Przejdź do zawartości

Szybka Kolej Miejska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Szybka Kolej Miejska w Warszawie
kolej aglomeracyjna
Logotyp
Logo SKM w Warszawie
Ilustracja
Newag Impuls 2 45WEa
Państwo

 Polska

Lokalizacja

aglomeracja warszawska

Organizator

Miasto Stołeczne Warszawa

Operator

Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o.

Liczba linii

7 (w tym 3 linie skrócone)[1]

Lata funkcjonowania

od 2005

Roczna
liczba pasażerów

22 mln[2] (2019)

Infrastruktura
Rozstaw szyn

1435 mm

Liczba stacji

55

Tabor
Liczba pojazdów

49[3]

Strona internetowa
SKM Warszawa
Przystanek Warszawa Stadion
Przystanek Warszawa Powiśle
Wejścia na przystanek Warszawa Śródmieście
Perony dworca Warszawa Śródmieście
Przystanek Warszawa Choszczówka
Przystanek Warszawa Płudy
Stacja Warszawa Gdańska
Przystanek Warszawa Toruńska
Trasa jednotorowa z przejazdem samochodowym w miejscowości Michałów Reginów
Stacja w Otwocku
Pociągi SKM na stacji w Otwocku
Przystanek Józefów
Zabytkowa poczekalnia w funkcji podpory zadaszenia na przystanku Warszawa Radość
Peron z lat 30. na przystanku Warszawa Anin
Dawna kasa biletowa na przystanku Warszawa Gocławek
Przystanek Warszawa Olszynka Grochowska
Stacja Warszawa Wschodnia
Stacja kolejowa w Pruszkowie
Stacja w Legionowowie
Stacja Legionowo Piaski)

Szybka Kolej Miejska w Warszawie – system kolei aglomeracyjnej łączący centrum Warszawy z jej przedmieściami i niektórymi satelickimi miejscowościami[4]. Wraz z Metrem Warszawskim, tworzy szkielet komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupełniony przez Warszawską Kolej Dojazdową oraz połączenia Kolei Mazowieckich. Przewoźnikiem obsługującym linie SKM jest Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową

[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze próby stworzenia systemu SKM w Warszawie miały miejsce przed wojną. W 1937 zelektryfikowano węzeł i wprowadzono kursy podmiejskie z częstotliwościami typowymi dla tego typu systemów. 15 grudnia 1936 uruchomiono sieć trakcyjną na linii do Otwocka i Pruszkowa, 22 maja 1937 oddano do użytku zelektryfikowany odcinek PruszkówGrodziskŻyrardów, a 15 grudnia 1937 uruchomiono pociągi elektryczne do Mińska Mazowieckiego. Zastosowano tabor przystosowany do wysokich (węzłowych) peronów (powojenne serie PKP – EW51 i EW52).

Po II wojnie światowej

[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie zbudowano drugą nawę tunelu średnicowego. W okresie gospodarki planowej linię średnicową znacznie rozbudowano i zmodernizowano, a nowy tabor typów 1B/2B, ASEA i 3B/4B (serie PKP EW53, EW54, EW55) także był przystosowany do wysokich peronów, a liczbę drzwi zwiększono.

W 1963 oddano do użytku nowoczesną stację Warszawa Śródmieście (w miejscu zburzonego Dworca Głównego) i przystanki Warszawa Ochota, Powiśle oraz Stadion, a także osobny tunel dla pociągów dalekobieżnych.

W 1975 zbudowano w nowym miejscu Dworzec Centralny. Od czasów stanu wojennego i pogłębionego przez niego kryzysu społeczno-gospodarczego system podupadł, zmniejszyła się częstotliwość kursowania pociągów. Niekorzystny wpływ na poziom świadczonych przez kolej usług miały także przemiany ustrojowe, pod koniec lat 90. XX wieku kolej regionalna w Warszawie obsługiwała poniżej 1% realizowanych podróży, składy wysokoperonowe zastępowane były przez „uniwersalne” typu 5B/6B (seria PKP EN57), a rozkład jazdy nie przystawał do lokalnych potrzeb. Jedyne wówczas wyprodukowane zespoły wysokoperonowe (serie PKP EW58 i EW60) skierowano do Trójmiasta, gdyż Warszawa nie była postrzegana jako miejsce, gdzie komunikacja kolejowa ma jakieś znaczenie.

XXI wiek

[edytuj | edytuj kod]

SKM stała się jednym z ważniejszych środków komunikacji aglomeracyjnej. Postępują włączanie jej w system transportu miejskiego Warszawy oraz integracja kolejowej komunikacji aglomeracyjnej przez włączenie do niej ruchu regionalnego. Komunikacja kolejowa jest najszybszym środkiem komunikacji w aglomeracji osiągając prędkość handlową około 40 km/h.

