie zorganizowały serię zamachów na jordańskich urzędników, starając się całkowicie opanować sytuację w miastach. 1 września 1970 w Ammanie ostrzelany został konwój samochodów, w którym poruszał się król (nie wiadomo jednak, czy był to zaplanowany zamach) - możliwy zamach przekonał rząd Jordanii do likwidacji palestyńskich grup zbrojnych w kraju[18]. 6 września 1970 członkowie Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny dokonali porwania czterech samolotów w Europie i jednego w Bahrajnie (kolejne porwanie zostało udaremnione), a trzy z nich skierowali na pustynne lotnisko Dawson's Field na terenie Jordanii. Większość pasażerów została uwolniona, jednak 54 z nich Palestyńczycy zatrzymali w Ammanie, zaś puste samoloty wysadzili w powietrze. Akt ten miał być demonstracją siły Palestyńczyków i słabości Jordanii[19]. Jedenaście dni po porwaniu samolotów palestyńscy działacze ogłosili w Irbidzie powstanie rządu ludowego - przywódcy LFWP obwieścili, że na terenie północnej Jordanii powstało wyzwolone terytorium palestyńskie[20].

Król Jordanii natychmiast nakazał armii jordańskiej uderzenie na obozy dla uchodźców palestyńskim pod Ammanem, a 16 września ogłosił powstanie rządu wojskowego z Muhammadem Dawudem al-Abbasim na czele. Walki w obozach przeciągnęły się dłużej, niż zakładał król, trwały bowiem jedenaście dni, jednak zgodnie z jego oczekiwaniami zakończyły się całkowitym sukcesem sił rządowych. Stolica znalazła się pod kontrolą sił jordańskich. W czasie wojny domowej Palestyńczykom udzieliła pomocy Syria, wysyłając im znaczną ilość broni. Celem tej pomocy nie było jednak obalanie monarchii jordańskiej, ale utworzenie przy granicy niewielkiego terytorium palestyńskiego. Wskutek wojny domowej nazwanej Czarnym Wrześniem, oddziały LFWP na skutek militarnej porażki przeniosły się do Libanu a w mniejszej części do Syrii. Równocześnie wśród Palestyńczyków wzmocniło się dążenie do utworzenia własnego państwa, a LFWP uległa jeszcze większej radykalizacji co było szczególnie widoczne w latach 1971-1973[21].

Działalność z obszaru Libanu[edytuj]

Z inicjatywy Habasza zdecydowano się na bardziej pragmatyczną strategię, zastrzeżono przy tym że LFWP nigdy nie uzna państwowości izraelskiej[2]. W 1973 roku już w Libanie ukazał się nowy dokument programowy LFWP. Został on uchwalony przez partyjny Trzeci Narowy Kongres. W dokumencie wzmocniono akcenty marksistowskie[22]. Rok później partia opuściła szeregi OWP[2]. Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny pozostawał dotychczas drugą największą frakcją OWP. Decyzję tą motywowano protestem wobec zbyt umiarkowanej polityce kierownictwa OWP[7][6].

Lata 70. łączyły się z nawiązaniem koneksji z innymi ruchami terrorystycznymi w tym z Japońską Armią Czerwoną czy Frakcją Czerwonej Armii[6][23].

W 1974 roku Siły Powietrzne Izraela zbombardowały obozy i bazy szkoleniowe Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny oraz Demokratycznego Frontu Wyzwolenia Palestyny na terytorium południowego Libanu. Według raportu BBC w bombardowaniach zginęło co najmniej 27 osób, a 138 było rannych[24].

W połowie lat 70. grupa wzięła udział w wojnie domowej w Libanie w której starła się ze wspieranymi przez Izrael milicjami chrześcijańskimi. Na początku lat 80. oddziały LFWP walczyły z oddziałami Izraela w trakcie trwania wojny libańskiej[25].

Bojownik LFWP, 1969 rok
 Osobny artykuł: Operacja Entebbe.

