Warszawska Kolej Dojazdowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warszawska Kolej Dojazdowa
Warszawska Kolej Dojazdowa
ilustracja
Forma prawna spółka z o.o.
Założyciel(e) PKP
Data założenia 22 grudnia 2000
Państwo  Polska
Siedziba 05-825 Grodzisk Mazowiecki
ul. Batorego 23
Numer KRS 0000116702
Prezes Grzegorz Dymecki
Przewodniczący
rady nadzorczej
Mariusz Frankowski
Akcjonariusze/
udziałowcy
województwo mazowieckie (95,24%)
Branża transport
Produkty regionalny kolejowy transport pasażerski
Zatrudnienie 252 (31 grudnia 2015)
Zysk netto 2 119 929,70 zł (2015)
Kapitał zakładowy 66 228 500 zł
Położenie na mapie Grodziska Mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna Grodziska Mazowieckiego
Warszawska Kolej Dojazdowa
Warszawska Kolej Dojazdowa
Położenie na mapie gminy Grodzisk Mazowiecki
Mapa lokalizacyjna gminy Grodzisk Mazowiecki
Warszawska Kolej Dojazdowa
Warszawska Kolej Dojazdowa
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grodziskiego
Warszawska Kolej Dojazdowa
Warszawska Kolej Dojazdowa
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Warszawska Kolej Dojazdowa
Warszawska Kolej Dojazdowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warszawska Kolej Dojazdowa
Warszawska Kolej Dojazdowa
Ziemia52°06′01,33″N 20°37′47,78″E/52,100370 20,629940
Strona internetowa

Warszawska Kolej Dojazdowa (w skrócie WKD) – spółka zarządzająca wydzielonym systemem kolei miejskiej. Wykonuje przewozy pasażerskie na linii kolei normalnotorowej na odcinku Warszawa Śródmieście WKDPodkowa Leśna GłównaGrodzisk Mazowiecki Radońska (linia 47) z odgałęzieniem Podkowa Leśna Główna – Milanówek Grudów (linia 48). Jest to najstarszy działający obecnie w Polsce tego typu system transportu publicznego.

Przedsiębiorstwo powstało w 1922 jako Elektryczne Koleje Dojazdowe (EKD), w 1951 zostało przekształcone w przedsiębiorstwo państwowe o obecnej nazwie[1], a w latach 2000–2008 funkcjonowało jako PKP Warszawska Kolej Dojazdowa.

Historia[edytuj]

Geneza i początki działalności (1918–1939)[edytuj]

Tory EKD na ul. Szczęśliwickej w Warszawie w 1935 r.

W założeniach dzisiejsza WKD miała być częścią systemu kolei podmiejskich, którego budowę planowano przed pierwszą wojną światową z uwagi na wyższe, niż w innych miastach europejskich, zagęszczenie ludności. Po uruchomieniu w 1908 tramwajów elektrycznych w Warszawie wśród właścicieli kolejek wąskotorowych o napędzie parowym, które obsługiwały miasto, powstał pomysł wykorzystania trakcji elektrycznej w nowym systemie kolejek podmiejskich, składającym się z siedmiu linii, w tym jednej prowadzącej przez Raszyn do Grodziska Mazowieckiego. Z uwagi na problemy administracyjne pomysł ten nie doszedł do skutku[2].

