Wojna w Zufarze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna w Zufarze
Zimna wojna
ilustracja
Czas 1962–1976
Miejsce terytorium Zufaru
Przyczyna zimna wojna, tendencje separatystyczne, autorytarna forma rządów
Wynik porażka rebeliantów, modernizacja Omanu
Strony konfliktu
Oman Oman

Iran Iran

Front Wyzwolenia Zufaru, Ludowy Front Wyzwolenia Okupowanej Zatoki Perskiej, Narodowy Front Demokratyczny Wyzwolenia Omanu i Zatoki Perskiej, Ludowy Front Wyzwolenia Omanu

Wojna w Zufarze – rebelia trwająca od 1962 do 1976 w Zufarze będącym częścią Omanu. Rząd Omanu został wsparty militarnie przez Wielką Brytanią i Iran, natomiast rebelianci przez Jemen Południowy.

Przebieg[edytuj]

Rebelia wybuchła w 1962 roku i została zorganizowana przez Front Wyzwolenia Zufaru. Front był pierwszą organizacją, która stanęła do walki przeciwko rządowi. Początkowo grupę tworzyli głównie arabscy nacjonaliści i religijni konserwatyści, jednak od 1968 roku kierownictwo w ruchu przejęła frakcja marksizująca. Rebelianci łączyli lewicowe poglądy z panarabizmem[1][2][3]. Organizacja w 1968 roku dokonała reform wewnętrznych, w wyniku których przekształciła się w Ludowy Front Wyzwolenia Okupowanej Zatoki Perskiej, w 1968 roku Front przeistoczył się w Ludowy Front Wyzwolenia Okupowanej Zatoki Perskiej, a swoim zasięgiem objął również sąsiedni Bahrajn[4]. Grupa zyskała poparcie Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu, dzięki czemu rebeliantom udało się w 1969 roku zdobyć znaczne połacie zachodniej części Zufaru. W 1974 roku Ludowy Front Wyzwolenia Okupowanej Zatoki Perskiej rozpadł się, a w wyniku rozpadu powstały dwie odrębne organizacje – Ludowy Front Wyzwolenia Omanu kontynuujący zbrojny opór w Zufarze[5] oraz Ludowy Front Wyzwolenia Bahrajnu, którego działalność ograniczyła się wyłącznie do Bahrajnu.

Odrębną organizacją prowadząca walkę z rządem monarchy był Narodowy Front Demokratyczny Wyzwolenia Omanu i Zatoki Perskiej. Organizacja ta nie była związana z pierwotnym Frontem Wyzwolenia Zufaru – grupa została założona przez omańskich studentów (studiujących głównie w Kuwejcie) na terenie Iraku w 1969 roku[6][7]. Grupa ta odrzucała radykalnie lewicowe i marksizujące hasła Frontu Wyzwolenia Zufaru i związana była z baasizmem[8]. W skład grupy wchodzili zarówno członkowie organizacji lewicowych, nacjonaliści arabscy jak i niezwiązani z żadnym z tych ruchów przeciwnicy omańskiego rządu. Grupa w przeciwieństwie do wcześniejszych grup partyzanckich była ruchem miejskim, wspieranym przez intelektualistów (pozostałe organizacje były partyzantkami wiejskimi). Do pierwszego ataku partyzanckiego grupy doszło 12 czerwca 1970 roku w północnym Omanie, kiedy to rebelianci zaatakowali garnizony armii w miastach Izki i Nizwa. W 1971 roku na skutek porażek militarnych, Narodowy Front Demokratyczny wszedł w skład silniejszego Ludowego Frontu Wyzwolenia Okupowanej Zatoki Perskiej[9][10], zachował on jednak odrębne struktury[11].

Rebelianci oprócz wsparcia ze strony Jemenu Południowego, po 1968 roku otrzymali też wsparcie ze strony ZSRR i Chin[12]. W 1973 roku wojska do Omanu wysłał Iran, co spowodowało przesunięcie szali zwycięstwa na stronę rządu – do 1976 roku oddziały partyzanckie zostały rozbite przez połączone siły rządowe, irańskie, a także brytyjskie[13]. Rząd wsparty został również przez Jordanię, Pakistan i Zjednoczone Emiraty Arabskie[14]. W walkach zginęło 187 omańskich żołnierzy, 24 brytyjskich i 72 irańskich, rannych zostało odpowiednio: 559, 55 i 142 kolejnych[15]. Po stronie rebelianckiej zginęło 1400 partyzantów, a 2000 zostało pojmanych[16]. W wyniku wojny zginęło około 10 tysięcy cywili[17].

Przypisy

  1. John Townsend (1977). Oman: the måking of a modern state. C. Helm. s. 98. ​ISBN 978-0-85664-446-7​.
  2. Kendall D. Gott (październik 2010). U. S. Army and the Interagency Process: Historical Perspectives: The Proceedings of the Combat Studies Institute 2008 Military History Symposium. DIANE Publishing. s. 203.
  3. Peter Janke; Richard Sim (październik 1983). Guerrilla and terrorist organisations: a world directory and bibliography. Macmillan. s. 265. ​ISBN 978-0-02-916150-0​.
  4. John Peterson, Defending Arabia, 1986, Taylor & Francis, s. 100
  5. The Gulf: Revolutionary Activity Spreads; U.S. and Clients Worried. MERIP Reports, No. 19. (1973), s. 17.
  6. Allen, Calvin H., and W. Lynn Rigsbee. Oman Under Qaboos: From Coup to Constitution, 1970-1996. London: Frank Cass, 2000. s. 28
  7. Halliday, Fred. Revolution and Foreign Policy: The Case of South Yemen, 1967-1987. Cambridge Middle East library, 21. Cambridge: Cambridge University Press, 1990. s. 14
  8. Halliday, Fred. Revolution and Foreign Policy: The Case of South Yemen, 1967-1987. Cambridge Middle East library, 21. Cambridge: Cambridge University Press, 1990. s. 144
  9. Shichor, Yitzhak. The Middle East in China's Foreign Policy, 1949-1977. Cambridge: Cambridge University Press, 1979. s. 153
  10. Allen, Calvin H., and W. Lynn Rigsbee. Oman Under Qaboos: From Coup to Constitution, 1970-1996. London: Frank Cass, 2000. s. 69
  11. Abir, Mordechai. Oil, Power and Politics: Conflict in Arabia, the Red Sea and the Gulf. London: Cass, 1974. s. 12-13, 69
  12. Calabrese, J. (1990). From Flyswatters to Silkworms: The Evolution of China's Role in West Asia. Asian Survey 30. s. 867.
  13. Allen & Rigsbee, s. 72–73
  14. The Dhofar Rebellion
  15. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940111000451
  16. Oman(and Dhofar) 1952-1979
  17. Political Science. Middle East/North Africa/Persian Gulf Region. University of Central Arkansas. 2011.