Obrona Paryża

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Obrona Paryża
Wojny napoleońskie
Ilustracja
Obrona Barrière de Clichy, mal. Horacy Vernet
Czas 3031 marca 1814
Miejsce Paryż
Terytorium I Cesarstwo Francuskie
Przyczyna VI koalicja antyfrancuska
Wynik zwycięstwo sprzymierzonych
Strony konfliktu
 I Cesarstwo Francuskie  Imperium Rosyjskie
 Cesarstwo Austrii
 Królestwo Prus
Dowódcy
I Cesarstwo Francuskie Józef Bonaparte
I Cesarstwo Francuskie Auguste Marmont
Imperium Rosyjskie Aleksander I
Cesarstwo Austrii Karl Philipp Schwarzenberg
Królestwo Prus Fryderyk Wilhelm III
Siły
50 000 100 000
Straty
4000 zabitych i rannych 8000 zabitych i rannych
VI koalicja antyfrancuska

Jasna GóraLützenBudziszynGroßbeerenKaczawaDreznoKulmDennewitzLipskHanauSehestedSaint-DizierBrienneGdańskLa RothièreMincioChampaubertMontmirailChâteau-ThierryVauchampsMormantMontereauBar-sur-AubeCraonneLaonReimsArcis-sur-AubeClaye-SouillyFère-ChampenoiseTuluzaParyż


Kampania sześciodniowa

Obrona Paryżaoblężenie, które miało miejsce w końcowym okresie wojen napoleońskich wiosną roku 1814. Francuska przegrana i w konsekwencji zajęcie stolicy Francji przez wojska VI koalicji, przyspieszyło abdykację cesarza Napoleona I.

Tło konfliktu[edytuj]

W roku 1813 cesarz Napoleon I, po wycofaniu się z resztkami Wielkiej Armii z Rosji, zdołał częściowo odbudować swe siły, ale sprzymierzeni, na stronę których przeszła Austria, pokonali go w „Bitwie Narodów” pod Lipskiem. Cesarz Austrii, Franciszek II, był zainteresowany w zawarciu pokoju z Francją, ale car Aleksander I i król pruski Fryderyk Wilhelm III zamierzali dokonać najazdu na Francję i obalić Napoleona I. Ponieważ Napoleon I zajął Moskwę, więc Aleksander I chciał zająć Paryż, chociaż od blisko czterystu lat żadna obca armia nie przekroczyła bram tego miasta[1].

Siły stron[edytuj]

Armie austriacka, rosyjska i pruska zostały połączone pod naczelnym dowództwem feldmarszałka księcia Schwarzenberga, ale rzeczywistymi wodzami byli rosyjski car i pruski król, którzy towarzyszyli armii. Ich siły liczyły około 100 000 żołnierzy[2].

Napoleon I powierzył obronę Paryża swemu bratu Józefowi, który miał do dyspozycji 20 000 żołnierzy regularnej armii marszałka Marmonta oraz około 30 000 Gwardii Narodowej i Gwardii Cesarskiej marszałków Moncey'ego i Mortiera[3].

Bitwa[edytuj]

29 marca armia sprzymierzonych stanęła pod Paryżem obozem. Żołnierze rosyjscy, którzy nigdy nie byli tak daleko od ojczyzny, złamali szyki, by rzucić okiem na stolicę Francji. Następnego dnia rano miał się zacząć szturm.

O świcie 30 marca siły rosyjskie w centrum uderzyły na Gwardię Cesarską spychając ją w kierunku przedmieścia Romainville. W kilka godzin później Prusacy, dowodzeni przez Blüchera, uderzyli na północ od miasta na obrońców Aubervilliers, ale bez większego zapału. Wartenburg zdobył pozycję obronną Saint–Maur na południowym zachodzie. Rosjanie próbowali kontynuować atak na swoim odcinku, ale zostali odrzuceni gwałtownym kontratakiem Gwardii, która skutecznie powstrzymywała ofensywę do czasu, gdy na jej tyłach pojawiły się oddziały pruskie[4].

Rosjanie przystąpili do ataku na wzgórze Montmartre'u gdzie znajdowała się od początku bitwy główna kwatera Józefa. Tu walczyli Krakusi i polska artyleria.

W obronie Porte St. Denis do ostatniego pocisku strzelały baterie Bujalskiego, Piętki i Walewskiego[5], generał Michał Sokolnicki na czele 3. kompanii gwardii honorowej polskiej, resztkami Gwardii Narodowej i studentami politechniki bronił Buttes Chaumont i baterii obsługiwanej przez studentów. W walkach o pozycję Barrière de Clichy wyróżnili się inni Polacy: generał Pac, szef szwadronu Dwernicki ze swoimi eklererami, major Szymanowski, szwoleżerowie kapitana Zajączka[5].

Kapitulacja[edytuj]

Z atakowanej stolicy uciekł Józef Bonaparte, a marszałek Marmont skontaktował się z wodzami koalicji i zawarł z nimi potajemne porozumienie. Wkrótce wyprowadził wojska z miasta w stronę Wersalu, gdzie zostały błyskawicznie otoczone przez przeważające siły nieprzyjaciela i zmuszone do poddania się. Idący w tylnej straży szwadron ułanów polskich zbuntował się, oderwał od kolumny i poszedł do Fontainebleau, do cesarza[6].

Aleksander I zaproponował dość łagodne warunki dla obrońców – zadeklarował się jako ten, co „niesie Francji pokój, a nie zniszczenie i wojnę”. 31 marca minister Talleyrand wręczył carowi klucze do bram stolicy. Jeszcze tego samego dnia armie sprzymierzonych wkroczyły do Paryża, na czele z Aleksandrem I i królem pruskim Fryderykiem Wilhelmem III. Napoleon I był oburzony poddaniem Paryża i zdradą Marmonta. Kilka dni później (6 kwietnia) został zmuszony przez własnych marszałków do abdykacji[7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. D. Chandler, s. 137.
  2. B.Perrett, s. 229, 110 000.
  3. B. Perrett, tamże, oblicza siły obrony na 22 000 żołnierzy + pewna liczba Gwardii Narodowej i ochotników.
  4. D.Chandler, s. 142.
  5. a b M. Kukiel, s. 468.
  6. M. Kukiel, s. 469.
  7. M.Franceschi, B.Weider, s. 189.

Bibliografia[edytuj]

  • David G. Chandler: The Illustrated Napoleon. New York: Henry Holt Books, 1990. ISBN 0-8050-0442-4.
  • Michel Franceschi, Ben Weider: The Wars Against Napoleon: Debunking the Myth of the Napoleonic Wars. New York: Savas Beatie LLC, 2008. ISBN 978-1-932714-37-1.
  • Marian Kukiel: Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej 1795-1815. Poznań: 1912/repr. 1998. ISBN 83-86600-51-9.
  • Bryan Perrett: The Battle Book: Crucial Conflicts in History from 1469 BC to the Present. London: 1993. ISBN 1-85409-125-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]