5 grudnia 1918 roku powstała spółka Siła i Światło z wiodącym angielskim kapitałem, które początkowo zajęło się elektryfikacją kraju. Zakupiona przez spółkę elektrownia w Pruszkowie zaopatrzyła kolejkę w energię od jej uruchomienia do zniszczenia podczas wojny[2]. W 1922 przedsiębiorstwo powołało spółkę Elektryczne Koleje Dojazdowe, której pierwszym prezesem został Tadeusz Sułowski. W latach 1925–1927 dzięki wsparciu kapitału angielskiego wybudowana została zarządzana przez przewoźnika linia z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego na podstawie koncesji na odcinek z Warszawy do Żyrardowa wydanej dla łódzkich przemysłowców, którzy – zainteresowani projektem – zrzekli się jej na rzecz EKD[2]. Była to pierwsza w Polsce normalnotorowa i zelektryfikowana (o napięciu 650 V) linia kolejowa, aczkolwiek na odcinku między Podkową Leśną a Grodziskiem Mazowieckim ma tylko jeden tor – pomimo rezerwacji miejsca na drugi jego budowa nie doszła do skutku. Na odcinku od granic Warszawy do Podkowy Leśnej zamontowano nowoczesną sygnalizację automatyczną, nie stosowaną dotychczas na polskiej kolei[2].

Inauguracja przewozów miała miejsce 11 grudnia 1927, a pierwszy rozkład składał się z sześciu kursów dziennie. W roku 1929 miała zostać dobudowana odnoga kolejki do Nadarzyna, łącząca Komorów pod Pruszkowem z Nadarzynem – miała ona biec wzdłuż obecnej ul. Nadarzyńskiej i Spacerowej w Komorowie[3]. W latach 1932 i 1936 linia została dodatkowo rozbudowana o odnogi do Włoch i Milanówka. W 1939 pociągi przewiozły ponad 4 mln pasażerów[4].

Okres wojny i odbudowy po niej (1939–1947)[edytuj]

Działania wojenne we wrześniu 1939 spowodowały zniszczenia infrastruktury i taboru EKD – wagonów używano m.in. do budowy barykad w Warszawie. Pracownicy przedsiębiorstwa pomagali w budowaniu barykad oraz bronili stolicy. Organizowano komórki ruchu oporu, które prowadziły przerzut broni, wywiad i kontrwywiad. Dzięki ich działaniom również w listopadzie 1939 przywrócono ruch EKD na odcinku warszawskim[4].

W czasie okupacji przymusowo wyznaczony został zarządca z kolei niemieckich, ale kierownictwo wykonawcze pozostało w rękach polskich, co pozwoliło m.in. na zatrudnianie ukrywających się osób. Personel EKD liczył wówczas trzy razy więcej osób niż wynikało to z zapotrzebowania, a umundurowanie kolejarskie chroniło przed zatrzymaniami i wywozem. Pracownicy chronili ponadto pasażerów ostrzegając ich przed rewizjami bądź łapankami w pociągach[4].

Na przełomie lat 1940 i 1941 rozpoczęto rozbudowę zaplecza technicznego, a w 1942 powołany został nowy okupacyjny zarządca kolei dojazdowych w Warszawie, który zaczął wprowadzać usprawnienia typowe dla niemieckiego systemu gospodarowania. 1 sierpnia 1944, przed rozpoczęciem powstania warszawskiego, EKD przerwały łączność ze stolicą ograniczając przewozy tylko do odcinka z Grodziska do Podkowy Leśnej. Podczas akcji masowego wywożenia mieszkańców Warszawy pociągami EKD ewakuowano do obozu przejściowego w Pruszkowie sporą grupę osób[4].

Pod koniec 1944 Niemcy rozpoczęli niszczenie mienia EKD. Dzięki sabotażowi pracowników przedsiębiorstwa majątek został wywieziony tylko w niewielkiej części. Ze względu na szybki odwrót wojsk nie zniszczono całej linii. Dzień przed wyzwoleniem Warszawy EKD całkowicie wstrzymały ruch pociągów z uwagi na wysadzenie przez Niemców elektrowni w Pruszkowie[4].

W 1944 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego określił, że wszystkie koleje użytku publicznego będące własnością prywatną zostaną przejęte przez państwo. Pod koniec stycznia 1945 Ministerstwo Komunikacji powołało Tymczasowy Zarząd Państwowy, w którego skład weszli przedstawiciele EKD[4].