W 1976 roku komando LFWP przeprowadizło w Paryżu porwania izraelskiego samolotu. Porywacze wywodzili się z oddziału Wadi Haddada a ich szeregi zasiliło dwoje przywódców zachodnioniemieckiej organizacji terrorystycznej Komórki Rewolucyjne, Wilfried Böse i Brigitte Kuhlmann. Porywacze udali się do położonego na pustyni lotnisku w Benghazi, Airbus zatankował 42 tony paliwa, i wieczorem, o 21:50 wystartował do Entebbe, w Ugandzie której rząd udzielił wsparcia LFWP. Działacze Frontu żądali uwolnienia 40 palestyńskich bojowników więzionych przez Izrael, oraz 13 innych więźniów przetrzymywanych we Francji, Niemczech, Szwajcarii i Kenii. Rząd Izraela odrzucił żądania porywaczy i przeprowadził Operację Entebbe mającą na celu odbicie zakładników. Operacja okazała się sukcesem wojsk izraelskich którym udało się odbić pasażerów[26].

Współcześnie[edytuj]

Pod koniec lat 80. stracił na rzecz grup islamistycznych takich jak Hamas[7]. W latach 90. poddał krytyce izraelsko-palestyński proces pokojowy, niemniej jednak umożliwił on przeniesienie struktur na Zachodni Brzeg[7]. W 2000 roku z kierowania LFWP zrezygnował Habasz. Zastąpił go Abū ʿAlī Muṣṭafā który zginął z rąk izraelskiego wojska w 2001 roku[6]. W 2001 roku członkowie LFWP zastrzelili Rehawama Zeewiego, ministra turystyki w rządzie premiera Ariela Szarona. Zabójstwo miało być odwetem za śmierć Abū ʿAlī Muṣṭafy. Zamach stał się się bezpośrednią przyczyną izraelskiej operacji Ochronna Tarcza na początku 2002 roku. W tym samym roku rząd Autonomii Palestyńskiej Jasira Arafata wydał Izraelowi sześciu poszukiwanych przez ten kraj członków Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny w tym sekretarza generalnego partii, Ahmeda Sadata. Członkowie LFWP zostali przetransportowani do Jerycha gdzie zostali umieszczeni w areszcie pod nadzorem międzynarodowym. Wydanie członków LFWP było warunkiem do zakończenia blokady siedziby Arafata w Gazie[27].

W 2006 roku LFWP wziął udział w wyborach parlamentarnych w Autonomii Palestyńskiej. Partia uzyskała w nich 4,25% głosów i 3 miejsca w parlamencie[28]. W grudniu 2009 roku ugrupowanie udowodniło duże poparcie społeczne gdy na obchodach 42-rocznicy powstania LFWP pojawiło się 70 tysięcy zwolenników ruchu[29]. W 2011 roku Front poparł rewolucję w Egipcie[30]. W najbliższych latach LFWP znalazł sojuszników w grupach islamskich związanych z Iranem. LFWP zyskał na rozłamie między Hamasem a Iranem z 2012 roku mającego korzenie w odmiennym stanowisku w sprawie syryjskiej wojny domowej. Iran w zamian za wsparcie LFWP dla Baszara al-Asada udzielił Frontowi pomocy wojskowej i finansowej[31].

W 2008 roku oddziały LFWP wzięły udział w walkach przeciwko izraelskiej operacji Płynny Ołów[32]. W 2012 roku oddziały grupy starł się z wojskiem izraelskim w trakcie operacji Filar Obrony[33]. W 2014 roku wraz z pozostałymi zbrojnymi grupami oporu palestyńskiego na czele z Hamasem wzięła udział w konflikcie izraelsko-palestyńskim w Gazie[34].

Najnowsze dokumenty partyjne nie zawierają odwołań do marksizmu co związane jest z przyjęciem przez partię poglądów socjalizmu demokratycznego[2]. W najnowszym dokumencie pochodzącym z Siódmego Narodowego Kongresu LFWP partia wzywa do: odbudowy instytucji OWP na nowych zasadach, kontynuowania walki zbrojnej, prawa powrotu uchodźców palestyńskich do swoich domów sprzed wojny z 1948 roku czy odrzucenia rozmów pokojowych z Izraelem[35]. Liderzy grupy stoją na stanowisku że jedyną możliwością zakończenia konfliktu palestyńsko-żydowskiego jest utworzenie wspólnego państwa w którym Arabowie i Żydzi żyliby obok siebie bez ucisku o charakterze narodowym czy klasowym[36].