W 2011 roku spółka wydzierżawiła na 20 lat część stacji postojowej Warszawa Szczęśliwice na Odolanach[5].

W 2025 roku łączna długość tras SKM wynosiła 206 km, a spółka miała 49 pociągów[5].

Stan z dnia S1 S2 S3 S4 S9 S10 S40
10.06.2025 Pruszków
– Otwock
Warszawa Lotnisko Chopina
– Sulejówek Miłosna
Warszawa Lotnisko Chopina
– Legionowo
Piaseczno
– Wieliszew / Zegrze Południowe
Piaseczno
– Wieliszew / Radzymin
12.03.2023 Warszawa Aleje Jerozolimskie
– Sulejówek Miłosna
Warszawa Lotnisko Chopina
– Legionowo Piaski / Wieliszew / Radzymin
Piaseczno
– Legionowo / Wieliszew[a]
linia
zawieszona
Warszawa Aleje Jerozolimskie
– Otwock
30.08.2021 Warszawa Lotnisko Chopina
– Sulejówek Miłosna
2.01.2020 Warszawa Lotnisko Chopina
– Wieliszew / Radzymin
Warszawa Zachodnia
– Legionowo Piaski / Wieliszew
15.12.2019 Warszawa Lotnisko Chopina
– Legionowo Piaski / Wieliszew
8.11.2018 Warszawa Lotnisko Chopina
– Legionowo Piaski / Wieliszew[b]
3.09.2017 Warszawa Zachodnia[c] – Otwock
12.03.2017 Pruszków
– Otwock
12.09.2013 Warszawa Zachodnia
– Legionowo Piaski
1.05.2013 Warszawa Zachodnia
– Wieliszew[d]
9.12.2012 Warszawa Lotnisko Chopina
– Legionowo / Legionowo Piaski
Warszawa Zachodnia
– Wieliszew
3.09.2012 Warszawa Lotnisko Chopina
– Legionowo / Legionowo Piaski
1.06.2012 Warszawa Gdańska
– Wieliszew
25.07.2011 Warszawa Zachodnia
– Sulejówek Miłosna
01.06.2011 Pruszków
– Otwock
Warszawa Wschodnia
– Sulejówek Miłosna[e]
12.12.2010 Pruszków
– Otwock
Warszawa Zachodnia
– Sulejówek Miłosna
01.09.2010 Warszawa Wschodnia – Otwock Pruszków – Sulejówek Miłosna
07.06.2010 linia
zawieszona
Warszawa Wschodnia
– Warszawa Falenica
17.05.2010 linia
zawieszona
15.03.2010 Warszawa Gdańska
– Legionowo Piaski
15.01.2007
18.12.2006 Pruszków
– Sulejówek Miłosna
06.11.2006 Pruszków
– Warszawa Rembertów[f]
01.07.2006 Pruszków –
– Warszawa Rembertów
03.10.2005 Warszawa Zachodnia
– Warszawa Falenica
[g]
Warszawa Wschodnia
– Warszawa Falenica
[6]
Kolor Przebieg linii
Zielony linia przebiega przez Warszawę Śródmieście
Pomarańczowy linia przebiega przez Warszawę Centralną
Biały dwa warianty linii (S3S przez Śródmieście, S3C przez Centralną)
Niebieski linia przebiega przez Warszawę Gdańską
Fioletowy linia nie przebiega przez Wisłę – ani linią średnicową ani obwodową
Oznaczenie SKM Numery boczne Liczba Liczba członów Liczba miejsc siedzących Zdjęcie Eksploatacja
14WE 107–108 2 3 192 od 2005
19WE 301–304 4 4 180 od 2010
27WE 401–413 13 6 274 od 2011
35WE 501–506 9 6 288 od 2012
31WEba 601–606 6 4 144 od 2022
45WEa 701–715 15 5 186
 Zobacz więcej w artykule Szybka Kolej Miejska (przedsiębiorstwo), w sekcji Tabor.

Rozbudowa sieci

[edytuj | edytuj kod]

Piaseczno

[edytuj | edytuj kod]

W 2014 r. dyrektor ZTM Warszawa zapowiedział uruchomienie linii w kierunku Piaseczna po remoncie linii kolejowej nr 8. ZTM Warszawa postulowała o budowę dodatkowego toru na stacji Piaseczno dla pociągów SKM, które miałyby kończyć tam bieg[7]. Pod koniec 2016 roku, podczas spotkania z udziałem władz samorządowych i mieszkańców w Urzędzie Gminy Piaseczno, przedstawiciel ZTM zadeklarował, że z przyczyn leżących po stronie zarządcy infrastruktury, PKP Polskie Linie Kolejowe, uruchomienie połączeń SKM w tym kierunku będzie możliwe najwcześniej w 2021 roku[8].