Ze względu na brak energii elektrycznej do zasilania sieci EKD, przewoźnik otrzymał 3 parowozy. 14 lutego 1945 roku dzięki nim wznowiono ruch z Grodziska do Opaczy, natomiast do centrum Warszawy przewozy realizowano furmankami. 19 maja 1945 przywrócono regularny ruch pociągów EKD na całej trasie z wykorzystaniem trakcji elektrycznej. Był to pierwszy po wojnie środek transportu publicznego w Warszawie[4].

Dyrekcja EKD, by sprostać rosnącym po wojnie potrzebom przewozowym, w 1946 roku wypożyczyła od MZK Warszawa 6 tramwajów typu K oraz kolejne 3 tramwaje ze Szczecina. W 1947 w zakładach Konstal zamówiono 12 wagonów doczepnych, które zostały wykonane według dokumentacji angielskiej i nie odbiegały od dotychczas eksploatowanego taboru[4].

Okres przedsiębiorstwa państwowego (1947–2000)[edytuj]

Wagon EKD 17 i autobus EKD nr 3 na ulicach powojennej Warszawy

Między 30 marca 1946 a połową 1948 celem lepszego dojazdu pasażerów do linii WKD istniały linie autobusowe między innymi do Sochaczewa i Mszczonowa[2].

6 października 1947 Elektryczne Koleje Dojazdowe zostały upaństwowione. Linia została przejęta przez PKP. Wkrótce część kolejowa spółki została włączona do Zarządu Warszawskich Kolei Dojazdowych, który zarządzał kolejami wąskotorowymi, zaś część autobusowa stała się własnością PKS. 15 kwietnia 1951 linię oddzielono od kolei wąskotorowych i podporządkowano ją Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Warszawie. Równocześnie nazwa przedsiębiorstwa została zmieniona na Warszawska Kolej Dojazdowa[1] W 1966 zlikwidowano odcinek miejski w Grodzisku Mazowieckim, w 1971 odcinek do Włoch, a w 1972 skrócono linię w Milanówku. W 1975 zmieniono trasę z dotychczasowej (Nowogrodzka - Tarczyńska - Niemcewicza - Szczęśliwicka - Drawska) na trasę wzdłuż linii średnicowej. Tym samym zlikwidowano stacje Warszawa Chałubińskiego, Warszawa Plac Zawiszy, Warszawa Grójecka, Warszawa Zachodnia WKD (przesunięcie), Warszawa Szczęśliwicka, Warszawa Opaczewska i Warszawa Szczęśliwice oraz otwarto stacje Warszawa Śródmieście WKD, Warszawa Ochota WKD i Warszawa Aleje Jerozolimskie. Wszystkie zmiany spowodowane były zwiększeniem się natężenia ruchu kołowego[2].

Na przełomie lat 60. i 70. dokonano wielu remontów na linii WKD – przebudowano perony, zmodernizowano torowisko i zbudowano nowe podstacje trakcyjne. Te wszystkie zmiany miały na celu przygotowanie linii na nowe składy typu 101N, które docierały do Grodziska między 1969 a 1972 i mogły zabierać ponad dwa razy więcej pasażerów od składów EN80[2].

1 lutego 1989 WKD zrezygnowała z obsługi konduktorskiej pociągów na linii, co w parze z niską dbałością o kontrolę biletów spowodowało wyraźny spadek przychodów z tytułu opłat za przejazdy[2].

W połowie lat 90. XX w. PKP postanowiły wyodrębnić WKD ze swoich struktur i 1 lutego 1994 utworzony został Zakład Eksploatacji Linii WKD w Grodzisku Mazowieckim[4]. W tym czasie dokonano restrukturyzacji zatrudnienia[2].

Okres spółki (od 2000)[edytuj]

8 września 2000 na mocy ustawy zdecydowano o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP, których zarząd 16 listopada zdecydował o przekształceniu WKD w spółkę-córkę zależną PKP. 22 grudnia 2000 została utworzona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie PKP Warszawska Kolej Dojazdowa z własnym zarządem i budżetem, która rozpoczęła działalność 1 lipca 2001[4]. 1 lutego 2002 wprowadzono istniejący do dziś podział na strefy biletowe[2].