Przypisy

  1. a b c d Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny (terroryzm.com).
  2. a b c d e f g h Palestinian Terror Groups:Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP) (ang.). jewishvirtuallibrary.org.
  3. Founding document of the Popular Front for the Liberation of Palestine – December 1967 (ang.). http://pflp.ps.
  4. Jarząbek J.: Palestyńczycy na drodze do niepodległości. Rozwój, przemiany i kryzys ruchu narodowego. Warszawa: TRIO, 2012, s. 37-38. ISBN 9788374363013.
  5. Jarząbek J.: Palestyńczycy na drodze do niepodległości. Rozwój, przemiany i kryzys ruchu narodowego. Warszawa: TRIO, 2012, s. 35. ISBN 9788374363013.
  6. a b c d e Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP) (ang.). britannica.com.
  7. a b c d e Profile: Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP) (ang.). hbbc.com/.
  8. a b c d Zielińska K.: Stosunki syryjsko-palestyńskie. Warszawa: Fundacja Studiów Międzynarodowych, 2007, s. 49-51. ISBN 9788389050335.
  9. Jarosław Tomasiewicz: Terroryzm na tle przemocy politycznej (Zarys encyklopedyczny), Katowice 2000, s. 312
  10. Leila Khaled: in her own words – wywiad z terrorystką (ang.). avsec.com, 2000-08-05. [dostęp 2016-03-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-08-27)].
  11. In pictures: Eddie Adams (ang.). BBC, 2004-09-20. [dostęp 2016-03-07].
  12. a b c Platform of the Popular Front for the Liberation of Palestine (1969) (ang.). http://pflp.ps.
  13. Strategy for the Liberation of Palestine – Who Are Our Enemies (ang.). http://pflp.ps.
  14. Strategy for the Liberation of Palestine – Who Are Our Enemies section 2 (ang.). http://pflp.ps.
  15. a b Strategy for the Liberation of Palestine – Forces of the Revolution on the World Level (ang.). http://pflp.ps.
  16. Strategy for the Liberation of Palestine – Forces of the Revolution on the Arab Level (ang.). http://pflp.ps.
  17. Strategy for the Liberation of Palestine -Democratic Centralism – Basis of Relations Within the Revolutionary Party (ang.). http://pflp.ps.
  18. Wróblewski B.: Jordania. Warszawa: TRIO, 2011, s. 173-175. ISBN 9788374362764.
  19. Zielińska K.: Stosunki syryjsko-palestyńskie. Warszawa: Fundacja Studiów Międzynarodowych, 2007, s. 49-51. ISBN 9788389050335.
  20. Jarząbek J.: Palestyńczycy na drodze do niepodległości. Rozwój, przemiany i kryzys ruchu narodowego. Warszawa: TRIO, 2012, s. 45. ISBN 9788374363013.
  21. Zdanowski J.: Historia Bliskiego Wschodu w XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2010, s. 279. ISBN 9788304050396.
  22. Tasks of the New Stage (1973) – historical PFLP document now available electronically (ang.). http://pflp.ps.
  23. Atkins, Stephen E. Encyclopedia of modern worldwide extremists and extremist groups. s. 157-58, Westport, CT: Greenwood Publishing Group, 2004. ISBN 0-313-32485-9
  24. 16 May 1974: Dozens die as Israel retaliates for Ma'alot (ang.). W: Jelsoft Enterprises [on-line]. [dostęp 2013-02-08].
  25. Aburish, Said K. (1998). From Defender to Dictator. Bloomsbury Publishing. s. 150–175. ISBN 978-1-58234-049-4.
  26. Louis Williams, Entebbe Diary 16 lutego 2004 (ang.).
  27. Arafat siege to end as handover agreed (ang.). telegraph.co.uk.
  28. Wynik wyborów w Autonomii Palestyńskiej (2006).
  29. Revolutionary roses (Al Ahram).
  30. PFLP salutes the Egyptian people and their struggle. (PFLP).
  31. Iran Increases Aid to PFLP (ang.). al-monitor.com.
  32. Palestinian factions united by war (ang.). aljazeera.com.
  33. PFLP says fighters will continue to strike Israel (ang.). maannews.com.
  34. Armed wing linked to Mahmoud Abbas's faction says it shot rockets at Ashkelon, Sderot and elsewhere Wednesday nigh (ang.). timesofisrael.com.
  35. Statement on the work of the Seventh National Conference of the PFLP (ang.). http://pflp.ps.
  36. Jailed PFLP Leader: Only a One-state Solution Is Possible (ang.). haaretz.com.