Od 12 marca 2023 r. Linie S4 i S40 kursują oficjalnie z/do Piaseczna.

Warszawa Lotnisko Chopina

[edytuj | edytuj kod]

Po otwarciu nowej stacji Warszawa Lotnisko Chopina, 1 czerwca 2012 r. SKM Warszawa uruchomiła linię S3 łączącą Legionowo z Lotniskiem Chopina przez stację Warszawa Stadion oraz wydłużyła linię S2 do stacji Warszawa Lotnisko Chopina[9].

Nieporęt i Radzymin

[edytuj | edytuj kod]

Od 2 stycznia 2020 roku siedem par pociągów linii S3 zostało wydłużonych przez Nieporęt do Radzymina[10][11]. W 2023 roku SKM uruchomiło linię S40 relacji Radzymin–Piaseczno[12]. W 2024 skrócono linię S3 do relacji Legionowo – Warszawa Lotnisko Chopina[12].

Mińsk Mazowiecki

[edytuj | edytuj kod]

W 2025 r. starosta miński postulował rozbudowę linii kolejowej nr 2 o dwa dodatkowe tory i wydłużenie linii SKM Warszawa do Mińska Mazowieckiego[13].

Zegrze Południowe

[edytuj | edytuj kod]

11 czerwca 2023 roku SKM Warszawa wydłużyła linię S4 przez nowo otwartą linię kolejową nr 28 do stacji Zegrze Południowe[14].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]
  1. Wybrane kursy jako linia S40 do stacji Warszawa Główna.
  2. W soboty, niedziele i święta.
  3. Wybrane kursy od/do stacji Warszawa Służewiec.
  4. Tylko w dni powszednie.
  5. Wybrane kursy poranne realizowane na trasie Sulejówek Miłosna – Warszawa Gdańska w celu umożliwienia dojazdu do metra.
  6. Wybrane kursy wydłużone do p.o. Warszawa Wola Grzybowska.
  7. Kursy zjazdowe na trasie Warszawa Wschodnia – Warszawa Zachodnia realizowane jako linia S0.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Rozkład jazdy i schematy tras. [w:] Szybka Kolej Miejska w Warszawie [on-line]. [dostęp 2023-04-26].
  2. 15 lat przewozów Szybkiej Kolei Miejskiej. skm.warszawa.pl, 2020-10-03. [dostęp 2023-04-26].
  3. Tabor. [dostęp 2023-04-26]. (pol.).
  4. Ewa Raczyńska-Buława: Systemy kolei aglomeracyjnych w Polsce, TTS 7–8 /2015, s. 39–40.
  5. a b Jarosław Osowski. Nie ma szans na nowe trasy. „Gazeta Stołeczna”, s. I, 9 września 2025. 
  6. TRASBUS – historia warszawskiej komunikacji miejskiej [online], www.trasbus.com [dostęp 2017-11-26].
  7. SKM pojedzie do Piaseczna [online], TransInfo Archiwum [dostęp 2026-01-01].
  8. SKM do Piaseczna w 2021 r., „PORTAL WPR PIASECZNO” [dostęp 2017-10-20] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-20] (pol.).
  9. Euro 2012: Od 1 czerwca nową linią SKM dojedziemy z Legionowa na Stadion Narodowy i na lotnisko Okęcie. Potem do Modlina [online], 23 maja 2012 [dostęp 2026-01-01] [zarchiwizowane z adresu 2021-03-04].
  10. Witold Urbanowicz: SKM Warszawa do Radzymina od początku 2020 r.. 2019-09-18. [dostęp 2019-09-18].
  11. Rozkład jazdy ze stacji Radzymin z 2020 r.. [dostęp 2020-03-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-03-01)].
  12. a b Skrócą S3, dodają linię S40. Więcej kursów i poważne zmiany w rozkładach SKM [online], gazetapowiatowa.pl [dostęp 2025-07-21].
  13. Powiat miński chce pilnej rozbudowy linii kolejowej i połączenia SKM z Warszawą [online], Radio dla Ciebie [dostęp 2026-01-01].
  14. Nad Zalew Zegrzyński dojedziemy pociągami SKM. Oto szczegóły nowego połączenia [online], www.portalsamorzadowy.pl, 30 maja 2023 [dostęp 2026-01-01].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Biuro Zarządu Miasta Stołecznego Warszawy: Cele strategiczne w zakresie ochrony środowiska dla miasta stołecznego Warszawy, Warszawa 2002