W 2004, chcąc wzmocnić pozycję samorządów w prowadzonych negocjacjach dotyczących przejęcia WKD od PKP przez podmiot zewnętrzny Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego przekazał kolejce skład serii EN95[5][6][2].

27 września 2007 udziały spółki WKD zostały podzielone między samorząd województwa mazowieckiego i 6 gmin, przez których teren przebiega linia zarządzana przez przewoźnika. 13 sierpnia 2008 roku nazwy przedsiębiorstwa została zmieniona na Warszawska Kolej Dojazdowa[7].

W latach 2010–2016 park taborowy, złożony dotychczas z serii EN94 i jednego składu EN95, wymieniono na jednostki serii EN97 i EN100[8]

Działalność[edytuj]

Podstawowa działalność WKD obejmuje:

  • organizowane przewozów pasażerskich z wykorzystaniem posiadanego taboru i zarządzanej infrastruktury,
  • zarządzanie infrastrukturą, w której skład wchodzą trzy linie kolejowe[9].

Przewozy pasażerskie[edytuj]

Parking Park&Ride przy stacji Komorów

WKD uruchamia pociągi linii:

W ciągu doby pierwszy pociąg z Warszawy w kierunku Grodziska wyjeżdża o godz. 0:20, a ostatni o godz. 23:50[10], natomiast pociągi z Grodziska w stronę Warszawy odjeżdżają w godzinach od 3:48 do 23:45[11]. Z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego jedzie się 57 minut, a do Milanówka 50 minut[10].
Cena biletu za przejazd pociągiem WKD zależy od rozkładowego czasu przejazdu. W pociągach przewoźnika obowiązują trzy strefy czasowe:

  • I strefa – do 19 minut,
  • II strefa – do 38 minut,
  • III strefa – powyżej 38 minut[12].

Oferta WKD obejmuje bilety jednorazowe, jednorazowe abonamentowe, jednorazowe miejskie[12], odcinkowe okresowe imienne i bezimienne oraz miesięczne weekendowe bezimienne[13]. Można je kupić w kasach biletowych[14] i biletomatach na stacjach i przystankach[15], u maszynistów[12] oraz za pośrednictwem telefonu komórkowego[16].

Prócz regularnych przewozów, WKD uruchamia pociągi nadzwyczajne[17] oraz zarządza czterema parkingami w systemie Park&Ride[18].

Pociągi i stacje WKD są ochraniane przez prywatną agencję ochrony Zubrzycki[19].

Zarządzanie infrastrukturą[edytuj]

Schemat linii WKD

Linie kolejowe[edytuj]

Sieć WKD położona jest w południowo-zachodnim paśmie osadniczym aglomeracji warszawskiej oraz przebiega przez dwie dzielnice miasta (Ochotę i Włochy) i sześć gmin (Michałowice, Pruszków, Brwinów, Podkowa Leśna, Milanówek i Grodzisk Mazowiecki). Składają się na nią dwie linie kolejowe, na których łącznie ulokowano 24 przystanki i 4 stacje. Linie te są całkowicie zelektryfikowane na odcinkach pasażerskich i wyodrębnione od ogólnopolskiej sieci kolejowej, a ich połączenie z tą siecią stanowi trzecia linia będąca łącznicą technologiczną[20].

Linia kolejowa nr 47 relacji Warszawa Śródmieście WKDGrodzisk Mazowiecki Radońska ma łączną długość 32,614 km. Na odcinku z Warszawy do stacji Podkowa Leśna Główna o długości 25,070 km jest to linia dwutotorowa, natomiast od Podkowy Leśnej do Grodziska Mazowieckiego jednotorowa[20].

