Pomnik 15. Pułku Ułanów Poznańskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik 15. Pułku Ułanów Poznańskich
Ilustracja
Pomnik od południa
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Miejsce ul. Ludgardy
Typ pomnika pomnik konny/obelisk
Projektant Mieczysław Lubelski (rzeźba), Adam Ballenstaedt (cokół)
Data odsłonięcia 1927,
1982 (po rekonstrukcji)
Data likwidacji 1939
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik 15. Pułku Ułanów Poznańskich
Pomnik 15. Pułku Ułanów Poznańskich
52,40815°N 16,93068°E/52,408150 16,930680

Pomnik 15. Pułku Ułanów Poznańskich (w okresie międzywojennym także: Pomnik poległych ułanów[1]) – pomnik w formie kolumny, zlokalizowany w Poznaniu przy ul. Ludgardy róg Paderewskiego, bezpośrednio przy zabudowaniach klasztoru franciszkanów i Muzeum Narodowego, na łagodnym południowym skłonie Góry Przemysła.

Plan pomnika z 15 lutego 1926 r. (miejsce przechowywania: Archiwum Państwowe w Poznaniu)

Pomnik upamiętnia czyn zbrojny żołnierzy 15 Pułku Ułanów Poznańskich, walczącego m.in. z bolszewikami w 1920 oraz w 1939 w ramach Armii Poznań. Obelisk zaprojektowali: uczeń Xawerego Dunikowskiego - Mieczysław Lubelski (rzeźba) oraz Adam Ballenstaedt (cokół), a odsłonięto go w 1927 (ponownie w 1982 po zniszczeniu przez nazistów w 1939). Kopię pierwotnej figury ułana walczącego ze smokiem wyrzeźbili Józef Murlewski oraz Benedykt Kasznia. Pierwotnie, przed II wojną światową, smok dysponował czapką z czerwoną gwiazdą – symbolem bolszewizmu. Obiekt pierwotnie miał stanąć przy koszarach ułanów na ul. Grunwaldzkiej (obecnie osiedle City Park), ale z uwagi na wolę Poznaniaków stanął na bardziej reprezentacyjnym miejscu. W uroczystościach odsłonięcia udział wzięli m.in. generałowie Kazimierz Sosnkowski i Władysław Anders. Obraz na ten temat namalował Adam Batycki.

W 1982 pomnik odsłonił prezydent Andrzej Wituski w towarzystwie ułanów, kombatantów, harcerzy, a także sekretarza komitetu wojewódzkiego PZPR Macieja Olejniczaka i prezesa komitetu wojewódzkiego ZSL Tadeusza Zająca. Udekorowano wówczas sztandar 15. Pułku Ułanów Odznaką Honorową Miasta Poznania[2].

Pomnik jest jednym z najistotniejszych w Poznaniu miejsc, w których przeprowadzane są różnego rodzaju capstrzyki i uroczystości patriotyczne, np. podczas Dni Ułana.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nikodem Pajzderski, Poznań 1929. Przewodnik po Poznaniu, wyd. Drukarni Św. Wojciecha, Poznań, 1929, s.18
  2. Wydarzenia w Poznaniu w 1982 roku. Część druga, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/1983, s.153-154, ISSN 0137-3552

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2010, ​ISBN 978-83-7445-018-8
  2. Zbigniew Zakrzewski, W zasięgu hejnału - Ulicami mojego Poznania, część II, wyd. Kwartet, Poznań 2006, s.192, ​ISBN 83-60069-25-5
  3. Włodzimierz Łęcki, Poznań - przewodnik po zabytkach i osobliwościach miasta dla przybyszów z dalszych i bliższych stron, wyd. Zysk i S-ka, Poznań, 2010, ss.120-121, ​ISBN 978-83-7506-466-7
  4. Poznań - przewodnik po zabytkach i historii, Janusz Pazder (oprac.), Jerzy Borwiński, Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2003, s. 109, ISBN 83-87847-92-5, OCLC 830535344.