  • Biuro Zrównoważonego Transportu Polskiego Klubu Ekologicznego: Ulotka „Koleją po Warszawie!” 2002
  • Frankowski S.: Jak ożenić kolej z miastem, Przegląd Techniczny nr 41/1986
  • Frontczak F., Kluczborski S., Kuligowski K., Skoniecki J., Wasilewicz W.: 50 lat elektryfikacji PKP, WKŁ, Warszawa 1989
  • Hadaj M.: Kolej wygodniejsza od metra / Pojechaliśmy pociągiem SKM, Życie Warszawy 24-25.9.2005 r.
  • Hadaj M.: Ministerstwo musi pomóc – rozmowa z Adamem Fularzem, Życie Warszawy 10.12.2003
  • Hadaj M.: Pierwszy pociąg za dziewięć miesięcy, Życie Warszawy 15.11.2004
  • Hadaj M.: Rozkręcanie szybkiej kolei, Życie Warszawy 21-22.2.2004
  • Hadaj M.: SKM, czyli Szansa Kompletnie zMarnowana, Życie Warszawy 6-7.5.2006
  • Hadaj M.: Szybka Kolej Miejska zaczęła ostre hamowanie, Życie Warszawy
  • Hadaj M.: Szybka kolej od września, Życie Warszawy 23.6.2005
  • Hadaj M.: Zróbmy metro z kolei, Życie Warszawy 10.12.2003 r.
  • Jaszczyński K.: Metropoliten inżyniera Taubego, Stolica nr 10/2007
  • Kucharzewski M.: Szybka Klapa Miejska, Super Express 20-21.5.2006
  • Majszyk M.: Rozłożyli się na rozkładach, Rzeczpospolita 10-11.11.2005
  • Majszyk M., Krzemiński J.: Afera wagonowa w ratuszu, Rzeczpospolita 2006
  • Majszyk M., Krzemiński J.: Pasażerowie uciekli, Rzeczpospolita 6.2.2006
  • Mężyński A.: Szybko zrobieni w pociąg, Super Express, 13.10.2005
  • Potapowicz S.: Warszawska metropolia XXI wieku, Platforma Obywatelska – Mój folder 7.7.2001
  • Romanowicz A.: Dworce i przystanki kolejowe, Wydawnictwo Arkady Warszawa 1970
  • Strategia rozwoju m. st. Warszawy do 2020 roku – projekt.
  • Śmietana K.: Od lipca Szybka Kolej Miejska do Pruszkowa, Gazeta Wyborcza Stołeczna 21.5.2006
  • Śmietana K.: Spółka na szynach, Gazeta Wyborcza Stołeczna 2004
  • Śmietana K.: Szybka Klapa Miejska, Gazeta Wyborcza Stołeczna nr 4.10.2005
  • Śmietana K.: Szybka Kolej Miejska – przedwyborczy hit, który nie wypalił, Gazeta Wyborcza Stołeczna nr 5.10.2005
  • Wodzicki R.: Kolej na kolej, Środowisko nr 5/2000
  • Wodzicki R.: Nowe oznakowanie trakcyjnego taboru kolejowego, Transport i Komunikacja nr 6/2007
  • Wodzicki R.: Opinia na temat „kolejki typu metro” dla zainteresowanych Dniem Ziemi 2003, Polskie Naukowo-Techniczne Towarzystwo Eksploatacyjne, Warszawa 16 lutego 2003
  • Wodzicki R.: Kształtowanie potencjału eksploatacyjnego warszawskiego węzła kolejowego, Technika Transportu Szynowego nr 5/2003; skrót referatu z konferencji międzynarodowej we Wrocławiu
  • Wodzicki R.: Wymysł Kaczyńskiego? Nowy tabor dla SKM Warszawa, Świat Kolei nr 12/2005
  • Wodzicki R.: Kolej miejska w Warszawie, Przegląd Komunikacyjny nr 2/2006
  • Wodzicki R.: Warszawska kolej miejska – pierwsze doświadczenia, Transport i Komunikacja nr 2/2006
  • Wodzicki R.: Co to są szybkie koleje miejskie? Język, zasady i pozory, Transport i Komunikacja nr 2/2006
  • Województwo chce przejąć składy SKM, Dziennik Europa Świat Warszawa 14.11.2007
  • Wołek M.: Uwarunkowania integracji systemów transportu zbiorowego, IV Ogólnopolskie Forum Dyskusyjne Stowarzyszenia Samorządów na Rzecz Kolei Lokalnych, Warszawa 12-13.6.2006

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]