Linia kolejowa nr 48 relacji Podkowa Leśna GłównaMilanówek Grudów ma jeden tor o długości 2,896 km[20].

Linia kolejowa nr 512 relacji PruszkówKomorów to łącznica technologiczna sieci WKD z siecią kolejową PKP PLK. Ma jeden niezelektryfikowany tor o długości 3,411 km[20].

Na liniach WKD znajduje się łącznie 38 przejazdów kolejowych, z których 10 jest kategorii C, a pozostałe 28 kategorii D[19].

Stacje i przystanki[edytuj]

Nazwa Rodzaj Wspólny bilet
ZTM-KM-WKD
Kasa lub punkt
sprzedaży biletów
Biletomat
na peronie
Przesiadki Parking
P+R
autobus tramwaj SKM pociąg
Warszawa Śródmieście WKD stacja Tak Tak Tak ZTM Tak S1, S2, S3 Tak Nie [21]
Warszawa Ochota WKD przystanek Tak Tak Tak ZTM Tak S1, S2 Tak Nie [22]
Warszawa Zachodnia WKD przystanek Tak Tak Tak ZTM Nie S1, S2, S3, S9 Tak Nie [23]
Warszawa Reduta Ordona przystanek Tak Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [24]
Warszawa Aleje Jerozolimskie przystanek Tak Nie Tak ZTM Nie S2, S3 Tak Nie [25]
Warszawa Raków przystanek Tak Nie Tak ZTM Nie Nie Nie Nie [26]
Warszawa Salomea przystanek Tak Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [27]
Opacz przystanek Tak Nie Tak ZTM Nie Nie Nie Nie [28]
Michałowice przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [29]
Reguły przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [30]
Malichy przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [31]
Tworki przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [32]
Pruszków WKD przystanek Nie Tak Tak PKS Nie Nie Nie Tak [33][18]
Komorów stacja Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Tak [34][18]
Nowa Wieś Warszawska przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [35]
Kanie Helenowskie przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [36]
Otrębusy przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [37]
Podkowa Leśna Wschodnia przystanek Nie Tak Tak Nie Nie Nie Nie Nie [38]
Podkowa Leśna Główna stacja Nie Tak Tak PKS Nie Nie Nie Nie [39]
Podkowa Leśna Zachodnia przystanek Nie Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [40]
Polesie przystanek Nie Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [41]
Milanówek Grudów przystanek Nie Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [42]
Kazimierówka przystanek Nie Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [43]
Brzózki przystanek Nie Nie Tak Nie Nie Nie Nie Nie [44]
Grodzisk Mazowiecki Okrężna przystanek Nie Nie Tak Nie Nie Nie Nie Tak [45][18]
Grodzisk Mazowiecki Piaskowa przystanek Nie Tak Tak PKS Nie Nie Nie Tak [46][18]
Grodzisk Mazowiecki Jordanowice przystanek Nie Nie Tak PKS Nie Nie Nie Nie [47]
Grodzisk Mazowiecki Radońska stacja Nie Tak Tak PKS Nie Nie Nie Nie [48]

Tabor[edytuj]

Pojazdy przewozowe[edytuj]

Od 11 grudnia 1927 do końca 1972[4] EKD, a następnie WKD, do obsługi swoich linii wykorzystywała angielskie wagony silnikowe i doczepne serii EN80. Ostatnią kasację wagonu tej serii przeprowadzono 1 marca 1973, pozostawiając jeden wagon do celów muzealnych[49].

Pod koniec 1968 Pafawag z Wrocławia dostarczył prototypowy elektryczny zespół trakcyjny serii EN94, a do 1972 łącznie 40 takich pojazdów[50]. Pod koniec 1972 zastąpiły one wagony serii EN80[4]. 27 maja 2016 przewoźnik zakończył ich eksploatację[51].

25 czerwca 2003 urząd marszałkowski województwa mazowieckiego zakupił w bydgoskich zakładach Pesa pojazd serii EN95. Rok później został on dostarczony i 1 września 2004 rozpoczęto jego eksploatację[52]. W celu dostosowania do napięcia 3000V producent dokonał w 2014 roku remontu składu[53]. Po problemach technicznych i naprawie awarii realizuje wyłącznie przejazdy techniczne i serwisowe[6].

26 marca 2010 urząd marszałkowski podpisał z Pesą umowę na dostawę 14 EZT serii EN97. Pierwszy pojazd został dostarczony 7 grudnia 2011, a regularne kursy rozpoczął 17 lutego 2012. Dostawy ukończono 28 września 2012[54].

W 2014 WKD podpisała z nowosądeckim Newagiem umowę na dostawę 6 składów[55]. Eksploatację serii EN100 rozpoczęto 28 maja 2016[56].

Pojazdy przewozowe WKD (stan na 24 sierpnia 2016)
Pojazd Producent Lata eksploatacji Liczba
EN80 Wielka Brytania English Electric 1927–1972 0 (32) [4][49]
EN94 Polska Pafawag 1972–2016 0 (40) [50][4][51]
EN95 Polska Pesa Bydgoszcz od 2004 1 [52]
EN97 Polska Pesa Bydgoszcz od 2012 14 [54]
EN100 Polska Newag od 2016 6 [56][57]
Łączna liczba pojazdów: 21

Pozostałe pojazdy[edytuj]

W posiadaniu WKD, prócz taboru pasażerskiego, za pomocą którego realizuje przewozy, znajduje się także tabor techniczny i historyczny:

  • 1 elektryczny wagon silnikowy serii EN80, stanowiący eksponat muzealny[58],
  • 1 elektryczny zespół trakcyjny serii EN94 w trakcie restauracji[59],
  • 1 akumulatorowy ciągnik szynowy ASF[60],
  • 1 spalinowa lokomotywa manewrowa typu 401Da[58],
  • 1 spalinowa lokomotywa manewrowa typu 409Da[61],
  • 1 wózek motorowy typu WM-15A[58],
  • 1 wózek motorowy typu WM-15P[58].

Siedziba i zaplecze techniczne[edytuj]

Siedziba i zaplecze WKD w Grodzisku Mazowieckim

Siedziba spółki mieści się w Grodzisku Mazowieckim przy ul. Batorego 23, nieopodal końcowej stacji Grodzisk Mazowiecki Radońska[20]. Na terenie siedziby mieści się także Izba Tradycji EKD/WKD[62] oraz zaplecze przeglądowo-techniczne utrzymania taboru kolejowego. Zaplecze to umożliwia wykonywanie we własnym zakresie przeglądów i napraw taboru[20].

Przy stacji Komorów znajduje się ponadto zaplecze techniczne utrzymania infrastruktury kolejowej. Umożliwia ono wykonywanie obowiązków związanych z realizacją funkcji zarządcy infrastruktury kolejowej, które obejmują m.in. utrzymanie nawierzchni torowej, sieci trakcyjnej i urządzeń sterowania ruchem kolejowym[20].

Struktura udziałów i przynależność[edytuj]

Kapitał zakładowy spółki wynoszący 66 228 500 zł dzieli się na 132 457 udziały o wartości 500 zł każdy[63]. Od 2007 WKD jest własnością samorządów lokalnych, a jej struktura własnościowa wygląda następująco:

Warszawska Kolej Dojazdowa należy do Związku Pracodawców Kolejowych[64] i Railway Business Forum[65].

Wyniki finansowe i przewozowe[edytuj]

Źródła: [66][67][68][69][70][9][71].

Źródła: [72][73].

Źródła: [66][67][68][69][70][9][71].

Zatrudnienie[edytuj]

Źródła: [66][67][68][69][70][9][71].

Prezesi[edytuj]

Od Do Osoba
2000 2004 Halina Sekita [74]
2004 Grzegorz Dymecki [74][75]

Prezesem spółki jest Grzegorz Dymecki, natomiast przewodniczącym rady nadzorczej Mariusz Frankowski[75].

Przypisy

  1. a b Warszawska Kolej Dojazdowa: HISTORIA EKD/WKD (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-11-29].
  2. a b c d e f g h i j k Krzysztof Kulesza: Niewielka kolejka wielkich idei. 2011.
  3. Nadarzyn, [w:] Stefan Szeppe, Głos Pruszkowa, „Głos Pruszkowa”, 3, Stefan Szeppe, 11 listopada 1928, s. 4.
  4. a b c d e f g h i j k l m n Warszawska Kolej Dojazdowa: Historia EKD/WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  5. Karol Trammer. 1 z 10. „Z Biegiem Szyn”. 5 (14) wrzesień-październik 2004. s. 2. Warszawa. ISSN 1896-4079 (pol.). [dostęp 2016-04-20]. 
  6. a b Seweryn Dębiński: Gdzie jest „Perła”? (pol.). wiadomosci.wpr24.pl, 2016-04-19. [dostęp 2016-09-27].
  7. Warszawska Kolej Dojazdowa: Historia spółki od 2001 roku (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-11)].
  8. Seweryn Dębiński: Zmiana napięcia i pożegnanie składów EN94 (pol.). wiadomosci.wpr24.pl, 2016-04-19. [dostęp 2016-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-19)].
  9. a b c d e Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2014 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-16].
  10. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Rozkład jazdy WKD Warszawa Śródm. – Podkowa Leśna – Milanówek Grudów / Grodzisk Maz. Radońska (pol.). wkd.home.pl, 2015-12-13. [dostęp 2016-03-18].
  11. a b Warszawska Kolej Dojazdowa: Rozkład jazdy WKD Grodzisk Maz. Radońska / Milanówek Grudów – Podkowa Leśna – Warszawa Śródm. (pol.). wkd.home.pl, 2015-12-13. [dostęp 2016-03-18].
  12. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Bilety jednorazowe (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  13. Warszawska Kolej Dojazdowa: Bilety okresowe (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  14. Warszawska Kolej Dojazdowa: Kasy biletowe WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  15. Warszawska Kolej Dojazdowa: Zakup w biletomacie (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  16. Warszawska Kolej Dojazdowa: Zakup przez komórkę (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  17. Warszawska Kolej Dojazdowa: Oferty dla pasażerów (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  18. a b c d e Warszawska Kolej Dojazdowa: Park&Ride (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)].
  19. a b Warszawska Kolej Dojazdowa: Bezpieczeństwo (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  20. a b c d e f g Warszawska Kolej Dojazdowa: Charakterystyka linii (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-17].
  21. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Śródmieście WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  22. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Ochota WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  23. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Zachodnia WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  24. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Reduta Ordona (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  25. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Aleje Jerozolimskie (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  26. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Raków (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  27. Warszawska Kolej Dojazdowa: Warszawa Salomea (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  28. Warszawska Kolej Dojazdowa: Opacz (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  29. Warszawska Kolej Dojazdowa: Michałowice (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  30. Warszawska Kolej Dojazdowa: Reguły (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  31. Warszawska Kolej Dojazdowa: Malichy (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  32. Warszawska Kolej Dojazdowa: Tworki (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  33. Warszawska Kolej Dojazdowa: Pruszków WKD (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  34. Warszawska Kolej Dojazdowa: Komorów (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  35. Warszawska Kolej Dojazdowa: Nowa Wieś Warszawska (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  36. Warszawska Kolej Dojazdowa: Kanie Helenowskie (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  37. Warszawska Kolej Dojazdowa: Otrębusy (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  38. Warszawska Kolej Dojazdowa: Podkowa Leśna Wschodnia (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  39. Warszawska Kolej Dojazdowa: Podkowa Leśna Główna (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  40. Warszawska Kolej Dojazdowa: Podkowa Leśna Zachodnia (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  41. Warszawska Kolej Dojazdowa: Polesie (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  42. Warszawska Kolej Dojazdowa: Milanówek Grudów (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  43. Warszawska Kolej Dojazdowa: Kazimierówka (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  44. Warszawska Kolej Dojazdowa: Brzózki (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  45. Warszawska Kolej Dojazdowa: Grodzisk Maz. Okrężna (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  46. Warszawska Kolej Dojazdowa: Grodzisk Maz. Piaskowa (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  47. Warszawska Kolej Dojazdowa: Grodzisk Maz. Jordanowice (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  48. Warszawska Kolej Dojazdowa: Grodzisk Maz. Radońska (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-07].
  49. a b Wagony EKD serii EN80 i EN94. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 129–133. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  50. a b Zespoły dwuwagonowe typu 101N serii EN94. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 271–277, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)
  51. a b Warszawska Kolej Dojazdowa: Zakończenie eksploatacji EZT serii EN94 – podsumowanie (pol.). wkd.com.pl, 2016-05-30. [dostęp 2016-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-30)].
  52. a b Zespół trakcyjny 13WE dla WKD. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 148–153, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  53. WKD ogłasza przetarg na naprawę EN95-01. kurierkolejowy.eu, 2014-01-22.
  54. a b Dwunapięciowe zespoły trakcyjne 33WE dla WKD. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 212–216, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  55. Jakie pociągi dla WKD?. rynek-kolejowy.pl, 2014-08-27. [dostęp 2016-02-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-06)].
  56. a b Warszawska Kolej Dojazdowa: Zmiana napięcia zasilania w sieci trakcyjnej linii WKD (pol.). wkd.com.pl, 2016-05-30. [dostęp 2016-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-30)].
  57. Dominik Pietraszek: Wszystkie nowe składy już kursują (pol.). grodzisknews.pl, 2016-08-25. [dostęp 2016-08-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-25)].
  58. a b c d Warszawska Kolej Dojazdowa: Pytania i odpowiedzi do SIWZ 22.01.2010 (pol.). wkd.com.pl, 2010-01-22. [dostęp 2016-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-16)].
  59. Witold Urbanowicz: WKD z nowymi zabytkami – już tylko nieruchomymi (pol.). 2016-07-11. [dostęp 2016-09-19].
  60. Ficek: EL-1604+EN94-25 (pol.). garnek.pl, 2015-09-24. [dostęp 2016-03-18].
  61. Janusz Dyduch: Świadectwo Nr T/2000/0009-127/04-105 dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego (pol.). swiadectwa.utk.gov.pl, 2004-11-30. [dostęp 2016-03-12].
  62. Warszawska Kolej Dojazdowa: Izba Tradycji (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-18].
  63. Warszawska Kolej Dojazdowa: Podwyższenie kapitału zakładowego spółki WKD (pol.). wkd.com.pl, 2016-06-20. [dostęp 2016-06-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-27)].
  64. Związek Pracodawców Kolejowych: Nasi członkowie (pol.). zpkpkp.pl. [dostęp 2016-03-19].
  65. Railway Business Forum: RBF – Członkowie (pol.). rbf.net.pl. [dostęp 2016-03-19].
  66. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2009 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-16].
  67. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2010 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-16].
  68. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2011 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-16].
  69. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2012 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-16].
  70. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2013 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-16].
  71. a b c Warszawska Kolej Dojazdowa: Raport roczny 2015 (pol. • ang.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-08-25].
  72. Warszawska Kolej Dojazdowa: O Firmie – Dane statystyczne (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-02)].
  73. Warszawska Kolej Dojazdowa: Dane statystyczne (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  74. a b Niezbędnik Rynku Kolejowego. „Rynek Kolejowy”. 12/2006. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  75. a b Warszawska Kolej Dojazdowa: Władze spółki (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2016-03-17].